مطلب زیر را از وبلاگ
شیلات انتخاب کردم. مطالبی کوتاه در مورد بیماری های آبزیان است که در عین کوتاهی مفید می باشد.
نکات خلاصه شده درس بیمارهای ماهی
1. بیماری یک
پدیده غیر عادی است که بوسیله اثرات سوء پاره ای از موجودات زنده و غیر
زندهدر آبزیان خارج از شرایط متعارف به وجود می آید .
2. در بیماریهای آبزیان 3 عامل میزبان ، محیط زیست و عامل بیماریزا موثر است .
3. در ph پائین ماهی غذای موجود را از راه آبششها دفع می کند .
4. فلزات سنگین ترشحات موکوسی پوست را افزایش داده و باعث انعقاد پروتئینها میشود .
5. حالت flushing در ماهی در اثر تک یاخته ها ، بیماریهای باکتریائی ، پارازیتهای کرمی و بیماریهای ویروسی به وجود می آید .
6. شنای عمودی در ماهی در اثر آفلاتوکسین ، عوامل مسموم کننده شیمیائی ، بوتولیسم و بیماریهای باکتریائی و ویروسی به وجود می آید .
7. تجمع ماهی در کف استخر بیشتر در بعلت مشکل آب ، انگلهای تک یاخته و پر یاخته می باشد .
8. سیکلوپس ، گامبوزیا ، آپوس و آسلوس به ترتیب با تغذیه از انگل مژ دار ایک ، آرگولوس ، نوزاد دیپلوستوموم ، اسپور قارچ ساپرولگنیا این عوامل بیماری را کنترل می کنند .
9. انگل هگزامیتا :8 تاژک دارد ، مولد
بیماری هگزامتیازیس ، خاص ماهیان سردابی ، انگل همزیست با ماهی ، تک
میزبانه داخلی و بیشتر در روده مستقر است ، ماهی مبتلا به کنار استخر می
رود ، تعدل ندارد Flashing دارد ، حرکات لغزشی ، روده زرد
رنگ و پرخون ، در تابستان از راه دهان ، مخرج و هاگ منتشر می شود با مسهل
ها ( استفراغ آور ) مانند سولفات منیزیم ، کالومل و نیترامین قابل درمان
است .
10. ایکتیوبودا ( نکاتریکس ،
پیریفورمیس ) : انگل کوچک در حد گلبول خون ، دارای هسته ، یک جفت تاژک
کوتاه برای تغذیه و یک جفت تاژک بلند برای چسبیدن به میزبان ، انگل دوران
اولیه تغذیه ، در صورت ضعف ماهی فعال می شود ، ماهی بیمار دارای رنگ کبود ،
ریزش فلسها ، ترشح زیاد موکوس و تغییرات تنفسی می باشد ، Flashing دارد. برای شناسائی از لام مرطوب در زیر نور کم استفاده می کنیم ، برای درمان از سولفات مس و فرمالین می توان استفاده کرد .
11. کریپتوبیا ( تریپانوپلاسما ) : انگل بافت خون ، دوکی شکل ، با یک هسته و دو تاژک ، باعث کم خونی ، انسداد رگها و عامل بیماری خواب ( (sleeping dieaseseاست زالو این انگل را منتشر می کند .
12. تریپانوزوما : انگل خونی ، یک تاژک ، باعث رنگ پریدگی آبششها و بی حسی می شوند درمان ندارد و باید از ورود زالو جلوگیری کرد .
13. ایکتیوفتیریوس (
عامل بیماری دانه سفید ) : بدن پوشیده از مژه ، کروی ، هسته کمی خمیده و
هلالی ، انگل درون پوستی گرمابی و سردابی ، معادل دریائی این بیماری cryptotation irritans است ، مراحل زندگی شامل : 1 – تروفونتها ( تروفوزوئیتها ) از پوست و آبشش تغذیه می کنند ( شکل عفونی ) 2 – میزبان را ترک می کنند 3 – دیواره ژلاتینی دور خود ایجاد می کنند 4 – ایجاد تومیت 5 – تومیت تبدیل به تروفونت می شود 6 – با ایجاد کیست به بدن ماهی می چسبد
14. چیلودنلا : مژه دار ، سردابی ، آب شیرین ، با مژه غیر یکسان ، بیضوی و با دو هسته ، انگل خارجی ( پوست ) ، معادل دریائی آن blooklynella است .
15. سیکلوپس میزبان واسط
لیگولابوتریوسفالوس ، گاماروس میزبان واسط آمفی لینا ، کرم توبیفکس میزبان
واسط میکسوسوما سربرالیس ، لاکپشت و قورباغه حامل لرنه آ ، زالو حامل
تریپانوزوما و کریپتوبیا می باشد .
16. تریکودینا ( عامل بیماری
تریکودینازیس ) : تک یاخته مژه دار با دوهسته کروی نعلی شکل ، درماهی ایجاد
لکه سفید ، ریش ریش شدن باله ها می کند ، زیر فلسها پرخون است .
17. Glugea این انگل در لایه زیر مخاطی روده یافت می شوند ، در اسبله و سوف گونه glugta tisae در میگو aymasma penaei و در ماهیان خاویاری گونه coconema sutci موجود است این انگل در میگو و ماهیان خاویاری در داخل تخمها قرار می گیرند و تخمها را شیری رنگ دیده می شوند .
18. Polypodium hydriform : انگل مرجانی شکل ، انگل تخمهای ماهیان خاویاری ، بین غشا و زرده جایگزین می شود ، تخمکهای آلوده بزرگتر و روشنتر دیده می شوند .
19. میکسوبولوس ( عامل بیماری
چرخش یا بیماری دم سیاه ) : بیماری مراحل اوله تغذیه ، عفونت شدید در آزاد
ماهیان ، بطور مستقیم از راه دهان و از طریق توبیفکس منتقل می شود
20. ژیروداکتیلوس : کرم
قلابدار پوست ، بیضی شکل ، در قسمت انتهای بدن بادکش و یک جفت قلاب بزرگ
مرکزی و 16 قلاب کوچک در دور ان دارد ، زنده زا و دارای 3 جنین است
21. داکتیلوژیروس : کرم
قلابدار آبشش ، تخمگذار، دارای دو جفت چشم در سر ، بیشتر بچه ماهیان را
مورد حمله قرار می دهد ، نوزاد انگل در آب و بدون میزبان بعد از 24 ساعت می
میرد .
22. دیپلوزون ( diplozoon patadoyum ) : انگل دوقلو ، در آبشش ، 4 جفت بادکش دارد قلابها به صورت گیره
23. دیاکوبوتریوم : 3 جفت بادکش دارد.
24. نیتزشیا ( nitzschia ) : انگل آبشش ماهیان خاویاری
25. کرمهای پهن برگی شکل ( دیژن ) :قلاب ندارند ، 2بادکش دماغی و شکمی دارند ، در نوزادی خطر بیشتری دارند
26. دیپلوستوموم ( عدسی چشم ) ،
پوستو دیپلوستوموم (در پوست و به صورت دانه سیاه ) ، نئو
دیپلوستوموم (، که از طریق خون وارد روده ، کبد و طحال شده و ایجاد دانه
مرواریدی می کند ) .
27. برای پیشگیری از دیپلوستوموم از واکسن ، آپوس و انگل nosema می توان استفاده کرد.
28. سانگونیکولا : بیشتر در
رگهای خونی کوچک آبشش و بویژه در بین پیاز آئورتی و آبشش قرار گرفته و همان
جا تخمریزی می کنند ، میراسیدیوم ها از رگها خارج و به داخل اب آمده و
دنبال حلزون بعنوان میزبان واسط میگردنند .
29. آمفیلونیا : انگل پهن غیر بند بند ، در محوطه شکمی ماهیان خاویاری ، موجدات بنتیک مانند Mysis و بعضی از سخت پوستان به عنوان میزبان واسط عمل می کنند .
30. انگل pseudotracheliastres stlatus شبیه لرنه آ بوده و در تمام انواع ماهیان خاویاری وجود دارد و سر انگل ستاره ای است .
31. کرمهای پهن نواری شکل (cectod
) : بصورت بالغ انگل داخلی مهره داران ، بدن سفید بند بند نواری دارند ،
دارای بادکش و چنگک ، میزبان واسط اولیه کرم های کم تار ، میزبان واسط دوم
ماهی می باشد ، دستگاه گوارش ندارند .
32. بدن خانواده کاریوفیلیده بون بند می باشد .
33. میزبان اول بوتریوسفالوس سیکلوپس است
34. میزبان اول خاویوز کرم توبیفکس است .
35. سیانوسفالوس : در استخرهای خاکی قزل آلا را آلوده می کنند ،
36. دیفیلوبوتریوم
:میزبان اول چند نوع دیاتوموس و سیکلوپس ، میزبان دوم ماهیان آب شیرین و
میزبان نهائی انسان و سگ است . دیفیلیوبوتریوم لاتوم در محوطه شکمی قرار می
گیرد . سیر زندگی ( لیگولا ، دیفلیوبوتریوم ، شیستوسفالوس ، دی گراما ) : 1
– تخم خارج شده از تخم ( کوری سیدیوم ) 2- وارد بدن سیکلوپس شده و تغییر شکل می دهد ( پروسرکوئید ) 3-ماهی سیکلوپس را می خورد 4 – نوزاد انگل روده را سوراخ کرده و وارد محوطه شکمی می شود ( پلروسرکوئید ) 5 – به عضلات می رود 6 – در صورت ورود به بدن پرنده بالغ می شود .
37. سیر زندگی بوتریوسفالوس مانند فوق است ولی چون دو میزبانه است مرحله پلروسرکوئید ندارد و بلوغ داخل روده ماهی صورت می گیرد .
38. تریپانورهینکا Trypanorhyncha : میزبان واسط اول سخت پوستان ، میزبان دوم ماهیان استخوانی و میزبان نهائی ماهیان غضروفی هستند .
39. آکانتوسفالها یا کرمهای
خارسران : انگل داخلی لوله گوارش مهره داران ، نر و ماده از هم جدا ، فاقد
دستگاه گوارش و گردش خون ، میزبا ن واسط سخت پوستان ، ایجاد کم خونی ،
اگزوفتالمی ، ایجاد مایع زرد در روده می کنند .
40. آرگولوس : انگل خارجی ، بیشتر به زیر باله ها می چسبد ، بر روی گیاهان تخمریزی می کند ،
41. آپوس در محیط اسیدی قادر به زندگی نمی باشد .
42. بیماری آبشش تغذیه ای : کمبود اسید پانتوتنیک
43. کمبود بیوتین : بیماری لعاب آبی که بیشتر آبششها را فرا می گیرد .
44. کمبود ویتامین B12 : ایجاد کم خونی
45. دژنرسانس چربی کبد ( ( lipoidosi:
استفاده از اسید چرب اشباع و غذای مانده در فصل سرد در قزل آلا که ایجاد
اگزوفتالمی ، مدفوع آبکی ، پوست تیره ، تورم کبد ( بدون خونریزی ) می کند .
46. سیروز کبدی ( هپاتوم ) :
استفاده از غذای مانده که بخصوص در آن آرد دانه پنبه و بادام زمینی در آن
باشد که سم سم آفلاتوکسین در این امر موثر است .
47. کمبود تریپتوفان : نرمی استخوان ، تغییر شکل عمودی ستون فقرات ( lordose ) و افقی ( scoliose )
48. قارچ ایکتیوفونوس : درون
احشائی ، از طریق خوردن وارد خون می شود و ازخون به تمام اندامها می رود ،
از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود ،
49. بیماری قارچی برانکیومایکوزیس ( نکروز آبششی ) : بیشتر در کپور ماهیان بخصوص در فصول گرم ، قارچ اجباری ، B.demigranus در آبشش و B.sanguini بیشتر در رگها قرار می گیرند .
50. قارچ فوزاریوم : در میگوها ، ماهیان جوان بالغ ، و قارچ لاژیندیوم در دوران لاروی ایجاد تلفات می کند .
51. : VHS رابدوویروس ( اگتود ) ، از
دوران انگشت قدی به بالا رخ می دهد ، در نوزادان و مولدین وجود ندارد ،
بوسیله آب ، وسایل تخم کشی ، مولدین و ماهی منجمد منتقل می شود ، ( ازراه
مولدین و خوراکی منتقل نمی شود !# در حالت مزمن خونریزی نداریم ، درمان
ندارد
52. IPN : بیرنا ویروس (
رئو ویروس ) ، بچه ماهیان بزرگتر ( ماهیان جوان تازه به تغذیه افتاده ) را
آلوده می کند ( کیسه زرده باعث مقاومت می شود ) انتقال از طریق آب و
تخمها، مایع تخمدانی ، تماس مستقیم ، علائم : تورم شکم ، مخاط سفید در روده
که مایع صفراوی ندارد و در روده غذا نیست و مدفوع به صورت رشته ای ،
خونریزی در زوائد باب المعده ، کبد و طحال کم خون ،
53. IHN : رابدوویروس ، دوران اولیه زندگی ( کمتر از 2 ماه )، علائم : شبیه IPN ولی شدیدتر اما پیشگیری راحتر است به گرمای بالای 15 درجه حساس است ، انحنای ستون فقرات، اندام رنگ صفرا می گیرد
54. در بیماری ویروس گربه ماهی CCVD اگر آب را سرد کنیم بیماری بروز نمی کند .
55. آلودگی با هرپس ویروس : مخصوص مولدین کم سن ، بیشتر در پائیز
56. PEN : گلبولهای قرمز می میرند ، در ماهین دریائی
57. در PEN گلبولهای قرمز ازبین می رود ولی در IHN بافت خونساز کلیه و طحال دچار مردگی می شوند .
58. نکروز پوستی – قرحه ای ( UDN ) : عامل بیماری نامشخص ، بیشتر در ماهیان آنادروم و کاتادروم ، در آبهای سرد
59. اریدوویروس (ID
) : در 3تا 4ماهگی آزاد ماهیان ، باعث آلودگی ماهی با سیتوفاگها و فلکسی
باکتریها می شود ، ایجاد تورم در پرده غشاء مغز ، اسکولیوزیس و لوردوزیس و
زخمهای بر روی سر می کند ، توسط مولدین منتقل می شود .
60. اگر بیماری از مولدین منتقل شود ( انتقال عمودی ) و اگر از یک ماهی به ماهی دیگر ( انتقال افقی ) است
61. ویرمی بهاره کپور ( SVC
) : در بهار ، ماهیان انگشت قد ، رابدوویروس کارپیو ، توسط انگلها ، زالو و
آرگولوس منتقل می شود ، تجمع در خروجی ، کم خونی ، آب آوردگی شکم ، تیرگی
رنگ که نوع حاد درمان ندارد
62. تورم سرخ پوست کپور EC ( شکل مزمن ) : زخمهای جلدی بخصوص نزدیک باله مخرجی ، ادم ، قرمزی گنادها ، مسری .
63. انگلی به نام Sphae rospora بیماری شبیه التهاب کیسه شنا ایجاد می کند .
64. آبله کپور : carp poxهرپس ویروس ، تاولهای سفید یا صورتی در بدن
65. سپتی سمی هموراژیک ویروسی ماهی امور ( GGR ) : در ماهیان قد انگشتی تا یک سالگی ، در تابستان ، خونریزی شدید در بدن
66. بیماری باکتریائی آبشش ( B.G.D ) : بعلت نامساعد بودن عوامل محیطی ( مثل کاهش PH ، افزایش اوره و باکتری سیتوفاگها و فلکسی باکتریها بوجود می آید ، علائم : تورم و پرخونی آبششها ، چسبیده و سیخ شدن فیلامنتها .
67. کولومناریس ( بیماری زخمهای زرد ) : در اثر سیتوفاگا کلومناریس
68. بیماری ساقه دمی (بیماری
آبهای سرد ) : در اثر سیتوفاگا پیسگروفیلا در ابهای زیر 10 درجه از راه
پوست وارد عضلات و بافت پیوندی می شود که بیماری از بالچه چربی شروع شده و
بعد تمام ساقه دمی را در بر می گیرد .
69. پوسیدگی باله : در دوره
پرواری بوجود می آید ، در اثر آئروموناس هیدروفیلا در باله شنا ایجاد لکه
سفید کرده که بعد تمام باله را فرا گرفته و بین شعاعها را از بین می برد .
70. طاعون اردک ماهیان : دربهارو در دوره تخمریزی در اثر Aeromonas liquefaciens بوجود می آید که ایجاد ادم ، زخم وسیع در بدن می کند .
71. بیماری دهان قرمز قزل آلا ی
رنگین کمان : آئروموناس لیکفانسیس اطراف دهان و فک فوقانی و پوست را قرمز و
ملتهب می کند ، قسمت انتهائی روده ملتهب و دارای مایع خونی است و مخرج
بیرونزدگی دارد .
72. یرسینا روکری در فک پائین ایجاد التهاب می کند ( دهان قرمز روده ای ) ، دارای واکسن است ، افزودن ویتامین c ، تتراسایکلین و کاهش دما در درمان بیماری موثر است .
73. سپتی سمی هموراژیک ویروسی : بیماری ثانویه ، عاملش آئروموناس ( هیدروفیلا و پونکتاتا ) و عامل اصلی رابدوویروس کارپیو است .
74. بیماری قرحه ( Ulcer D. ) : عفونی و جلدی ، مخصوص قزل آلای رنگین کمان ، در اثر هموفیلوس پیسکیوم ( Hemophilus Piscium ) کورکهای در سطح بدن بخصوص در بچه ماهیان ایجاد می کند ، علائم داخلی خاصی ندارد ، فقط روپوست دچار هیپرپلازی می شود .
75. فرونکلوزیس یا کورک آزاد ماهیان : آئروموناس سالمونیده ، عفونت خونی ، حرارت مطلوب زیر 22 درجه ، باکتری گرم منفی
76. میکسوسوما سربرالیس : در مغز میانی قرار گرفته و بر سیستم تولید رنگ اثر می گذارد .
77. انگل تراکلیاسیستیس فقط سیاه ماهی را مورد حمله قرار می دهد .
78. بیماریهائی که علامت خاصی ندارند پاتوگنومیک می گویند .
79. Emeria در زمستان برای کپور ایجاد مشکل می کند .
80. در PH قلیائی اسپور Cnidospora باز شده و می توان آنها را نابود کرد .
81. اندام جفتگیری نماتودها ، اسپیکول نام دارد .
82. Diclybothridae : یک جفت گیره بادکشی ، انگل آبشش ماهیان خاویاری
83. سستودها دارای بدن بند بند اند ، به هر بند پروگلوتید گویند ، به سر Scalex و به بقیه بدن Strobila گویند . لیگولا ( بند غیر واقعی دارد ) در محوطه شکمی کلمه ، Bothrimonus , Eubothrium در ماهیان خاویاری وجود دارد .
84. سستودهااز زنجیره غذائی وارد می شوند و در ماهیان مسن بیشتر دیده می شود
85. دما عامل محدود کننده
پراکنش لرنه آ می باشد بر هچ شدن لرنه آ تاثیر ندارد اما با هچ کوپی پودید
رابطه مستقیم و با سیکل زندگی آن رابطه معکوس دارد .
86. جنس Tracheliastes ( از خانواده لرنه آ ) در سیاه ماهی و جنس Pseudo tracheliastes در ماهیان خاویاری موجود است .
87. از نماتودهای معروف در ماهیان خاویاری آنیزاکیس است و استروژیلیدکس روی نوزاد گاوماهیان اثرمی گذارد و Cystoopsis acipenseris در ماهیان خاویاری ایجاد کیست می کند .
88. در قزل آلا کمبود لیزین و
اسید لینولئیک باعث پوسیدگی باله ، کمبود متیونین و روی باعث کاتاراکت (
کوری ) و کمبود تریپتوفان و ویتامین C باعث انحراف ستون فقرات و کمبود اسید پانتوتنیک باعث هیپرپلازی آبششها و وجود سم آفلاتوکسین سبب هپاتوم کبد می شود .
89. باکتریهای دستگاه گوارش در تابستان بیشتر از زمستان و و در روده بیشتر از زوائد باب المعده است .
90. Vibrio و فلکسی باکتر ماریتیموس ( Fle . maritimus ) مخصوص آب شوراند .
91. Saprophitic pathogen در هنگام و پس از مرگ سبب فساد ماهی می شوند .
92. کلومناریس : عامل آن
باکتری فلکسی باکتر کلومناریس است ، وجود آهن و کلسیم و دمای بالای 15 درجه
سانتیگراد بیماری را تشدید می کند . سپتی سمی نیز ندارد
93. بیماری ادواردیوزیلا : عامل آن فلاویو باکترها هستند که گربه ماهیان دیده می شود .
94. ویبریوز : باکتری گرم
منفی ، سم آندوتوکسین بعد از مرگ باکتری ترشح می شود که باعث تخریب
گلبولهای قرمز ( آنمی ) می شود و آهن را نیز از گلبولهای قرمز جذب می کند ،
باکتریها با آنزیم پروتئاز خود پروتئینها را حل می کنند ، وجود مس بیماری
را تشدید می کند و بیشتر در ماهیان جوان و روی دستگاه گوارش آنها اثر دارد .
95. در سپتی سمی باکتریائی خونریزی در عضله نداریم ولی در سپتی سمی ویروسی خونریزی در همه اندامها مشاهده می شود .
96. سپتی سمی هموراژیک ماهی علفخوار : عامل آن رئو ویروس است و در دمای 25 –20 درجه سانتیگراد فعال است .
97. در IPN روده رنگ صفرا را نمی گیرد ولی در IHN روده رنگ صفرا را به خود می گیرد . در IPN شنای غیر عادی ، مارپیچی و سقوط به کف داریم ولی در IHNنداریم .
98. افزایش سرب : ماهی با
علامت تنگی نفس شدید می میرد ، بدن پوشیده از قشر لعابی نازک که + محلول
رقیق سولفات آمونیوم سیاهرنگ می شود مقدار مجاز حداکثر ppm 5
99. افزایش روی : اختلالات عصبی ، عدم تعادل و شنای مارپیچی و عوارض تنفسی
100. طاعون سرخ : عامل ان ویبریو انگلاریوم ، در ماهیان آب شور ، از راه زخم ،تماس و خوراکی منتقل می شود . واکسن دارد .
101. بیماری ویروسی آزاد ماهیان اقیانوس ارام : مترادف IHN ، در 6-5 ماهگی و در اواخر بهار رخ می دهد . علائم : روده قرمز ، تورم شکم ، در زیر 13 درجه سانتی گراد محو می شود .
102. UDN ( نکروز پوستی
قرحه ای ) : عامل ناشناخته ، در آزاد ماهیان تخمگذار ، در جوانها رخ نمی
دهد ، علائم : نکروز مناطق بدون پوست ، ضایعات داخلی ندارد
103. بیماری ویروسی نوزاد اردک ماهی ( PFVD ) : رابدوویروس ،
104. برخلاف تمام بیماریهای ویروسی در بیماری ویروسی گربه ماهی ، آسیب در لوزالمعده دیده نمی شود
105. بیماری ویروسی لنفوسیستیس (جرب ) : ایریدوویریده
106. صفات اختصاصی بسیاری از آلودگیهای گرم منفی : در معده مایع آبکی و در روده مایع زرد رنگ
107. بیماری باکتریائی کلیه ( BKD ) : عامل بیماری کورینه باکتریوم و رنی باکتریوم ، در زیر 10 درجه و کمتر ،
108. سل ماهی ( مایکو باکتریوزیس ) : عامل مایکو باکتریوم باکتریوم ( گرم مثبت و اسید دوست ) ، درمان ندارد
109. آ لودگی با فلاوباکتری ها :عاملش مایکوباکتریوم و گرم منفی ، به دو صورت 1- سپتی سمی با خونریزی کامل 2 – گرانولوماتوز مزمن با جراحاتی شبیه سل
110. آلودگی با پاستورلاها :پاستورلاسیدا، گرم منفی ، سپتی سمی ، 1 – سپتی سمی حاد 2- سپتی سمی مزمن ( شبیه سل در کبد کلیه و طحال )
111. هر زئوسپور ، قارچ ساپرولگنیا دو مژه دارد
