بهداشت و بیماری های آبزیان

گفتگوی اختصاصی حکیم مهر با دکتر عیسی شریف‌پور ، دبیر کنگره بین‎المللی مدیریت بهداشتی و بیماریهای آبزیان + عکس

در مراسم افتتاحیه کنگره غیر از سخنرانیهای مسئولین محترم سازمان نظام دامپزشکی،‌ سازمان دامپزشکی، سازمان شیلات ایران و موسسه تحقیقات شیلات ایران، بزرگداشت زحمات چندین ساله استاد گرامی آقای دکتر بابامخیر بعنوان چهره ماندگار و پیشکسوت عرصه بهداشت و بیماریهای آبزیان را خواهیم داشت / از خدمات علمی فراوان استاد ارجمند مرحوم آقای دکتر بهیار جلالی که عضو کمیته علمی اولین کنگره هم بودند با حضور خانواده محترم ایشان قدردانی خواهد شد...

حکیم مهر - دومین کنگره بین‎المللی مدیریت بهداشتی و بیماریهای آبزیان 4 و 5 آبان 89 در تهران برگزار می‎شود. در آستانه برگزاری این کنگره گفتگویی با دکتر عیسی شریف‎پور ، دبیر این کنگره انجام شده که مشروح آن به شرح ذیل است :

دکتر عیسی شریف‎پور / رئیس بخش بهداشت و بیماریهای آبزیان مؤسسه تحقیقات شیلات ایران

ادامه نوشته

ماهیان خاویاری به نکروز عصبی مبتلا نیستند

حکیم مهر - بررسیهای انجام شده نشان می دهد که بیماری نکروز عصبی که در برخی از ماهیان استخوانی مشاهده شده است، هنوز ماهیان خاویاری را مبتلا نکرده است.

مدیرکل دفتر بهداشت و مبارزه با بیماریهای آبزیان سازمان دامپزشکی با اعلام این مطلب گفت: در طی سالهای گذشته، تلفاتی در ماهیان استخوانی از جمله کفال و کپورماهیان را شاهد بوده ایم که بر اثر بیماری نکروز عصبی و ویروسی بوده است.

کاظم عبدی افزود: این بیماری در سال جاری تاکنون مشاهده نشده است و مشکلی را برای ماهیان استخوانی پیش نیاورده است.

وی خاطرنشان کرد: ویروس این بیماری در زمانی که شرایط محیط مناسب باشد، فرصت رشد پیدا می کند و با محیط آداپته می شود.

عبدی ادامه داد: دریا محیطی باز است و باید فاکتورهای زیست محیطی و عوامل موجود در آن و آلاینده های محیطی تحت کنترل قرار بگیرد تا این عامل ویروسی نتواند گسترش پیدا کند.

وی تصریح کرد: بررسیهای انجام شده نشان می دهد که تلفات جدی را شاهد نبوده ایم و در سال جاری نیز این بیماری مشکلی را به وجود نیاورده است.

مدیرکل دفتر بهداشت و مبارزه با بیماریهای آبزیان سازمان دامپزشکی یادآور شد: بررسیها نشان می دهد که بیماری به ماهیان خاویاری نرسیده است.

فهرست کارگاههای آموزشی کنگره مدیریت بهداشتی و بیماریهای آبزیان

حکیم مهر - در حاشیه کنگره مدیریت بهداشتی و بیماریهای آبزیان که 4 و 5 آبان ماه سالجاری در تهران برگزار خواهد شد ، سه کارگاه آموزشی به شرح ذیل دایر خواهد بود :

1 - کارگاه تدوین مقالات علمی منطبق با استانداردهای ISI با تاکید بر علوم شیلاتی، دامپزشکی، بیولوژی و محیط زیست

نام مدرس ، زمان و محورهای این کارگاه بدین شرح است :

زمان کارگاه: 5 آبان ماه 89
محل برگزاری: تهران، مرکزآفرینشهای فرهنگی و هنری
مدرس کارگاه: دکتر شاپور کاکولکی، مدیر فنی Iranian Journal of Fisheries Sciences, Indexed by ISI
موضوعات کارگاه:
•مقدمه ای بر روش شناسی مقالات علمی منطبق با Harvard Style
•مقدمه ای بر چارچوبها و اجزای مقالات علمی
•آشنایی با اجزای Abstract و توانایی در تدوین آن
•آشنایی با Introduction، توانایی در تدوین، شناخت اصطلاحات، موارد کاربردی و ممنوعه در تدوین آن
•آشنایی با Materials & Methods، کاربرد انواع گرافها و جداول، اجزاء مختلف در تدوین آن
•آشنایی با اجزای مختلف Results، اصطلاحات کاربردی و ممنوعه در این بخش
•آشنایی با اجزای مختلف Discussion و اصطلاحات کاربردی
•آشنایی کلی با اصطلاحات و کاربرد انواع فعل در تدوین جملات بخشهای مختلف مقاله
•روش رفرانس نویسی Harvard بعنوان یکی از پرطرفدارترین روشهای علمی قابل قبول توسط ISI

جهت کسب اطلاعات بیشتر به آدرس زیر مراجعه نمایید :

http://www.icahmd.com/assets/Forms/Workshop_No1_tadvin.pdf

2 - کارگاه آموزشی اصول معاینه و نمونه برداری تشخیصی در ماهیان

زمان کارگاه: 5 آبان 89 ، ساعت 14:00 الی 18:00
مکان: تهران، مرکزآفرینشهای فرهنگی و هنری
مدرس کارگاه: دکتر کاظم عبدی، مدیرکل دفتر بهداشت و بیماری های آبزیان سازمان دامپزشکی کشور
به کلیه شرکت کنندگان در کارگاه گواهی حضور ارائه گردیده و حضور در کارگاه برای اعضای سازمان نظام دامپزشکی دارای 3 امتیاز بازآموزی می باشد.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در این باره به آدرس زیر مراجعه نمایید :

http://www.icahmd.com/assets/Forms/Workshop_No3_Tashkhis.pdf

3 - کارگاه آموزشی با عنوان

The Aquatic Animal Health Code & the Manual of Diagnostic Tests for Aquatic Animals

زمان کارگاه : سه شنبه ، 26 اکتبر2010 (4 آبان 89) ساعت 14 الی 18

مدرس : Dr. Gillian Mylrea, Representative of OIE

این کارگاه به زبان انگلیسی ارائه و به شرکت کنندگان از سوی OIE گواهی حضور داده می‎شود.

ضمناً حضور در این کارگاه برای اعضاء سازمان نظام دامپزشکی 5 امتیاز بازآموزی خواهد داشت.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه به آدرس زیر مراجعه نمایید :

http://www.icahmd.com/assets/Forms/Workshop_No2_OIE.pdf

هفتمین همایش سراسری و دومین کنفرانس منطقه‌ای انگل شناسی ایران

حکیم مهر - هفتمین همایش سراسری و دومین کنفرانس منطقه‌ای انگل شناسی و بیماری‌های انگلی ایران، 27 تا 29 مهر ماه در تالار امام بیمارستان امام خمینی (ره) برگزار می‌شود.

دکتر حسین کشاورز، دبیر علمی این همایش گفت: هفتمین همایش سراسری و دومین کنفرانس منطقه‌ای انگل شناسی و بیماری‌های انگلی ایران، به همت انجمن علمی انگل شناسی ایران و حمایت دانشگاه علوم پزشکی تهران و با حضور میهمانان خارجی از کشورهای اتریش، عراق و ترکیه، طی سه روز در سالن همایش‌های بیمارستان امام(ره) برگزار می‌شود.

وی افزود: در این همایش برگزیده دستاورد فعالیت‌های پژوهشی محققین در زمینه انگل شناسی و بیماریهای انگلی ارائه می‌شود و امیدواریم که مباحث علمی این همایش در حل مسائل و رفع مشکلات بیماری‌های انگلی راهگشا باشد.

وی با اشاره به اهمیت برگزاری این کنگره گفت: میزان شیوع و بروز برخی از عفونت‌های انگلی کرمی، مانند اسکاریازیس، تریکوریازیس و عفونت‌های ناشی از کرم‌های قلابدار به طور قابل ملاحظه‌ای در اکثر مناطق کشور کاهش یافته اما در مقابل اهمیت کیست هیداتیک، فاسیولیازیس و استرونژیلوئیدیازیس بیشتر شده است. همچنین هنوز بیماری مالاریا یکی از مسائل بهداشتی در مناطق جنوب شرقی کشور محسوب می‌شود و لیشمانیوز جلدی و احشایی در سال‌های اخیر بیشتر نمایان شده‌اند.

دکتر کشاورز ضمن ابراز امیدواری از مفید بودن مباحث علمی این کنگره گفت: امیدواریم بتوانیم در این همایش با طرح موضوعات و دغدغه‌های بهداشتی کشور، راهکارهای عملی و مناسبی را به منظور کنترل و در صورت امکان حذف بیماری‌های شایع و مهم انگلی به مسئولین ارائه کنیم.

دبیرعلمی کنگره از دیگر اهداف برگزاری همایش را ارائه آخرین دستاوردهای تحقیقاتی در موضوعات مرتبط با انگل شناسی، حشره شناسی و قارچ شناسی خواند و تصریح کرد: بحث در خصوص بیماری‌های انگلی مشترک میان انسان و دام، بیماری‌های باز پدید و نوپدید ناشی از انگل‌ها، استفاده از فناوری‌های نوین در انگل شناسی و همچنین مدیریت پیشگیری، کنترل و درمان بیماری‌های انگلی و قارچی از دیگر مباحث مورد بحث در این همایش است.

دکتر کشاورز مباحث مطرح در این کنگره را برای متخصصان انگل شناسی، علوم آزمایشگاهی، پزشکان عمومی، دامپزشکان، متخصصان داخلی، عفونی و اطفال قابل استفاده دانست و افزود: شرکت در این کنگره دارای امتیاز بازآموزی برای هر یک از گروه‌های ذکر شده خواهد بود.

وی افزود: از میان600 مقاله علمی فرستاده شده، پس از بررسی‌های دقیق تعداد 84 مقاله به عنوان سخنرانی و 460 مقاله به عنوان پوستر در زمینه‌های مختلف انتخاب شد که طی 9 جلسه در طول 3 روز ارائه خواهند شد.

بر اساس اعلام وبدا، دبیرعلمی کنگره از وجود 6 پانل آموزشی و 2 کارگاه در این همایش خبر داد و گفت: کیست هیداتیک، انگل‌های روده‌ای و کوکسیدیا، زئونوزها، مالاریا، لیشمانیا و ترماتدها و نماتدها از جمله پانل‌های این کنگره است و دو کارگاه آموزشی با عنوان روش‌های کاربردی تشخیص آزمایشگاهی لیشمانیوز پوستی و احشایی و کاربرد روش PCR در تشخیص بیماری‌های انگلی نیز در این کنگره برگزار خواهد شد.

آشنایی با اصول بهداشتی مزارع پرورش ماهی

مقدمه:

به باور آبزی پروران عرضه ماهیان پرورشی روز به روز با تقاضای بیشتر مصرف کنندگان مواجه شده است . این امر طبیعی به نظر می رسد که مردم تولیدات بهداشتی با کیفیت استاندارد را می پسندند. از طرفی مدیریت صحیح بهداشتی مزارع پرورش ماهی رکن اصلی و اساسی تولید اقتصادی ماهی می باشد و این مهم بدست نخواهد آمد مگر آنکه ملاحظات بهداشتی و سیاست های پیشگیری با دقت تمام به اجرا در آید.

برای اعمال چنین مدیریتی شناخت دقیق وضعیت تشریحی و فیزیولوژی ماهی و ارتباط متقابل و ظریف آن با محیط یعنی آب و درک عمیق از چگونگی بروز بیماریها در مزرعه و همه گیر شدن آن برای مدیران مزارع پرورشی ماهی ضروری است و تنها به کمک این شناخت امکان اتخاذ سیاست های پیشگیری بر اساس ویژگیها و امکانات هر مزرعه فراهم می گردد.

به طور کلی برای ایجاد یک معضل یا مشکل بهداشتی در یک مزرعه پرورش که در نهایت منجر به بروز بیماری در آن مزرعه می شود سه عامل اصلی باید همزمان در مزرعه وجود داشته باشد و دست به دست هم بدهند . این سه عامل عبارتند از : عامل بیماریزا ، میزبان ، محیط و عوامل محیطی که از این سه عامل ، عامل محیط بیشترین نقش را دارد.

( عوامل محیطی )+ میزبان + عامل بیماریزا = بیماری

D= P+H+(E)²

^{(Disease= pathogen + Host + Environment)}

مهمترین عوامل محیطی که تغییرات آن می تواند سلامت ماهی را تهدید کند و شرایط را برای ایجاد بیماری مساعد نماید و بسیار مهم می باشد آب است که به عنوان محل زندگی ماهی ، محل اخذ غذا و محل دفع مدفوع برای ماهی محسوب می شود و تمام فعالیت های فیزیولوژیکی ماهی هم در آب انجام می گیرد . لذا بسیار حائز اهمیت میباشد و باید به آن توجه خاصی گردد. بنابراین هر گونه تغییری در کیفیت آب میتواند منجر به بروز استرس و مستعد کردن ماهی برای درگیر شدن با بیماری گردد.

از جمله فاکتورهای کیفی آب می توان PH ، قلیائیت ، آمونیاک، کدورت، شوری، دی اکسید کربن، فلزات سنگین ، سختی ، اکسیژن ، نیترات ، نیتریت ، درجه حرارت را نام برد . همانطور که در قسمت قبل توضیح داده شد راه های دیگر برای انتقال عوامل بیماریزا به داخل مزارع پرورش ماهی وجود دارد که در صورت عدم مدیریت بهداشتی نامناسب در مزارع می تواند بروز بیماری را جلو بیاندازد و همچنین تشدید کند. از جمله راه های انتقال عوامل بیماریزا می توان پرندگان ، تخم چشم زده ، ماهیان خریداری شده و مدفوع پرندگان ، خریداران ماهی ، بازدید کنندگان ، وسایل نقلیه که به دلایل مختلف به داخل مزرعه وارد می شوند . تجهیزات پرورشی و حتی توسط کارکنان و کارگران مزرعه را نام برد.

یک سری نکات و موارد بهداشتی وجود دارد که باید توسط صاحبان مزارع و کارگران رعایت شود.

1- توجه خاص به سیستم گردش آب در استخرها . یکی از مهمترین عوامل پیشگیری از بروز بیماری در ماهیان یک مزرعه می باشد از طرف دیگر اگر مدیریت مناسب نباشد و به سیستم گردش آب توجه نشود خود می تواند باعث انتشار سریع بیماری از یک استخر به استخرهای دیگر گردد. ماهیان بزرگتر معمولاً حاملین سالم می باشند و بدون اینکه علائم و بیماری را نشان دهند مستمراً این عوامل را از خود دفع نموده و وارد آب می نمایند در صورتی که آب استخرهای ماهیان بزرگتر وارد استخر بچه ماهیها گردد بروز بیماری در جمعیت بچه ماهیان اجتناب ناپذیر میباشد.

2- تخمهای چشم زده می باید از مراکز تکثیر ماهی که عاری بودن آنها از عوامل بیماریزا مورد تأیید سازمان دامپزشکی و ادارات مربوطه قرار گرفته باشد خریداری گردد . تخمها می باید به محض ورود به وسیله مواد شیمیایی مناسب به دقت ضد عفونی گردند.

3- در صورتی که خرید ماهی مولد و یا ماهی زنده برای یک مزرعه غیر قابل اجتناب است . ارجح است که از مراکزی خریداری گردند که تخم های چشم زده خریداری شده اند . در هر صورت ماهیان خریداری شده می باید ابتدا در یک استخر قرنطینه که دارای ورودی و خروجی آب مستقل باشند به مدت 4-2 هفته نگهداری گردند . این استخرها باید دارای تجهیزات پرورشی جدا از استخرهای دیگر مزرعه باشند.

4- در زمان ورود خریداران ماهی ، بازدید کنندگان و حتی کارمندان یک مزرعه پرورش ماهی به مزرعه ارجح است که کفشها ، دستان و چکمه های آنان در محل ورود به مزرعه ضد عفونی گردد و همچنین با ایجاد حوضچه هایی در مبادی ورودی و خروجی هر مزرعه و قراردادن محلول های ضد عفونی کننده در آن مانند آب آهک و کلیه وسایل نقلیه در زمان ورود و خروج ضدعفونی گردند.

5- حتی الامکان هر استخر باید دارای تجهیزات پرورشی مانند تور و ساچوک مخصوص خود باشد هر روز ضدعفونی گردند و در صورت عدم امکان بهتر است کلیه وسایل و تجهیزات هر هفته یک بار ضد عفونی گردند.

6- استخرها همواره باید تمیز نگه داشته شوند و با توجه به کیفیت آب ورودی هر 2 هفته یک بار تمیز و ضد عفونی گردند.

7- ماهیان بسته به نوع و ضریب تبدیل باید در طول دوره پرورشی با توجه به نیاز و اختلاف وزن و سایز ماهیها رقم بند شوند و از نگهداری گروه های سنی مختلف با سایز های مختلف ماهی در یک استخر پرهیز کنند.

8- ماهیان مرده باید روزانه از استخر جمع آوری شوند و به طرز صحیح و بهداشتی ( کوره لاشه سوز ) معدوم گردند . همچنین تعداد تلفات روزانه شمارش شود چرا که تلفات بیش از حد و نامتعارف نشان از شرایط نامطلوب بهداشتی در مزرعه دارد.

9- پوشاندن استخرها به ویژه استخر بچه ماهی ها به وسیله تور یا سایبان جهت جلوگیری از صید آنها توسط پرندگان و همچنین آفتاب سوختگی احتمالی بچه ماهی ها. از طرفی با جلوگیری از ورود پرندگان به مزارع از انتقال بیماریهای انگلی و باکتریایی توسط مدفوع پرندگان نیز جلوگیری میشود.

گام نخست در موفقیت آبزی پروری به مدیریت آن بستگی دارد و در هنگام تأسیس یک مزرعه پرورش آبزیان بایستی به آن توجه کافی مبذول داشت . هر گاه در مدیریت بهداشتی بنای کارگاهها و مزارع پرورش آبزیان سهل انگاری شود . بحرانها و بیماریها و عدم رشد و سلامت‌آبزیان را در پی خواهد داشت به طوری که گاهی منجر به تعطیلی و ورشکستگی این نوع تأسیسات می گردد.

از جمله نکاتی که باید مد نظر قرار داد عبارتند از :

1- انتخاب درست جایگاه آبزی پروری: هر نوع ماهی و یا آبزی با خصوصیت ویژه خود بایستی در محل درست خود پرورش یابد . این انتخاب بسیار مهم و سرنوشت ساز خواهد بود . شرایط آب و هوایی بایستی مناسب آن نوع آبزی باشد . یک ماهی سردابی را نباید در دمایی از آب پرورش داد که متوسط درجه حرارت آن منطقه همیشه بالاتر از تحمل این ماهی باشد. حتی اگر این تغییرات کمی هم بالاتر از شرایط عادی باشد. سبب کاهش تغذیه و رشد ناکافی ، استرس ، ضعف و سستی و ابتلاء به بیماری خواهد شد.

میگوئی که در شوری متوسط 28 در هزار پرورش می یابد در آب کم شود یا خیلی شور دچار اختلالات فیزیولوژیک گشته و در معرض هجوم هر نوع عوامل بیماریزا قرار خواهد گرفت . سایر عوامل آب و هوا شناسی مانند رطوبت یا تبخیر شدید؛ باد و یخبندان های طولانی مدت ، باران های سیل آسا و غیره هریک می تواند به نحو مؤثری آبزی پروری را مختل ساخته و منجر به کاهش تولید ، عدم سلامت ماهیها و آبزیان و تلفات بیشمار آنها گردد.

2- بنای درست جایگاه آبزی پروری : این بسیار مهم است که تأسیسات آبزی پروری چگونه بنا گردد. آیا آرایش استخرها، حوضچه ها و مخازن آبزی پروری درست طراحی شده اند ؟ آیا تنوع این اماکن مورد توجه بوده است ؟ مثلاً برای پرورش نوزاد آبزیان از استخرها و یا مخازن ویژه نوزاد گاهی استفاده شده است . اغلب به خصوص در تأسیس مجتمع های آبزی پروری ایران دیده میشود از یک نوع استخر برای پرورش نوزادان ، بچه ماهیان و ماهیان پرواری و حتی مولدین استفاده میشود . طبیعی است در چنین جایگاه هایی بچه ماهیان در معرض هجوم انواع عوامل بیماریزا ، شکارچی ها و سایر مخاطرات هستند.

چگونه یک استخر یا حوضچه های سیمانی بنا شده است ؟ آیا مقاومت بستر و دیواره ها، شیب کف استخر ها ، تخلیه و آبگیری مناسب آنها به درستی انجام گرفته است ؟ اینها همه نکات مهمی است که بایستی بدانها توجه شود. در استخری که شیب و جهت آن خوب طراحی نشود آب به راحتی تخلیه نشده و جریان نمی یابد. در نتیجه نقاط زیادی در گوشه و کنار استخر تهویه نشده و راکد می ماند چنین جایگاه هایی مأمن آلگها و خزه ها و گیاهان ، محل اختفاء انگل ها و میزبانان واسطه و تراکم بسیاری از میکرو ارگانیسم های بیماریزا خواهند شد.

یک استخر با عمق کم و با بستر گلی نرم و بدون سختی و مقاومت کافی با اندک وزشهای بادی گل آلود و تخریب می گردد ماهیان غذا نمی گیرند ، ضعیف و لاغر و بیمار و بالاخره تلف خواهند شد.

3- منابع آب سالم و کافی : ماهیان و آبزیان بایستی در جایی پرورش یابند که آب سالم و مناسب در دسترس باشد . ماهی در آب زندگی می کند و در غذا و مدفوع خود شناور است اگر ضایعات و آلودگی ناشی از سوخت و ساز و تنفس ماهی در آن افزایش یابد هیچ تضمینی برای سلامت آنها وجود ندارد و به زودی تلفات زیادی حادث خواهد شد. منابع آب خود باید عاری از نشت هر نوع آلودگی مانند فاضلاب های شهری و صنعتی و سموم باشند . بیماریهای حیاتی و غیر حیاتی نتیجه این نوع آلودگی های محیطی است . در کارگاههای تکثیر و تخم پروری آبزیان سلامت آب از اهمیت ویژه ای برخوردار است که در چنین مؤسساتی آبهای طبیعی حتما، بایستی به وسیله تصفیه ، ضد عفونی ، رسوب گیری ، اشعه و غیره سالم سازی گردد تا بتواند لاروها و نوزادان سالمی را تولید نماید.

از مشکلات عمده آبهای طبیعی ورود سایر آبزیان و ماهیان وحشی به اماکن پرورشی است که با نصب فیلترها ، حوضچه های جمع آوری و یا شوکهای الکتریکی و غیره می توان از نفوذ آنها جلوگیری نمود چون امکان ورود عوامل بیماریزا و شیوع همه گیری در بین ماهیان پرورشی را تسهیل می نماید4- غذای سالم و مناسب: منابع غذایی بایستی از نظر بهداشت 100% تضمین شده باشند و کارخانجات تولید غذای آبزیان به کیفیت و سلامت غذا توجه کافی داشته باشند . غذایی که برای آبزیان مصرف میشود چه از نظر وزن مخصوص ( شناوری یا غوطه وری ) چه از نظر قوام و استحکام و چه از نظر اندازه ، مناسب آن آبزی باشد. غذاهای مانده و فاسد شده ، تغییر شکل یافته ، قارچ زده خطرات عمده ای را در جهت بروز بیماریهای تغذیه ای ، مسمومیت ها و کمبودها در پی خواهد داشت یکی از مسائل مهم مدیریت بهداشتی آبزی پروری تهیه غذای سالم و باکیفیت انرژی مطلوب باشد.

بسیاری از پرورش دهندگان آبزیان در ایران به خاطر عدم دسترسی به غذای مناسب و محدودیت واردات خود دست به تولید غذا با کیفیت نامطلوب می زنند.

بی دقتی در تهیه فرمول های غذایی و تعادل جیره ، کمبود پروتئین و اسید آمینه های ضروری فقدان ویتامینها و عناصر نادر ، فساد سریع غذاها ، مواد اولیه نامناسب (بقایای کشتارگاهی- ماهیان کیلکای ناسالم ) سبب بروز مشکلات بهداشتی ، بیماریهای تغذیه ای ، عدم رشد و تلفات آبزیان خواهد شد.

با توجه به مطالب گفته شده در مدیریت بهداشتی آبزی پروری چند نکته اساسی بایستی مورد توجه و دقت کافی قرار گیرد که شامل موارد زیر است :

1- پیشگیری 2- مراقبت 3- درمان 4- ریشه کنی

1- پیشگیری:

پیشگیری بیماریهای ماهیان پرورشی به دو دلیل دارای اهمیت ویژه است . اول آنکه صنایع پرورش ماهی روز به روز در حال رشد و پیشرفت است و سلامتی ماهیان در این امر نقش تعیین کننده دارد . دوم آنکه در مراکز تکثیر و پرورش ماهی کاملاً دقت شود که کانون های آلوده از بین بروند تا آلودگی ها به سایر کارگاهها یا ماهیان وحشی سرایت پیدا نکنند.

مانند هر سیستم متراکم دامپروری پرورش ماهی به صورت متراکم مسائل مهمی را از جمله بروز بیماریهای همه گیر در پی خواهد داشت:

ماهیها خونسرند و در آب زندگی می کنند و در مقایسه با هوا مقدار اکسیژن محلول در آب بسیار محدود است و در اثر تراکم ماهی و افزایش درجه حرارت و سایر عوامل سریعاً ممکن است کاهش یابد و سبب تلفات ماهیان گرند . همچنین مواد زائد حاصل از سوخت و ساز ماهی مستقیماً وارد آب شده و همراه با ارگانیسم های کشنده ( میکروبهای بیماریزا ) و با ماهی و بافتهای آن در تماس هستند . کنترل ویژه محیطی برای حفظ سلامتی ماهیان بسیار لازم است . تغذیه کافی و سالم جریان آب تمیز و با حرارت مناسب و سرشار از اکسیژن محلول و همچنین خواص فردی و ژنتیکی ماهیها برنامه های منظم واکسیناسیون و ضد عفونی حوضچه ها و استخرها از جمله موارد است که می تواند در پیشگیری بیماریهای ماهیان پرورشی به خصوص ماهیان سردآبی مفید باشد.

2- مراقبت :

مراقبت های ویژه ای بایستی جهت جلوگیری از ورود عوامل بیماریزا به خصوص پاتوژنهای غیر بومی از راه جریان آب ، ذخایر ماهیان جدید ، وسایل پرورش ماهی و غذا اعمال نمود. اگرچه ماهیانی از نواحی دیگر به کارگاه پرورش ماهی معرفی میشوند. ممکن است هیچ نشانه ای از بیماری را نمایش ندهند ولی این ماهیها ممکن است حامل پاتوژنهای جدید یا نژادهای خطر ناک از میکروارگانیسم های حاضر در همه جا و ناقلهای بیماری گرند.

بنا بر این برای استنباط جنبه های مختلف مراقبت ، شناخت انتشار جغرافیایی بیماریهای ماهی بسیار لازم میشود که در هر منطقه ای بایستی نسبت به جمع آوری این نوع اطلاعات کوشش های مهمی را بعمل آورد.

به هر حال در مورد مراقبت از بیماریهای ماهیان پرورش می تواند مقررات منطقی را درموارد زیر اعمال نمود:

بازرسی: ماهی های انتقالی بایستی مرتباٌ تحت بازرسی های بهداشتی و کنترل بیماری قرار گیرند.

قرنطینه : ماهیان وارداتی در اماکن به خصوص برای مدت معینی تحت قرنطینه قرار گیرند.

ج: جداسازی : هر نوع ماهی مشکوک و بیماری را باید از سایرین جدا کرد.

اگر تخم ها از سایر نواحی وارد میشوند ضد عفونی کردن سطح آنها قبل از حمل و نقل می تواند از نظر جلوگیری از بروز آلودگی ها مفید واقع گردد. البته گاهی اتفاق می افتد که یک بیماری ویروسی به وسیله تخم ها منتقل میشود که در اینجا ضدعفونی های سطحی چندان نمی تواند در پیشگیری بیماری مفید باشد. همچنین از تماس ماهیان با ناقلین بیماری نظیر زالوها ، حلزونها ، پرندگان آبی یا ماهیان ظاهراً سالم که به طور اتفاقی وارد میشوند مراقبت بعمل آورد.

به علاوه مراقبت شود که ماهیان پرورشی در معرض تغییرات وضع عادی و کیفیت آب قرار نگیرند این تغییرات حساسیت ماهیان را به بیماریهای افزایش می دهند. بعضی از مراقبتها مانند برنامه های ایمنی از راه خوراکی در کاربرد عملی هنوز در شک و تردید است که مطالعات وبررسی های مختلف در این زمینه سبب موفقیت هایی خواهد شد.

در مواردی که در مزرعه ای یک بیماری همه گیر بروز کند بایستی به سرعت برنامه قرنطینه و جداسازی در آن اعمال شود و جلوی انتقال بیماری به سایر ماهیان گرفته شود.

درمان : که خود بحث مفصلی دارد و بسته به نوع بیماری و نوع عامل پاتوژن ، نوع ماهی ، شرایط محیطی ( دما ، PH و... ) نوع دارو ، روش درمان و مدت درمان متفاوت می باشد که پروتکل درمانی باید توسط دکتر دامپزشک مجرب تعیین شود.

ریشه کنی: ما همیشه معتقدیم در مباحث مدیریت بهداشتی و بیماریها پیشگیری بهتر ، آسان تر و کم هزینه تر از درمان و ریشه کنی است اما شرایطی پیش می آید که بروز بیماری اجتناب ناپذیر است. ریشه کنی بیماری اغلب طولانی و سخت است ولی قابل انجام می باشد . اگرچه بسیاری از بیماری ها ممکن است به صورت بومی باقی بمانند . بسیاری از بیماریهای انسانی و دامی نظیر طاعون در اروپا، آبله در مناطق گرمسیری ، وبا در انگلستان و بروسلوز و تب برفکی در سایر نواحی که احتمال آلودگی دوباره همیشه وجود دارد ولی مانند روشهای ریشه کنی بیماریهای حیوانی و انسانی نسبت به ریشه کنی بیماریهای ماهی نیز بایستی اقدام نمود.

قرنطینه: از بین بردن منابع بیماریزا( ماهی و سایر آبزیان ) ضدعفونی کردن دائمی ، واکسیناسیون ، آیش گذاری یک چند ساله مزارع پرورش ماهی می تواند به عنوان روشهای ریشه کنی مورد استفاده قرار گیرد

منابع:

- دکتر نامداری ، مقاله اهمیت مدیریت بهداشتی آبزیان

- آذری تاکامی، قباد بیماریهای ماهی

- دکتر بهیار جلالی ، انگلها و بیماریهای انگلی ماهیان آب شیرین

منبع: پرتال سازمان دامپزشکی کشور

عکس : مرگ دلفین در ساحل بندرعباس!

فیشنا: مرگ دلفین در ساحل بندر عباس!

ادامه نوشته

کارگاه تدوین مقالات علمی در حاشیه کنگره مدیریت بهداشتی و بیماریهای آبزیان برگزار می‎شود

حکیم مهر - در حاشیه دومین کنگره بین المللی مدیریت بهداشتی و بیماریهای آبزیان که 4 و 5 آبان ماه سالجاری در مرکز آفرینشهای فرهنگی هنری حجاب در تهران برگزار می شود ، کارگاه تدوین مقالات علمی منطبق با استانداردهای ISI
با تاکید بر علوم شیلاتی، دامپزشکی، بیولوژی و محیط زیست هم برگزار خواهد شد.

نام مدرس ، زمان و محورهای این کارگاه بدین شرح است :

زمان کارگاه: 5 آبان ماه 89محل برگزاری: تهران، مرکزآفرینشهای فرهنگی و هنری
مدرس کارگاه: دکتر شاپور کاکولکی، مدیر فنی Iranian Journal of Fisheries Sciences, Indexed by ISI
موضوعات کارگاه:•مقدمه ای بر روش شناسی مقالات علمی منطبق با Harvard Style
•مقدمه ای بر چارچوبها و اجزای مقالات علمی
•آشنایی با اجزای Abstract و توانایی در تدوین آن
•آشنایی با Introduction، توانایی در تدوین، شناخت اصطلاحات، موارد کاربردی و ممنوعه در تدوین آن
•آشنایی با Materials & Methods، کاربرد انواع گرافها و جداول، اجزاء مختلف در تدوین آن
•آشنایی با اجزای مختلف Results، اصطلاحات کاربردی و ممنوعه در این بخش
•آشنایی با اجزای مختلف Discussion و اصطلاحات کاربردی
•آشنایی کلی با اصطلاحات و کاربرد انواع فعل در تدوین جملات بخشهای مختلف مقاله
•روش رفرانس نویسی Harvard بعنوان یکی از پرطرفدارترین روشهای علمی قابل قبول توسط ISI

جهت دریافت اطلاعات بیشتر اعم از هزینه، نحوه ثبت نام و فرم شرکت در کارگاه به آدرس زیر مراجعه نمایید :

http://www.icahmd.com/assets/Forms/Workshop_No1_tadvin.pdf

لکه سفید میگو تأثیری در تولید نداشت!

حکیم مهر - به دلیل آنکه سایتهای پرورشی چون چوئیبده آبادان از جمله مراکز اصلی تولید میگو محسوب نمی شوند، بنابراین بروز بیماری تاثیری در تولید کلی میگوی کشور نداشت.

مدیرکل دفتر بهداشت و مبارزه با بیماریهای آبزیان با اعلام این مطلب گفت: با تشخیص به موقع و اقدامات درمانی و تولید در کنار بیماری و معدوم سازی میگوهای کمتر از یک ماه در سایتهایی چون چوئیبده خوزستان، بیماری لکه سفید میگو به سایتهای دیگر سرایت نکرد و تحت کنترل کامل درآمد.

پیش بینی برداشت 500 تن میگو از سایت چوئیبدهمدیرکل دفتر بهداشت و مبارزه با بیماریهای آبزیان یادآور شد: با وجود آنکه سایت چوئیبده آبادان در طی سالهای 81، 83، 87 و امسال به بیماری لکه سفید میگو آلوده بود، اما پیش بینی می شود که حدود 500 تن میگو برداشت شود.
عبدی تاکید کرد: پیش بینی می شود در سالهای آینده همچنین در مناطق آلوده میزان تولید افزایش پیدا کند. زیرا تولیدکنندگان توانسته اند در کنار بیماری به تولید بپردازند.
وی اظهار داشت: پیش بینی می شود در سنوات آینده میزان تولید در سایتهای آلوده افزایش پیدا کند.
عبدی در ادامه گفت: میزان تولید میگو در سال جاری مطابق با پیش بینیهای قبلی خواهد بود.

دکتر کاظم عبدی با اعلام اینکه روزهای پایانی برداشت میگو را سپری می کنیم، افزود: استان بوشهر که رتبه اول تولید میگو در کشور را دارد، در حال برداشت است و لکه سفید میگو به آن سرایت نکرد.
وی خاطرنشان کرد: از میان 239 استخر پرورش میگوی فعال در خوزستان 192 استخر به بیماری لکه سفید مبتلا که 19 استخر آن معدوم سازی شد و 205 استخر دیگر نیز مراحل صید را سپری می کنند.
عبدی ادامه داد: سایت چوئیبده به دلیل آنکه در سالهای گذشته نیز درگیر بیماری بوده است، پیش بینی تولید مناسبی از آن نمی رفت.
وی تصریح کرد: پرورش دهندگان نیز به دلیل وضعیت این سایت، اشتیاقی برای پرورش میگو نشان نمی دادند. اما پرورش در کنار بیماری از سیاستهایی بود که سازمان دامپزشکی کشور در سال جاری به اجرای آن پرداخت و نشان داد که امکان تولید در کنار بیماری نیز وجود دارد.

بهمن ماه : کارگاه تولید فرآورده‎های نوین آبزیان

حکیم مهر - در حاشیه همایش ملی فرآوری و بهداشت فرآورده‎های شیلاتی که 26 و 27 بهمن ماه سالجاری در بندرانزلی برگزار می‎شود کارگاه آموزشی با عنوان "تولید فرآورده‎های نوین آبزیان" 28 بهمن ماه برگزار خواهد شد.

جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره این کارگاه و نحوه ثبت نام به آدرس زیر مراجعه نمایید :

http://www.ifpc.ir

گفتنی است همایش ملی فرآوری و بهداشت فرآورده‎های شیلاتی توسط مؤسسه تحقیقات شیلات ایران و به میزبانی مرکز ملی تحقیقات فرآوری آبزیان برگزار می‎گردد و آخرین مهلت ارسال مقالات به این همایش نیز اول آبان ماه سالجاری تعیین گردیده است.

عوامل انگلی بر روی آبشش کپور ماهیان

مقدمه
يكي از عوامل تامين بخشي از نياز هاي پروتئيني كشور ما بهره برداري مناسب از آبهاي داخلي وپرورش انواع آبزيان ( ماهي وميگو) است. آبهاي داخلي ايران كه شامل آبهاي شيرين وشور هستند در هر منطقه از كشور برحسب موقعيت جغرافيايي وآب وهواي آن قابليت پرورش نوع خاصي از ماهي وميگو را دارد.
امروز تكثير وپرورش ماهي منابع اقتصادي وغذايي مهمي را براي بسياري از مناطق جهان در حال توسعه در بر دارد وآمارهاي اخير جهاني مصرف وسيع ومتنوع ماهي را نشان مي دهند.
اما مردم كشورهاي در حال توسعه نسبت به كشورهاي توسعه يافته وابستگي كمتري به ماهي به عنوان بخشي از غذاي روزانه خود دارند
با توجه به شناخت عوامل مضر در توسعه پرورش ماهي در سيستمهاي مختلف براي كاهش ضايعات وپيشگيري از بيماريها‍، انجام مطالعات انگل شناسي ضرورت تمام دارد. انگلها ممكن است باعث كاهش رشد، مرگ ومير، تأ خير در بلوغ جنسي ويا عقيمي ماهي شده واغلب زمينه را براي بيماريهاي ميكروبي، ويروسي وخارجي فراهم مي سازند. در پاره اي موارد مرگ ومير شديد ماهيان در اثر انگها ديده شده است برانش ماهيان هم يكي از اندامهاي بسيار حساس در بدن ماهي محسوب شده وهر گونه تغييري كه در محيط آبي اطراف ماهي رخ دهد، بطور مستقيم ويا غير مستقيم برانش ها را تحت تاثير قرار مي دهند. اين ارگان بعنوان يك ارگان تغذيه كننده وتنفسي محسوب مي شود وبا توجه به حساسيت آن، انگلهاي مختلفي آن را مورد حمله قرار ميدهند.
مخير ( 1972، 1973 ، 1353 ، 1359 ، 1360 ، 1368 ) اسلامي ومخير ( 1971 ) به بررسي شدت موارد انگلي در ماهيان ايران پرداختند وتعداد قابل توجهي از آنها را گزارش نمودند.
بسياري از نماتودها، پرياختگان وتك ياختگان انگلي آبهاي شيرين ايران توسط شمسي (1375) ، معصوميان ومولناز ( 1994 ، 1996 ) معرفي شدند.
ازآنجايي كه پرورش ماهيان پرورشي بايد به صرفه باشد ماهيان پرورشي با تراكم بيشتر از محيط طبيعي در استخرهاي پرورشي نگهداري مي شوند همين مسئله سبب مي شود كه عوامل انگلي بتوانند سريعتر عمل كرده وآسيب بيشتري وارد كنند زيرا هم اينكه ميزبانان بيشتري در دسترس دارند وهم اينكه انتقال بيماري يا عامل انگلي از يك ماهي به ماهي ديگر سريعتر انجام مي شود ودر نتيجه عوارضي مانند عقيمي- ايجاد تخمهاي ناسالم - بيماريهاي پوستي-– آسيب برانش وخفگي و... از جمله عوارضي هستند كه اين عوامل انگلي وارد مي كنند.
همچنين اين عوامل ممكن است توسط آب يا انتقال ماهيان يا تخمهاي ناسالم از يك كارگاه به كارگاه ديگر انتقال يابند كه باعث شيوع وهمه گيري بيماريهاي در كارگاهها شوند. پس براي جلوگيري از اين صدمات جبران ناپذير بايد از طريق آزمايش آب وماهيان از وجود يا عدم وجود اين عوامل آگاهي يافت وبا شناخت وبررسي اين عوامل وكشف چگونگي پيشگيري ودرمان آنها با آنها مبارزه كرد

كليات
1-دستگاه تنفسي ماهيان ( آبشش ها)
دستگاه تنفسي در ماهيان شامل آبشش ها مي باشد كه به صورت چهار صفحه با اندام آبششي در حفره هاي آبششي در طرفين سر قرار دارند وبه وسيله سرپوش آبششي پوشيده مي شود.
يك صفحه آبششي شامل سه قسمت است :
1-1-كمان آبششي
قسمت پايه كمان آبششي يا قوس آبششي است كه غضروفي بوده ودر سطح خارجي آن شعاعهاي آبششي ودر سطح داخلي آن خارهاي آبششي قراردارند ودر داخل آن رگهاي خوني وجود دارد.

1-2-رشته هاي آبششي
رشته هاي آبششي يا شعاعهاي برانشي داراي ديواره نازك ومويرگهاي خوني فراوان هستند. اين رشته ها در واقع سطح تنفسي ماهيان را تشكيل مي دهند وعمل تبادل بين خون ومحيط اطراف در اين محل انجام مي شود. جهت جريان خون در داخل مويرگهاي شعاعها روي هر كمان به صورت دو رديفي قرار دارند.
آبشش هاي ماهيان استخواني در يك دسته هالوبرانش وهالوبرانش از دو شاخه مجزا كه دوانتهاي آنها به هم متصل است تشكيل شده كه به هر كدام همي برانش گفته مي شود. هر همي برانش داراي يك كمان برانشي است كه از آن تعداد زيادي رشته هاي آبششي به صورت باريك وموازي خارج شده است كه اين رشته ها لاملاهاي اوليه ناميده مي شوند. انشعابات ديگري بطور موازي تحت عنوان لاملاهاي ثانويه بيرون زده است كه تبادلات گازي تنفس در اين قسمتها انجام مي شوند.
لاملاهاي ثانويه سالم فقط از يك لايه سلول پوشيده شده اند. سلولهاي پيلار نيز در بين سلولهاي مويرگي لاملاهاي ثانوي قرار گرفته اند كه نقش بسيار مهمي در حفاظت سلولها دارند. اين سلولها در حفاظت سلولهاي مويرگي وجلوگيري از اتساع شديد نقش دارند.

-3- خارهاي آبششي
ضمائمي كه در قسمت داخلي كمان آبششي نام دارند. كه مانند صافي عمل مي كنند وذرات معلق آب را دريافت كرده وبه سمت مري ماهي هدايت مي كنند. اندازه اين خارها در ماهيان پلانكتون خوار بزرگ بوده وداراي رنگ سفيد هستندودر صيد به ماهي كمك مي كنند. تعداد اين خارها براي شناسايي ماهيان مهم است وتعدادآنها را روي اولين كمان برانشي شمارش مي كنند(2).

2-آّبششها محيط مناسبي جهت انگلها
سطح خارجي حفره آبششي ماهي جذابيت زيادي براي انگلها نداشته، اما سطح داخلي آن محل مناسبي براي هجوم انگلها است. اكثر انگلها فقط آسيبهاي سطحي ايجاد كرده اما سبب بروز عفونتهاي ثانويه مي شوند.
بهر حال از ميان اين انگلها سخت پوستان به دليل اندازه بزرگشان ممكن است بطور محكم خود را به اين منطقه مرتبط چسبانيده وباعث اختلال در فعاليت طبيعي تنفس ماهيان شوند. آبششها وسيعترين منطقه مرتبط با آب را در ماهيان تشكيل مي دهندوبه دليل وظيفه خطيرشان در تنفس ودفع مواد زائد وبالاخره حفظ تعادل اسمزي از ساختمان بسيار ظريفي برخوردار بوده واز طرف ديگر عضو اصلي براي ورود جريان آب بداخل بدن ماهيان آب شيرين هستند. سلولهاي اپي تليال بين آب وخون مرز ظريف را تشكيل مي دهند كه اندازه آن در ماهيان غير فعال وفعال متغير است.
بدليل اين مجاورت مستمر آبشش ومحيط آبي وساختار آبشش، آبشش ماهي قادر به واكنش دفاعي موثري عليه عوامل زيان آور خارجي نيست. بنابراين با كمترين صدمه به وسيله هر عامل غير طبيعي به شدت آسيب مي بيند
تعداد لازم انگلها براي ايجاد آسيب در ماهيان بطور قابل ملاحظه اي برحسب گونه ها واندازه ميزبان ووضعيت سلامتي آن تغيير مي كند. بسياري از گونه هاي انگلي حداقل اختصاصي هستند وفقط قادر به آلوده كردن تعداد محدودي از گونه هاي ميزبان مي باشند. نمونه هاي انفرادي گونه هاي انگلي ممكن است كه اثرات بسيار متغير برروي گونه هاي مختلف ميزبانان داشته باشند. بايد زيست شناسي انگلهاي ماهي در رابطه با اثرات زيان بار آنها برروي ماهي، كنترل آن ويا نحوه مصرف ماهي به وسيله انسان بيشتر وگسترده تر بررسي شود عوامي كه باعث ايجاد ضايعات در آبشش مي شوند عبارتند از :
1-عوامل انگلي
2-عوامل باكتريايي
3-فاكتور هاي فيزيكوشيميايي آب
4-تغذيه
3-انگل شناسي
بطور كلي انگل جانوري است كه بخشي از دوره زندگي خود يا تمام آن را با استفاده از جانور ديگري كه ميزبان ناميده مي شوند مي گذراند. انگها ممكن است در هر بافتي از ميربان يافت شوند وبويژه در سطوح خارجي بدن نظير آبششها يا پوست بسيار متداول هستند در اكوسيستم هاي مصنوعي كه غالبا" فراواني ميزبان بالاست وتراكم انگلها بسيار بيشتر از شرايط طبيعي است، انگلهايي كه براي كامل كردن چرخه زيستي خود به ميزبان واسطه نياز ندارند( بسياري از تك ياخته گان پوست وآبشش ها، و سخت پوستان ومنوژنه آ) غالبيت مي يابند.
در محيط هاي طبيعي، انگل ها با ميزبان خود به نحوي سازگار مي گردند كه بقاي آنها را استمرار بخشيده و از طرف ديگر حيات ميزبان را به مخاطره نمي اندازد.
در چنين شرايطي، غالبيت با انگل هايي است كه داراي چرخه زندگي غير مستقيم با يك يا دو ميزبان واسطه هستند.

4-انتشار جغرافيايي انگلهاي ماهيان آب شيرين
همانطور كه انتشار ماهيان آب شيرين در يك ناحيه وحوزه هاي آبريز متفاوت است، مي تواند بعنوان شاخصي براي انتشار انگلها در نواحي مختلف باشد.
نتيجه مطالعات انجام شده برروي گونه هاي مختلف آبهاي شيرين در سه ناحيه بوم شناختي كشور نشان مي دهد كه انتشار جغرافيايي اين انگلها مانند ميزبان آنها است و(مولنار 1975، به نقل از 7).
استثناء در اين موارد، شامل ماهياني است كه از يك ناحيه بوم شناختي به ناحيه ديگر انتقال يافته اند ( بطور سهوي يا عمومي ). اين ماهيان در مناطق جديد، آلودگي با برخي انگلهاي خود را نشان مي دهند واما برخي از انگلها اختصاصي آنها به ظاهر قادر به بقاء در محيط جديد نبوده اند.
فون انگلي با موارد زير رابطه مستقيم دارد:
1-وسعت محيط زيست ميزبان
2-سن ميزبان
3-تغييرات فصلي
4-تغييرات اقليمي
5-رژيم غذايي ماهيان
6-مورفولوژي وفيزيولوژي
7-عوامل جغرافياي
8-مهاجرت ماهيان ميزبان
9-فراواني ماهيان
10-همزماني چرخه زيستي انگل وميزبان .

5 – تك ياخته هاي انگل آبشش ماهيان پرورشيپ
تعدادزيادي از گونه هاي مختلف تك ياخته ايهاي انگل ماهيان وجوددارند كه برخي از آنها سبب عدم رشد، كم خوني، ناهنجاريهاي فيزيكولوژي، آسيب به آبششها، خفگي وبرخي ديگر سبب تغييرات اساسي ومرگ مي شوند. همچنين ممكن است مسئول آلودگيهاي ثانويه باكتريایي، قارچي ويا ساير انگلها گردند.
1-5 جنس كريپتوبيا (Genus cryptobia lidy , 1846 )
جنس كريپتوبيا از شايع ترين تك ياخته هاي انگلي تاژكدار است. گونه هاي متعددي ازاين جنس باعث آلودگي وبروز بيماري كريپتوبيوزيس در ماهيان اقتصادي آب شيرين وشور دنيا مي شوند.
تعداد گونه هايي كه ماهيان را آلوده مي سازندبه 10 گونه مي رسد وگزارشات متعددي از آلودگي ماهيان آب شيرين كشور، به گونه اي اين جنس وجود دارد. انتشار اين انگل جهاني بوده وبرخي محققين تعدادگونه هاي شناسايي شده را تا 52 گونه ذكر كرده اند كه از ميان آنها 5 گونه انگل خارجي پوست وآبشش و40 گونه انگل خوني و7 گونه در لوله گوارش ماهيان زيست مي كنند.
بطور تقريب در اكثر نقاط كشور حضور اين انگل در خون ويا آبشش ماهي گزارش شده است.
روش تقسيم اين انگل بصورت تقسيم 2 تايي وانتقال آن به شكل مستقيم ( در مورد گونه هاي انگل خارجي ) وغير مستقيم ( در مورد انگلهاي خوني ) به وسيله زالو است. برخي از اينهاتوانايي بيماري زايي قوي وبرخي توانايي ضعيف براي ايجاد بيماري دارند.
اين انگل داراي بدني دراز (بيضوي يا نواري شكل )وداراي 2 تاژك است كه هر 2 از انتهاي قدامي انگل منشاء مي گيرند. كينتو پلاست بيضوي به طور كامل برجسته ودر مجاورت هسته در انتهاي قدامي انگل قرار دارد. گونه كريپتوبيا برانشياليس اين خانواده انگل مربوط به پوست وآبشش است.

ادامه نوشته

پودر ماهی

پودر ماهی از مکملهای غذائی و پروتئینی در تغذیه آبزیان می باشد و به واسطه ویژگیهای ذیل از اهمیت زیادی بر خوردار است:

1. پودر ماهی یک منبع غنی پروتئینی می باشد .

2. پودر ماهی از نظر دارا بودن اسیدهای آمینه ضروری همانند متیونین و لیزین که برای رشد و تولید اهمیت زیادی دارند ، غنی می باشند .

3. انرژی قابل سوخت و ساز پودر ماهی نسبت به سایر منابع پروتئینی که در تغذیه آبزیان بکار برده می شود ، بالاتر بوده و حاوی 2850 الی 3000 کیلو کالری انرژی قابل سوخت و ساز می باشد . این ماده بعنوان منبع انرژی برای آبزیان بسیار ارزشمند است زیرا چربی و پروتئین آن به راحتی از جداره دستگاه گوارش جذب می شود .

4. پودر ماهی یکی از مهمترین محصولات فرعی حاصل از صنعت شیلات می باشد و حدود 95 درصد از ماده خام مصرفی در تهیه آن را موادی تشکیل می دهند که بطور مستقیم مورد استفاده انسان قرار نمی گیرد .

5. پودر ماهی و سپس آب مغذی حاصل از آن منابع مناسبی جهت تامین پروتئین ، کلسیم ، فسفر ، ویتامینهای گروه ) B ریبوفلاوین ، کولین ، B12 ) می باشد و در ضمن به علت وجود فاکتورهای ناشناخته رشد (UGF ) باعث افزایش رشد آبزیان می شود .

6. پودر ماهی از تعادل اسیدهای آمینه در تطابق با احتیاجات آبزیان برخوردار است .

7. پروتئین پودر ماهی با توجه به ماده خاص مصرفی و تکنولوژی تولید با درصدهای متفاوت بین 55% الی 72% موجود می باشد . پودر ماهی مرغوب معمولا بالاتر از 60% پروتئین دارند .

8. ازت آزاد یا T.V.N به تازگی پودر ماهی بستگی دارد و نباید از 130 میلی گرم درصد بیشتر باشد .

9. چربی پودر ماهی بر حسب نوع ماهی از 4/3 تا 3/11 درصد متفاوت می باشد . چربی به علت افزایش فساد پذیری و بالا بودن امکان خودسوزی عامل منفی تلقی می شود . میزان چربی در پودر ماهی باید کمتر از 10% باشد و برای نگهداری آن از آنتی اکسیدان استفاده شود .

خلاصه ای از روش تولید پودر ماهی به روش کانتنیوس یا پیوسته

روش کانتنیوس روشی است که در این سیستم مواد اولیه اندک اندک ولی به صورت پیوسته و بدون وقفه به روش پخت و پرس و خشک کردن صورت می گیرد و مدت تولید در این روش از ابتدای ورود مواد اولیه تا مرحله کیسه گیری و توزین کیسه ها حدود 40 دقیقه می باشد که با توجه به زمان اندک تولید کیفیت نوع محصول بالا می باشد .

1. تحویلگیری : شامل دو دسته ضایعات کنسروی که شامل گوشت خرد شده و استخوان برگشت داده شده از کنسرو سازی می باشد و گروه بعدی نیز شامل ماهیهای غیرماکول و یا ماهیهائی که چندان مصرف انسانی ندارند ، می باشند . که بعد از تحویلگیری و شستشو توسط بالابر حلزونی به سمت سالن تولید هدایت می شوند .

2. پخت : در این دستگاه که طول آن 4 متر است بار ضایعات از اطاق تحویلگیری توسط بالابر به این قسمت هدایت شده و از جداره دستگاه بطور غیر مستقیم تا حدود 170 درجه سانتی گراد و از داخل نیز بخار مستقیم تا دمای 220 درجه سانتی گراد به آن داده شده تا بار بصورت له شده و داغ بعد از 5 دقیقه وارد مرحله پرس شود .

3. پرس : در این مرحله بار ضایعات به روش پرس حلزونی پرس شده تا حدود 70% خون ، آب و چربی آن گرفته شده و الباقی به صورت تفاله خشک وارد مرحله خشک گردد .

4. خشک کردن : بار پرس شده در این قسمت که به طول 12 متر است و در دمای غیر مستقیم 180 درجه سانتی گراد می باشد به جلو رانده می شود که در آخر پودر حاصل کاملا خشک و داغ می باشد و به قسمت سرد کن هدایت می شود .

5. سرد کن : در این قسمت پودر داغ توسط هوای سرد مستقیم و جداره سرد دستگاه که با سیستم خنک کن سرد می شود ، گرمای آن گرفته و در همین مرحله به مقدار 7 در هزار آنتی اکسیدان اضافه می گردد .

6. آسیاب و کیسه گیری : پودر خروجی از سرد کن به طرف آسیاب هدایت شده و سپس توسط دستگاه پنومات و پرکن کیسه گیری می شود و بعد از توزین توسط سردوز ، گونیها دوخته و آماده می گردد .

مواد تغذیه از نظر علم تغذیه به دو دسته تقسیم می شوند : مواد معدنی و مواد آلی

مواد معدنی نیز خود به دو دسته تقسیم می شوند :

الف – عناصر ضروری شامل : 1 - عناصرعمده (macroelements ) مانند کلسیم ، فسفر ، پتاسیم ، سدیم ، منیزیم ، کلر ، گوگرد

2 – عناصر کمیاب ( microelements ) مانند آهن ، مس ، کبالت ، منگنز ، روی و ...

ب – عناصر غیر ضروری : مانند تیتانیوم ، سرب و ....

از بین عناصر معدنی کلسیم ، کاتیون بوده و فسفات ، آنیون می باشند . حلالترین و در عین حال قابل جذبترین شکل عناصر برای آبزیان پرورشی حالت ساده یونی اتم یا گروه یونی اتم است .

کلسیم فراوانترین عنصر معدنی موجود در بدن ماهیان و آبزیان پرورشی بوده و جزء مهم استخوان و دندان ماهیان و اسکلت خارجی سخت پوستان می باشد . به طوریکه 98% کل کلسیم بدن در استخوان و دندان و اسکلت خارجی قرار دارد . علاوه بر این کلسیم جزء لازم سلولهای زنده و مایعات بافتی است این عناصر برای فعالیت تعدادی از سیستمهای آنزیمی شامل آنهائی که در انتقال جریانات عصبی و همچنین انقباضات ماهیچه ای دخالت دارند ، لازم و ضروری است .

ویتامین ( D3 ) (کولکسیفرول ) ، جذب کلسیم را در روده به شدت افزایش می دهد . بنابراین برای جذب کلسیم از دستگاه گوارش آبزیان وجود این ویتامین ضروری است .

در کپور ماهیان به دلیل عدم وجود معده و غدد ترشحی اسید معده هنگامی که منبع کلسیم جیره پودر استخوان باشد جذب موثری توسط این ماهیان دیده نمی شود . بنابراین اگر منبع کلسیم از منو کلسیم فسفات و یا پودر میکرونیزه صدف معدنی ( فسیلی ) باشد قابلیت جذب کلسیم در دستگاه گوارشی این ماهیان به شدت افزایش می یابد .

علائم کمبود کلسیم در آبزیان پرورشی :

1. تعویق رشد و کارائی ضعیف تغذیه

2. کاهش مصرف غذا

3. کاهش فعالت و افزایش حساسیت به استرسهای محیطی

4. تغییر حالت در اسکلت داخلی و خارجی بدن

5. نا هماهنگ و غیر عادی شنا کردن

6. حساسیت به خونریزی داخلی

7. کاهش طول عمر و افزایش تلفات

8. کاهش تحریک پذیری اعصاب و بافت ماهیچه ای بدن

منابع تامین کلسیم مورد نیاز آبزیان پرورشی :

پودر ماهی ، پودر ضایعات کشتارگاهی دام و طیور و پودر استخوان منابع غنی کلسیم می باشند ولی ازآنجائی که کلسیم و فسفر این منابع به صورت تری فسفات کلسیم می باشد ، قابلیت دسترسی اندکی برای آبزیان پرورشی به خصوص کپور و میگو دارد .

قابلیت دسترسی به کلسیم معدنی بستگی به قابلیت حل نمک مربوطه داشته و با آن رابطه مستقیم دارد .

بنابراین منو فسفات کلسیم به همراه پودر صدف میکرونیزه غنی شده با ویتامین ( D3 ) بهترین منابع تامین کننده کلسیم و فسفر برای آبزیان پرورشی می باشد .

منبع: وبلاگ شیلات

پرورش ماهی گرمابی

اصول ساخت استخر :

در هنگام ساخت استخر ابتدا بايد مطالعات كلي صورت گيرد و به صورت زير مي‌توان دسته‌بندي كرد :

1. تهيه نقشه تپوگرافي

2. شرايط فيزيكوشيميائي آب دقيقاً تشريح گردد .

3. تغييرات دما هوا وآب و تغييرات دبي آب در طول سال معيين گردد .

4. مالكيت آب و زمين و راه ارتباطي مورد بررسي قرار گيرد .

5. برآورد كلي طرح و بررسي مشكلات وتنگناها

6. بررسي تقريبي هزينه‌هاي ثابت و جاري و سود اقتصادي طرح

خصوصيات فيزيكو شيميائي آب :

1. درجه حرارت بين 30-12 درجه سانتيگراد باشد كه 28-22 درجه سانتيگراد مناسبترين است .

2. PH بين 2/8 –8/6 باشد .

3. اكسيژن بين 8-6 ميلي‌گرم در ليتر باشد .

4. دي‌اكسيد كربن نبايد زياد باشد ، حداكثر 5 ميلي گرم در ليتر

5. آهن وكلر نبايد از يك ميلي گرم در ليتر بيشتر باشد .

6. ميزان شوري حدود 3 گرم در هزار خوب است .

خصوصيات خاك :

1. PH در حد خنثي يا در حالت تعادل با آب باشد.

2. ازنظر پتاسيم ، فسفر و ازت غني باشد.

3. در صورت امكان خاك سولفاته نباشد، چون باعث اسيدي شدن آب مي‌شود.

4. خاك داراي رس كافي باشد.

خصوصيات كلي استخر:

1. طول بزرگ استخر شرقي‌ ـ غربي باشد.

2. شيب كف استخر از ورودي به خروجي 2 تا 3 در هزار باشد.

3. شيب كف استخر از كناره‌ها به زهكش وسط سه در هزار باشد.

4. شيب ديواره‌ها 1:4 تا 1:8 باشد، جاده روي خاكريز حدود دو متر است.

5. بين زهكش و پايه ديوار دو متر فاصله باشد.

6. شيب سطح داخلي ديواره 1:2 باشد اما در استخرهاي بزرگ كه تاثير باد زياد است و يا در استخرهايي كه از خاك سبك درست شده‌اند مي‌توان شيب را به 1:4 تقليل داد و شيب خارجي را 1:2 مي‌گيريم.

اقدامات لازم براي ساخت استخر:

1. نقشه برداري از زمين.

2. تسطيح و بوته تراشي .

3. علامت گذاري براي تعيين مساحت استخر.

4. اندازه گيري و علامت گذاري براي ساختن خاكريزها .

5. جمع كردن خاك نباتي.

6. در صورت لزوم گود كردن كف استخر.

7. احداث ديواره‌ها.

8. احداث دريچه‌هاي ورودي و خروجي.

قسمت‌هاي يك كارگاه پرورش ماهي گرمابي :

1. ديواره‌ها

2. سيستم آبرساني و تامين آب

3. دريچه ورودي آب

4. دريچه خروجي و كانال تخليه

5. حوضچه صيد

6. سيستم هوادهي

7. ساختمان‌ها و تاسيسات جانبي

پرورش لارو تا بچه ماهي نورس :

لارو حدود 7-5 ميليمتر طول دارد كه بعد از حدود يك ماه به 4-3 سانتي‌متر و وزني حدود 300-200 ميلي‌گرم مي‌رسد كه در كل با آماده سازي قبل وبعد از برداشت حدود6-5 هفته طول مي‌كشد .به اين ماهيان بچه ماهيان تابستاني مي‌گويند .

آماده‌سازي استخر :

1. جمع‌آوري علفهاي هرز و آهك پاشي

2. شخم و ديسك زدن : به صورت كم عمق بايد استخر را شخم بزنيم چون اگر عميق شخم بزنيم خاك حاصلخيز از دسترس خارج مي‌شود .

3. كود پايه : استفاده از 5-3 تن كود گاوي در هكتار و بعد از آبگيري به ترتيب 70 و 30 كيلوگرم كود نيتراته و فسفاته در هر هكتار .

4. آبگيري از يك منبع مطمئن و سالم : نيمي از استخر را 6-5 روز قبل از انتقال لارو آبگيري مي‌كنيم آبگيري بايد سريع باشد تا از تجمع موجودات موذي جلوگيري شود .

5. در صورت امكان ايجاد سدي براي جلوگيري از ورود مار و قورباغه

6. سمپاشي استخر : استفاده از سمومي مانند تري‌كلروفن ، فليبول ، مازوتن با مقدار مصرف ppm 1-5/0 (نيم تا يك گرم در يك متر مكعب ) . اين سموم كلادوسرها و كوپه‌پودها را در عرض 24-16 ساعت مي‌كشد در حاليكه بر روي روتيفرها تاثيري ندارد . در ضمن وجود 100 عدد سيكلوپس در هر ليتر آب استخر باعث نابودي 95-90 درصد لاروها مي‌شود .

ادامه نوشته

افزایش مقاومت ماهی قزل آلا، Oncrohynchus Mykiss (Walbaum ) در برابر بیماری Yersinia Ruckeri بدنبال استفاده از باسیلوس سوبتیلیس و باسیلوس لیشنی فرمیس

بدنبال استفاده از بعصی میکروبها، مشخص گردیده توان ماندگاری ماهیها در برابر عوامل بیماریزا افزایش می یابد. بر اساس مطالعات Moriary در سال 1998 باکتریهای مفید اضافه شده به آب یا غذای ماهی که متعاقب آن سلامتی حیوان افزایش می یابد، به عنوان پروبیوتیک تعریف می شود. حداقل دو پیش فرض وقوع چنین امری را توجیه می نماید: 1- فعالیت ممانعت کنندگی مواد ضد میکروبی آزاد شده بوسیله باکتریهای اضافه شده به آب 2- امکان تاثیر باکتریها بر تحریک سیستم ایمنی بدن.

افزودنی غذائی بیوپلوس 2ب شامل دو نوع باکتری باسیلوس سوبتیلیس و باسیلوس لیشنی فرمیس می باشد و ثابت شده است که خوکچه ها و طیور تغذیه شده با این ماده، عملکرد و توان ماندگاری بالاتری دارند. آزمایش حاضر جهت روشن شدن این مطلب بود که آیا استفاده از این افزودنی غذائی برای ماهی قزل آلا، تاثیری بروی ماندگاری ماهی، زمانی که با یرسنیاراکری ( باکتری بیماریزائی که سبب نوعی عفونت دهانی در ماهی قزل آلا می شود) دارد. مطالعات آزمایشگاهی با شناسائی نوعی از باسیلوس که می توانست رشد این باکتری را تحت تاثیر قرار دهد آغاز گردید. برای شناسائی احتمال تاثیر این باکتریها بروی میزبان، خون ماهیهای آزمایشی که در غذای آنها این افزودنی غذائی استفاده شده بود، گرفته شد و مقادیر هماتوکریت، پروتئین پلاسما، تعداد لنفوسیتها و واکسن آنتی بادی آن در برابر پاتوژنها بررسی گردید. لارو ماهیهای قزل آلا1 ضد عفونی شد و قبل از شروع آزمایش و در طول تغذیه آزمایشی، در مخازن فایبر گلاس 1*1 متر با آب 10 درجه سلسیوس و دارای چرخش، نگهداری شدند. ماهیها از اولین روز تا چهار ماهگی با غذای تجارتی ماهی قزل آلا تغذیه شدند و بعد از آن با دو نوع غذای آزمایشی که شامل 50% پروتئین، 16% چربی، 5/14% کربوهیدرات، 8/0% فیبر و 9% خاکستر بود تغذیه گردیدند. یکی از این غذاها شامل غذای اصلی بعلاوه 52/0% ارگوسان2 ) یک نوع جلبک تجارتی که برای تحریک سیستم ایمنی بدن بکار می رود( و غذای دیگر شامل غذای اصلی بعلاوه بیوپلوس 2ب ( مخلوط مساوی از باسیلوس سوبتیلیس و باسیلوس لیشنی فرمیس) بود.

غذای ماهیهای کنترل نیز بدون هر نوع افزودنی در نظر گرفته شد. برای کنترل آلودگی باکتریائی در روزهای صفر و 42 نمونه هائی از هر گروه که شامل 12 عدد ماهی قزل آلا بود به آزمایشگاه منتقل و سپس باکتری یرسنیاراکری3 به آنها تزریق شد( 8/1 *106 برای هر ماهی) و برای مدت 28 روز جدای از بقیه با در نظر گرفتن تعداد تلفات نگهداری شدند. ماهیها در طول بیماری تغذیه نگردیدند. در روزهای صفر و 42 از هر گروه، از 10 ماهی بعد از بیهوش کردن نمونه های خون گرفته شد و در داخل لوله های مویرگی سانتریفوژشدند و هماتوکریت آنها اندازه گیری گردید و سپس لوله های مویرگی بریده شده و پلاسما به نسبت 1 به 10 رقیق شده و در pbs در 20- درجه نگهداری شد ومحتوی پروتئین کل هر نمونه پلاسما بوسیله روش پیرس4 اندازه گیری شد.

برای شمارش لنفوسیتها نیز خون روی اسلایدهای میکروسکوپی پخش و بوسیله اتانول 96% فیکس گردیده و با گیمسا رنگ گردید و سپس تعداد لنفوسیتها در 1000 سلول خونی شمارش شد. برای تشخیص عکس العمل آنتی بادی در برابر باکتری بیماریزا نیزتست الایزا انجام گرفت.

ادامه نوشته

استفاده از پروبیوتیکها در آبزی پروری

تحقيق بر روي كاربرد پروبيوتيكها با هدف حفاظت از محيط زيست، در تغذيه حيوانات آبزي افزايش يافته است. پروبيوتيكها ميكروبهاي زنده‌‌اي هستند كه بصورت افزودني غذائي استفاده مي‌شوند و موجب بهبود سلامتي انسان و حيوانات اهلي ميگردند. ميكروبهاي دستگاه گوارش ماهي و خرچنگ خوراكي به دليل عبور جريان آب از لوله گوارش وابستگي ويژه‌اي به محيط خارجي دارند. بيشتر باكتريهاي موجود در روده، بدلبل جريان مداوم باكتريهائي كه از آب و غذا وارد آن مي‌‌شوند جابجا مي‌گردند. بعضي از محصولات تجاري معرفي شده به عنوان پروبيوتيك مكمل غذائي نيستند و به منظور اهداف ديگري طراحي گرديده‌اند. بحث پروبيوتيك زماني مطرح شد كه مشخص گرديد ميكروبهاي استفاده شده در لوله گوارش زنده مي ‌مانند. از طرف ديگر جنبه هاي ديگري مثل كنترل بيولوژيكي از طريق بهبود كيفيت آب و درمان بيولوژيكي نيز جهت پروبيوتيكها مطرح گرديد‌ه‌است. اگر چه اولين پروبيوتيكهائي كه بر روي آبزيان آزمايش شدند براي موجودات خشك‌زي طراحي گرديده بودند ولي بعضي تاثيرات در ماهيها نيز به همان صورت مشاهده گرديد. بدليل عدم اطمينان از زنده ماندن باكتريها در محيط آبي، بيشتر تلاشها بر اساس جداسازي و انتخاب سويه‌هاي از پروبيوتيكی از محيط آبي بود. اين ميكروبها شامل ويبريونها، پزودوموناسها، باكتريهاي اسيد لاكتيك، باسيلها و مخمرها ميباشند. البته سه ويژگي در مورد ميكروبهائي که به عنوان پروبيوتيك انتخاب مي‌شوند بايد در نظر گرفته شود. 1) حالت آنتاگونيستي در مقابل باكتريهاي بيماريزا داشته باشند 2)خاصيت تشكيل كلني داشته باشند 3)امكان افزايش مقاوت ميزبان در برابر پاتوژن را داشته باشند. علاوه بر اينها بايد با باكتريهاي بيماريزا براي كسب غذا، همچنين امكان اتصال به ديواره روده رقابت نمايند و توانائي تحريك سيستم ايمني بدن را داشته باشند.
مقدمه:
مدتها پيش از اين ميكروبها بصورت نا‌اگاهانه جهت نگهداري غذا استفاده مي‌شدند و اين روش تجربي جهت بهبود سلامتي انسان نيز بكار گرفته مي‌شد. در اوايل قرن بيستم مچنيكف پيشنهاد جايگزيني باكتريهاي اسيد لاكتيك در داخل روده انسان را بعلت متوقف كردن فعاليت ساير ميكروبهاي زيان آور
داد. ولي استفاده از پروبيوتيكها به مفهوم جديد تقريبا از بيست و پنج سال قبل آغاز گرديد و به مدت چندين سال در جوامع علمي بررسي گرديد. براي پروبيوتيكها چندين تعريف ذكر گرديده است. از جمله آنكه پروبيوتيكها ارگانيسمهائي هستند كه در تعادل ميكروبي روده نقش دارند، ولي اين تعريف در بيشتر موارد صدق نمي‌ كند به همين دليل بر اساس تعريف جديد پروبيوتيكها ميكروبهاي زنده‌اي هستند كه به عنوان مكمل غذائي جهت بهبود سلامتي استفاده مي‌گردند.
اولين مورد استفاده از پروبيوتيك در تغذيه آبزيان، در چند سال اخير انجام يافته ولي علاقه به استفاده از آن بسرعت در حال گسترش مي‌باشد. در حال حاضر امكان بررسي موقعيت آن از لحاظ تجربي و علمي امكان پذير است. در اين مقاله نيز : 1- امكان استفاده از اين اصطلاح علمي در آبزيان 2- تفاوت روند استفاده از اين ماده در موجودات مختلف 3- چشم انداز تحقيقات آتي آن بررسي گرديده است.
آيا محيط روده حيوانات آبزي براي پروبيوتيكها مناسب است؟
موجودات آبزي كاملا متفاوت از موجوداتي هستندكه در خشكي زندگي مي‌كنند به دليل توسعه مصرف پروبيوتيكها اين سوال مطرح مي‌ گردد كه استفاده مناسب از پروبيوتيك‌ها در آبزيان چگونه بايد ‌باشد. توسعه تغييرات انسان وحيوانات خشك‌زي، در داخل يك محيط آمنيوتيكي صورت مي‌گيرد در حالي كه لارو بيشتر ماهيها در اوايل مرحله رشد در محيط خارج رها ميشوند. اين لاروها در حاليكه بي نظمي ميكروبي وسيعي را در داخل دستگاه گوارش نشان مي‌دهند شروع به تغذيه مي‌كنند در حالي كه لوله گوارش آنها كاملا توسعه پيدا نكرده و در ضمن سيستم ايمني بدن آنها نيز هنوز كامل نيست به همين دليل استفاده از پروبيوتيكها در مراحل لاروي بسيار لازم است.
در لوله گوارش انسان و حيوانات خشك‌زي باكتريهاي گرم مثبت بي هوازي سويه هاي غالب مي‌باشند. در انسان مهمترين اين گروهها، باكتريوسيدها، كوكسيهاي گرم مثبت بي هوازي، ائوباكتريومها و بيفيدوباكتريومها هستند. در حالي كه سويه‌هاي تقريبا غالب در خوك استرپتوكوكها و لاكتوباسيلها هستند و به همين دليل بيشتر سويه ‌ هاي استفاده شده به عنوان پروبيوتيك به گروههاي بيفيدوباكترها، لاكتوباسيلها و استرپتوكوكها تعلق دارند . همچنين گونه غالب در لوله‌گوارش خرچنگ ميكروبهاي گرم منفي بي‌هوازي هستند. در خرچنگها، صدفها و ماهيهاي موجود در اعماق دريا ويبريوها و پزودوموناسها سويه های غالب را تشكيل مي‌دهند و آئروموناسها، پزودوموناسها و انترو باكترياسه‌ها گونه‌هاي غالب در ماهيهاي آب شيرين مي‌باشند. به همين دليل مؤثرترين پروبيوتيكها براي حيوانات دريائي احتمالا متفاوت از آنهائي خواهند بود كه براي حيوانات خشك زي استفاده مي‌گردند. پایداری بيشتر ميكروبها در بدن حيوانات آبزي ناچيز است. همچنين بدليل اينكه اين حيوانات خونسرد هستند ميكربهاي همزيست با آنها نسبت به تغيير درجه حرارت متفاوت خواهند بود، ضمن اينكه تغيير شوري آب نيز احتمالا ميكروبها را تحت تاثير قرار خواهد داد. ماهيهاي اعماق دريا جهت مقابله با از دست دادن آب بدن مجبور به مصرف مداوم آب مي‌باشند بنابراين بافت ميكروبي موجود در روده حيوانات آبزي احتمالا بوسيله ميكروبهاي موجود در آب و غذا تحت تاثير قرار مي‌گيرد در لارو و ماهيهاي كوچك تاثير نوع تغذيه بر روي ميكروارگانيسمهاي دستگاه گوارش به وضوح ثابت شده است و اين تاثير به خصوص در مورد اولين تغذيه بسيار موثر ميباشد.

ايده استفاده از پروبيوتيك در يك ديد وسيع

Moriority در سال 1998 پيشنهاد كرد كه پروبيوتيكها به عنوان افزودنيهاي آبي نيز تعريف شوند. ولي يك تعريف كلي از پروبيوتيكها به صورت زير مي‌باشد كه پروبيوتيكها ميكروبهائي هستند كه به داخل لوله گوارش موجود زنده وارد شده و توانائي زنده‌ ماندن جهت بهبود سلامتي موجود را دارا مي‌باشند. در سال 1991 Porubcan تلاشهائي جهت بهبود كيفيت آب آشاميدني و افزايش راندمان توليد بعضي آبزيان توسط باكتريها انجام داد، كه عبارت بودند از : 1) شناور كردن فيلترهاي زنده شامل باكتريهاي نيتروژن زدا كه مقدار آمونياك و نيتريت را در آب كاهش دادند و اين امر باعث افزايش زنده ماندن ميگوها گرديد. 2) تركيبي از باسيلها در مجاورت هوا دهنده استخر، تقاضاي موجود براي اكسيژن را كاهش داد و مقدار برداشت ميگو را افزايش داد. به همين دليل باكتريهاي نيتروژن زدا و يا باسيلوسها را نيز بعلت بهبود كيفيت آب و افزايش سلامتي حيوان به عنوان پروبيوتيك تلقي مي‌نمايند ولي اين دو نوع باكتري كاملا متفاوتند بطوري كه باكتريهاي نيتروژن زدا به هيچ عنوان در لوله گوارش حيوانات وجود ندارند و سويه باسيل ها نيز كه به عنوان پروبيوتيك براي حيوانات خشك زي استفاده مي‌شود اساسا منشا خاك دارند ودر لوله گوارش وجود ندارند اما در طول روده فعال مي‌باشند و در اين مورد گزارشهاي زيادي نيز از جداسازي باسيلها از ماهيها، خرچنگها و دو كفه‌ايها گزارش شده است. در طي مطالعه‌اي مشخص شد كه باسيلهاي اضافه شده به محيط پرورش گربه‌ماهيها، قدرت حياتي آنها را افزايش مي‌دهند ولي در تمام اين مطالعات بيشتر توجه بر روي بهبود كيفيت آب بود.
Kennedy و همكارانش در سال 1998 نوعي از باسيلوس سوبتيليس را از يك نوع ماهي جدا نمود. تكثير اين سويه در داخل آب وقتي كه شوري آب از 30 به 3 واحد بين الملي كاهش يافت موجب حذف ويبريوها از كل لاروهاي اين گونه گرديد. Moriarty در سال 1998 متوجه افزايش قابليت زنده‌ماني ميگوهائي شد كه در محيط پرورش آنها سويه‌هائي از باسيلها وجود داشتند، در اين حالت تعداد ويبريوهاي بيماريزا در رسوبات و آب كاهش پيدا كردند، ولي تاثير آن بر روي ميكروبهاي روده مطالعه نگرديد.
باسيلهاي انتخاب شده علاوه بر فعاليت آنتي بيوتيكي بر عليه ويبريوها، به عنوان پروبيوتيك چند وظيفه ديگر نيز داشتند، از جمله ترشح آنزيمي و رقابت براي فضا و غذا كه اين مكانيسمهاي آنتاگونيسمي از بوجود آمدن گونه‌هاي مقاوم كه اولين خطر استفاده از آنتي‌بيوتيكها است جلوگيري مي‌كند.
البته براي تائيد اين نظريه و بيان خاصيت حذف رقابتي پروبيوتيكها احتياج به آزمايشات و شواهد زيادتري مي‌‌باشد.‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ اين اصل بر اساس جايگزيني يك گونه به جاي گونه اوليه اخذ گرديده است به طوي كه گونه جديد امكان سازش بهتر با شرايط زيستي محدود را دارا باشد. خاصيت توليد آنتي بيوتيك توسط سويه‌هاي باسيلوس، امكان توجيه خاصيت حذف رقابتي پروبيوتيكها را ندارد. در اين خصوص Moriarty در سال 1998 فعاليت مهاركنندگي باسيلوس را در مقابل ويبريو در استخر خاكي نشان داد، اما تاثير آن بر روي حيات ميگوها احتمالا بصورت يك تاثير غير مستقيم روي سلامتي آنها بوده است. براي مثال تجزيه مواد آلي بوسيله باسيلوس احتمالا كيفيت آب را بهبود مي‌ بخشد با اين حال استفاده از باسيل به عنوان يك مكمل در استخر هنوز احتياج به بررسيهاي بيشتری دارد .
در حال حاضر استفاده از پروبيوتيك به عنوان يك كنترل بيولوژيكي مورد توجه مي‌ باشد. اصطلاح كنترل بيولوژيكي عبارت از محدود كردن و يا حذف آفات مخرب و يا پاتوژنها بوسيله ارگانيسمهاي بخصوص مي‌‌ باشد. Maeda و همكاران در سال 1997 كنترل بيولوژيكي را شامل روشهائي بيان كردند كه در آن بعضي ميكروبها و يا ارگانيسمها در محيط آبي پاتوژنها را كشته و يا تعداد آنها را كاهش مي‌ دهند. در اين حالت رفتار استخرهاي ذكر شده در آزمايش Moriarty در سال 1998 نوعي از كنترل بيولوژيكي مي‌‌ تواند تلقي گردد.
نخستين آزمايشها در مورد استفاده از پروبيوتيكها در تغذيه آبزيان توسط موادي صورت گرفت كه براي حيوانات خشكزي طراحي گرديده بود. بطور مثال اسپورهاي باسيلوس توئي جدا شده از خاك، تلفات را در مار ماهي ژاپني كه توسط نوعي ميكروارگانيسم آلوده شده بود كاهش و سرعت رشد را افزايش داد. اسپورها نيز به سادگي در تركيب غذا مخلوط شدند. ولي در اين آزمايش سرنوشت اسبورها در لوله گوارش پيگيري نگرديد كه مشخص گردد آيا اسپورها در روده رشد مي‌كنند و يا دفع مي‌شوند و درجه حرارت آب چه تاثيري بر روي آنها دارد. همان نوع از باسيلوس توئي بوسيله Kozasa در سال 1986 برروي رتيفرها آزمايش شدند. در اين آزمايش رتيفرها به مدت 2 ساعت اسپورها را فيلتر نمودند (استفاده كردند). اين روش موجب افزايش سرعت رشد گرديد اما در اين آزمايش نيز سرنوشت ميكربها مطالعه نگرديد.
طي يك مطالعه ديگر كه با استفاده از اسپورهاي باسيلوس انجام گرفت، بيشتر اسپورهاي باسيلوس بوسيله رتيفرها در كمتر از يكساعت فيلتر گرديد اما تعداد اسپورهاي قابل رشد در كمتر از يكساعت به سرعت كاهش يافت اما در زمان خيلي كوتاه دوباره زندگي خود را آغاز كردند. بر اساس بررسيهاي انجام يافته بسياري از باسيلها در طي فرايند تشكيل اسپور و يا پروتئوليز سلولهاي رويش‌كننده، آنتي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بيوتيك توليد مي‌كنند و زماني كه رتيفرها از اسپورها استفاده مي‌نمايند كاهش تعداد ويبريونها احتمالا از طريق آزاد شدن آنتي‌ بيوتيك از اين سلولها باشد. بطور كلي تاثير مستقيم پروبيوتيك افزايش مقاومت رتيفرها در مقابل ويبريوها بود.
محصولات تجاري بر اساس باكتريهاي زنده اسيدلاكتيك نيز جهت لارو ماهيها معرفي گرديده است، اين مواد توليد و سرعت رشد رتيفرها و ماهيها را افزايش مي‌دهند. در بعضي از نسبتهاي اسيد لاكتيك
افزايش تعداد ديگر باكتريها نيز محدود مي‌گردند و يا بعضي محصولات تجاري حاوي استرپتوكوك، موجب افزايش رشد و بهبود راندمان غذائي در ماهي كپور شدند، ضمن آنكه اشرشيا كولي در روده ماهي كپور بعد از 14 روز تغذيه با اين نوع پروبيوتيك ناپديد گرديد. اين محققان بدون هيچگونه شواهد آزمايشگاهي بيان كردند كه استرپتوكوك، توانائي بالائي در اتصال به اپيتليوم روده ماهي كپور دارد. البته اين آزمايشها همانگونه كه ذكر شد با پروبيوتيكهاي ساخته شده براي حيوانات خشك زي انجام يافته است واين نشان دهنده علاقه به استفاده از افزودنيهاي باكتريائي در غذاهاي آبزيان نیز مي‌باشد. البته زنده ماندن اين ميكروبها در لوله گوارش حيوانات آبزي مورد ترديد مي‌باشد به همين دليل بيشتر تلاشها برروي سويه‌هاي بومي با خاصيت پروبيوتيكي استوار گرديده است.
تلاش براي شناسائي پروبيوتيكهائي كه بطور طبيعي در آب وجود دارند

ادامه نوشته

رعايت نکات بهداشتي در ماهيان مولد

ماهیان مولد؛ سازنده نسل بعدی برای پرورش یا بازسازی ذخایر آبزیان می باشد ؛ بنابر این اگرمولدی از لحاظ بهداشتی سالم نباشند نسل به وجود آمده از آنها نیز دچار مشگل خواهد بود . از طرفی باتوجه به هزینه های گزافی که صرف مولد سازی می شود ؛ برای نگهداری از مولدین باید تدابیر لازم در نظر گرفته شود تا از هر گونه آسیب واسترس که در نهایت منجربه مرگ با ازدست رفتن آنها می شود؛ جلوگیری شود .

به همین منظور در کلیه پروژه های تکثیر و پرورش ماهی یا سایر آبزیان باید به بحث بهداشت مولدین توجه خاصی مبذول داشت .

بهداشت مولدین به دو بخش کلی تقسیم می شود ؛ پیشگیری و درمان . در بخش پیشگیری در مورد اموری بحث می شود که ممکن است باعث ایجاد شوک واسترس در ماهیا ن و یا ایجاد بیماری و در نهایت آسیب به آنها شود و در بحث درمان راههای جبران خسارت ناشی از استرس و بیماری بر روی ماهی و بهبود شرایط نا مناسب بررسی .اولین فرایندی که معمولا برای تکثیر ماهیان مولد طی می شود صید آنهاست .

بعضی از ماهیان مولد ازمحیط های طبیعی برای تکثیر صید می شوند مثل تاسماهیان ؛ آزاد ماهیان ؛کلمه وماهی سفید و گاهی نیز ازذخیره مولدین سالهای قبل در استخرهای نگهداری مولدین ؛صید می شوند مثل ماهی قزل آلای رنگین کمان وبیشتر گونه های کپور ماهیان پرورشی .

در هنگام صید ماهیان مولد از محیط طبیعی ؛ مهمترین مسئله استفاده از وسیله صید مناسبی است که حداقل آسیب را به ماهیا ن مولد وارد کند

به طور مثال در مورد ماهی آزاد دریای خزر درکشور ما معمولا از شیل یا کلهام که صدمه کمتری به ماهی می زند استفاده می شود ؛ در مورد تاسماهیان صید مولد به وسیله تور گوشگیر انجام می شود که ماهی در آن به شد ت تقلا می کند و به تخمک های آن اسیب وارد شده و باعث ایجاد استرس در ماهی می شود که در اینجا نیز بهتر است از تورهای با چشمه مناسب یا در صورت امکان از کلهام استفاده گردد .

مرحله بعد از صید مولد ین چه از محیط طبیعی و چه از استخرهای پرورش ؛ انتقال آنها به محل تکثیر است که در اینجا دو حالت برای انتقا ل وجود دارد ؛ در مواقعی که فاصله زیادی بین استخر مولدین و محل تکثیر وجود ندارد ؛ متوان از کیف های مخصوص برزنتی (که حداقل آسیب را به ماهی می رساند) یا از وسایلی مثل تشت و چانهای برزنتی استفاده کرد .

در مکانهایی که امکانات خاصی وجود دارد می توان از راههای دیگری هم استفاده نمود به عنوان مثا ل در مرکز تکثیر آزاد ماهیان کلاردشت کانا لهای مخصوصی وجود دارد که ماهی بطور مستقیم به طرف محل تکثیر هدایت می شود . هنگامی که فاصله ها طولانی است باید ازتانکرهای مخصوص استفاده شود ؛ ساده ترین آنها چان های برزنتی می باشد که در پشت وانت نصب می شود که مجهز به کپسول اکسیژن می باشد . در اینجاه باید هوادهی به صورت کامل ودقیق صورت گیرد واز هر گونه ایجاد استرس به ماهی پیشگیری شود وبهتر است آب تا نکر از همان منبع آبی که مولد از ان صید می گردد پر شود تا از ایجاد شوک حرارتی به ماهی جلوگیری به عمل آید درغیر این صورت باید عملیات همدمای با دقت صورت گیرد گاهی اوقات برای انتقال مولدین در فواصل طولانی از مقدار کمی ماده بیهوشی درتا نکراستفاده می شود تا فعا لیت های متا بولیکی ماهی به حداقل کاهش یابد . یکی از آرام بخشهای متداول برای آرام کردن ماهیها ؛ دی کسید کربن است .

غلظت بالای این گاز می تواند برای ماهی ها زیان آوروحتی کشنده باشد ؛ با این حال غلظت کم آن اثر بیهوشی به همراه دارد .برای آرام کردن ماهی ها می توان آنها رابه مدت ۵ دقیقه در معرض ppm ۵۰۰ اسید کربنیک (دی اکسید کربن حل شده درآب ) یا ppm ۶۵۰-بی کربنات سدیم قرار داد. غلظت اسیدکربنیک/ بیکربنات سدیم و مدت زمان استفاده از انها به گونه و مرحله بلوغ ماهی مورد نظر بستگی دارد. به دلیل رعایت ملاحظه سلامتی و ایمنیبه گونه و مرحله بلوغ ماهی مورد نظر بستگی دارد.

به دلیل رعایت ملاحظه سلامتی و ایمنیبه گونه و مرحله بلوغ ماهی مورد نظر بستگی دارد. به دلیل رعایت ملاحظه سلامتی و ایمنی ؛ مواد بیهوشی شیمیایی باید با دقت زیاد مورد استفاده قرار گیرند. بعضی از این مواد برای انسان خطر ناک بوده وبه هنگام استفاده ازآنها ؛ دستورالعمل مصرف کننده باید به دقت رعایت شود. ۱۵۰ پس از رسیدن ماهیان به مرکزتکثیر و قبل از رها سازی آنها در استخرهای نگهداری باید کار همدمایی به دقت صورت گیرد.

جدا سازی نر و ماده در هفته های آخر نزدیک به تولید مثل از اهمیت ویژه ای برخوردار است درغیراینصورت ممکن است مولدین به طور طبیعی دراستخرها تخمریزی نما یند وازطرف دیگر درهفته های آخر گاهی برخورد های فیزیکی شدید بین مولد ین نر درخصوص جنس ماده ؛ صورت می گیرد که ممکن است منجر به آسیب شدید وزخمی شدن بدن مولدین گردد . همچنین جداسازی مولدین نر وماده از ابتدا کمک می کند تا در هنگام کار؛ شناسایی مولد نر و ماده سر یعتر صورت گیرد و نیازی به آزمایش مجدد تعیین جنسیت نباشد .

قبل از عملیات تکثیر باید ماهی مولد توسط کارشناسان بهداشتی کنترل شود تا مشکلی از لحاظ بیماری و آلودگی به انگل وجود نداشته باشد . برای این کار بهتر است از آبشش ها ؛ باله ها و سطح پوست مولد ؛ لام مرطوب تهیه و هر گونه آلودگی انگلی زیر میکرسکوب بررسی شود .

نکته مهم ؛بحث انتقال برخی از بیماریها از ماهی مولد به نسل بعدی یا اصطلا حا انتقال عمو دی بیماری است

انتقال عمودی بیماری بیماری ویروسی IPN یا نکروز عفونی لوزالمعده که عامل آن BIRNAVIRYS است و بیماری باکتریایی کلیه BKD که عامل آنSALMONINARUM RENIBACTERIUM است ؛ در ماهیان قزل آلاثابت شده است ودر مورد انتقال عمودی ویروس IHN وVHS بین دانشمندان اتفاق نظر وجود ندارد .بهر حال در مورد بیماریهای که انتقال عمودی دارند باید به شدت مراقب بود که مولدین به این بیماری ها آلودگی نداشته با شند به خصوص در مورد ماهیان مولدی که از جاهای دیگر خریداری یا آورده می شوند .

باید باید یک دوره قرنطینه رعایت شود . بهتراست مولدین قبل از تکثیر ضد عفونی شوند ؛ اینکار در مورد ماهیانی که تزریق هیپوفیز به آنها صورت می گیرد وبه ویژه قبل از تکثیر ؛ ضروری می باشد .

بدن ماهیان مولد قبل از تکثیر باید با حوله ای تمیزخشک شود تا آب سطح بدن ماهی به داخل تشت تکثیرنریزد ؛ اینکار از دو بعد دارای اهمیت است .

۱) آبی که از بدن ماهی می چکد باعث تحریک تخمک واسپرم وکاهش در صد لقاح می شود .

۲) ممکن است این آب دارای آلودگی باشد که بعدا با تخم ها وارد انکوباتورها شود . پس از تکثیر مولدین ؛ بدن آنها به مدت چند ثانیه داخل محلول آب نمک رقیق فرو برده می شود تا ضد عفونی گردد

که البته این عمل برای همه باکتری ها و انگل ها مو ثر نمی باشد . در ضمن پس از عملیات ؛جهت جلوگیری از عفونت های داخلی می توان از داروهای آنتی بیوتیک به روش تزریق مستقیم دارو به داخل بدن مولد یا به صورت خوراکی استفاده نمود که تمام این اعمال به منظور پیشگیری می باشد . تمام مراحل نقل و انتقال و دستکا ری مولدین به هنگام تکثیر باید به دقت و با ملایمت صورت گیرد تا حداقل استرس به ماهی وارد شود .

در هنگام تخمک کشی و اسپرم گیری باید توجه نمود که فشارزیادی به بدن ماهی مولد وارد نشود زیرا علاوه بر آسیب رسا ندن به تخمک ها واز بین بردن آنهاوموجب صدمه غیر قابل جبران به ماهی و گاهی مرگ آن می شود .

در زمان تزریق هیپوفیز یا تخمک کشی یا اسپرم گیری ویا هر گونه دستکاری مولد ین باید آنها را بیهوش نمود . در تاسماهیان بیهوشی به وسیله ضربه محکم چکش مخصوص به سر ماهی انجام مشود و پس ازتکثیر نیز ماهی می میرد . در سایر ماهیان بیهوشی به وسیله مواد بیهوش کننده مختلف مثل MS۲۲۲ ؛ کینا لدین ؛ فنوکسی اتا نول ؛ بنزوکا ئین ؛کلروبوتا نول ؛هیدروکسی کینالدین ؛ متومودات ؛ متیل پنتینول ؛ آمیل الکل چهار ظرفیتی ؛ اورتان و غیره انجام می شود و از جمله بهترین مواد بیهوش کننده که به تازگی بسیار متداول شده عصاره گل میخک است که اثرات سمی مواد بیهوش کننده شیمیای را ندارد و به علاوه نسبت به آنها ارزانتر می باشد .

مواد شیمیایی بیهوش کننده علاوه بر اثرات سمی که ممکن است برای ما هیان و کارگران داشته باشد ؛می توان قدرت تحرک اسپرم و کیفیت تخم را کاهش دهد .

علاوه بر این باید توجه داشت که قبل از مصرف هر گونه ماده بیهوشی باید آن را روی تعدادی ماهی آزمایش کرد چرا که اندازه ماهی ,PH؛ سختی و دمای آب بر روی کارآی موارد بیهوشی کننده موثر است . بیهوش نمودن ماهی علاوه بر آنکه عملیات تکثیر را برای کارگران تسهیل می کند ؛باعث می شود که استرس کمتری به ماهیان در هنگام دستکاری وارد شود .

در مورد تزریق هیپوفیز جهت القای تخم دهی در کپور ماهیان و تاسماهیان باید میزان کمتر آن ممکن است باعث عدم تحریک کامل و مقدار زیاد آن در مواردی باعث عقیمی و یا حتی مرگ ماهی مولد شود .

ماهیان دهنده هیپوفیز باید بالغ و تخمریز ی نکرده باشند و ترجیحا از همان گونه ای باشند که قرار است تکثیر شود . زمان تزریق هم بسیار مهم است و اکر زودتر از موقع صورت گیرد ؛کیفیت تخم ها و قدرت بقای آنها کاهش می یابد .

بسیاری از این بیماریها علاوه بر ماهیان مولد؛ممکن است باعث آلودگی سایر گروه های ماهیان هم بشود و در ماقع خاص مولدین نیست ؛مثل بسیاری از بیماریها ی انگلی ؛ویروسی ؛باکتریای و محیطی که اقدامات مشترک پیشگیری و درمان برای آن ها باید صورت پزیرد .

خطر ناکترین بیماری انگلی که ممکن است مولدین را گرفتار کند ؛بیماری لکه سفید است که برای درمان از حمام یک ساعته فرمالین ۳۷درصد در دو مرحله با فاصله زمانی ۴روز استفاده می شود .

از جمله بیماری هایی که مخصوص مولدین است بیماری ویروسی UDN است که نکروز قرحه ای آزاد ماهیان وحشی مولد می باشد .

همچنین انگل مرجانی پلی پودیوم ؛خاص تخمدان مولد ین تاسماهیان است که باغث گریسی شدن تخمک ها و از بین رفتن آنها می شود .

از دیکر مباحثی که در خصوص بهداشت ماهیان مولد مهم است بحث تغذیه مولدین می باشد .

غذا مهمترین عامل موثر بر روی کیفیت اسپرم و تخمک ماهیان م باشد .

کیفیت و کمیت غذای ماهیان مولد تاثیر زیادی روی هماوری ؛رسیدگی جنسی ؛اندازه؛کیفیت تخم و اسپرم آن ها دارد و در جیره غذایی مولدین باید به وجود اسید های آمینه ضروری ؛ اسید های چرب غیر اشباع ؛ویتامین هایE وC ؛ کارو تنوئید هایی مثل آستا زانتین و نیز فسفولیپیدهاتوجه نمود .

دریک آزمایش روی جیره غذایی مولدین قزل آلای رنگین کمان مشخص شد که اضافه کردن اسید لینولئیک به جیره هایی که اسید های چرب ضروری آن ها کم بود باعث افزایش درصد لقاح ؛ درصد تخم های چشم زده و میزان کل تخمه گشایی می شود .

دراین رابطه اهمیت اسید لینولئیک بیشنر از اسید لینولنیک است . باید توجه نمود که اگرماهیان مولد در استخر ها با غذای دستی تغذیه شوند ؛میزان غذا دهی از ۱تا ۲ماه قبل از تخمریزی کاهش داده شود و قبل از رسیدن به مرحله تخمریزی یا تخمکشی تغذیه دستی کاملا قطع گردد .

در مورد ماهیانی که از غذای طبیعی استخرها استفاده می کنند نیز باید از با رور سازی استخر ها چند هفته قبل از شروع تکثیر خودداری نمود تا میزان غذای طبیعی در استخر کاهش یابد ؛از جمله ترکیباتی که در جیره های غذا یی به مقدار نسبتا زیادی اسستفاده می شود چربیها و هیدرات های کربن هستند که از اجزای اصلی رژیم غذایی ماهیان پرواری می باشند .

در تغذیه مولدین باید توجه نمود که استفاده بیش از حد از این دو می تواند باعث کاهش کیفیت تخمک و اسپرم شود و دور بافت تخمدان و بیضه رالایه ضخیمی از چربی بچوشاند .

تراکم نگهداری ماهیان مولد از دیگر مباحث مهم در بهداشت مولدین می باشد . تراکم علاوه بر آنکه باعث تحمیل استرس به ماهیان می شود می تواند سبب انتقال سریعتر بیماری بین آنها شود و دسترسی ماهیان را به مواد غذایی مورد نیاز کاهش دهد . همچنین تراکم می تواند باعث تجمع مواد زائد دفعی و کاهش دسترسی ماهی به اکسیژن شود . عوامل فیزیکوشیمیایی آب استخر نگهداری مولدین نیز از جمله مسائلی است که در مبحث بهداشتی مولدین باید بررسی شود .

نوسان شدید درجه حرارت آب می تواند باعث وارد شدن استرس به ماهی مولد و خراب شدن تخمک یا اسپرم آن شود و یا در مواقعی باعث تخمریزی زود رس یا دیررس ماهی شود . برای رسیدگی جنسی مولدین کپور ماهی دمای بالای ۱۷درجه سانتی گراد به خصوص ۲۱ تا ۲۵ درجه سانتی گراد توصیه می شود و برای مولدین قزل آلا ی رنگین کمان نیز دمای ۵/۱۳تا ۵/۱۵ درجه سانتی گراد ضروری است . سرعت مجاز آب در کانال های مستطیلی نگهداری مولدین ۵/۲تا ۶/۱سانتی متر در ثانیه می باشد . سرعت کمتر ؛ سبب تجمع مواد زاید و سرعت بیشتر باعث افزایش متابولیسم و مصرف انرژی بیشتر در ماهی میشود .میزان تعویض آب در حوضچه های نگهداری مولدین قزل الا ۱۶تا ۲۰بار در روز می باشد .

منابع:
جابجایی ماهی زنده دکترسوباسینگ ، ترجمه مسعود حق بین
مدیریت بهداشتی ماهیان مولد ، سید علی جوهری
سایت کشاورزی

مطلب زیر را از وبلاگ شیلات انتخاب کردم. مطالبی کوتاه در مورد بیماری های آبزیان است که در عین کوتاهی مفید می باشد.

نکات خلاصه شده درس بیمارهای ماهی

1. بیماری یک پدیده غیر عادی است که بوسیله اثرات سوء پاره ای از موجودات زنده و غیر زندهدر آبزیان خارج از شرایط متعارف به وجود می آید .

2. در بیماریهای آبزیان 3 عامل میزبان ، محیط زیست و عامل بیماریزا موثر است .

3. در ph پائین ماهی غذای موجود را از راه آبششها دفع می کند .

4. فلزات سنگین ترشحات موکوسی پوست را افزایش داده و باعث انعقاد پروتئینها میشود .

5. حالت flushing در ماهی در اثر تک یاخته ها ، بیماریهای باکتریائی ، پارازیتهای کرمی و بیماریهای ویروسی به وجود می آید .

6. شنای عمودی در ماهی در اثر آفلاتوکسین ، عوامل مسموم کننده شیمیائی ، بوتولیسم و بیماریهای باکتریائی و ویروسی به وجود می آید .

7. تجمع ماهی در کف استخر بیشتر در بعلت مشکل آب ، انگلهای تک یاخته و پر یاخته می باشد .

8. سیکلوپس ، گامبوزیا ، آپوس و آسلوس به ترتیب با تغذیه از انگل مژ دار ایک ، آرگولوس ، نوزاد دیپلوستوموم ، اسپور قارچ ساپرولگنیا این عوامل بیماری را کنترل می کنند .

9. انگل هگزامیتا :8 تاژک دارد ، مولد بیماری هگزامتیازیس ، خاص ماهیان سردابی ، انگل همزیست با ماهی ، تک میزبانه داخلی و بیشتر در روده مستقر است ، ماهی مبتلا به کنار استخر می رود ، تعدل ندارد Flashing دارد ، حرکات لغزشی ، روده زرد رنگ و پرخون ، در تابستان از راه دهان ، مخرج و هاگ منتشر می شود با مسهل ها ( استفراغ آور ) مانند سولفات منیزیم ، کالومل و نیترامین قابل درمان است .

10. ایکتیوبودا ( نکاتریکس ، پیریفورمیس ) : انگل کوچک در حد گلبول خون ، دارای هسته ، یک جفت تاژک کوتاه برای تغذیه و یک جفت تاژک بلند برای چسبیدن به میزبان ، انگل دوران اولیه تغذیه ، در صورت ضعف ماهی فعال می شود ، ماهی بیمار دارای رنگ کبود ، ریزش فلسها ، ترشح زیاد موکوس و تغییرات تنفسی می باشد ، Flashing دارد. برای شناسائی از لام مرطوب در زیر نور کم استفاده می کنیم ، برای درمان از سولفات مس و فرمالین می توان استفاده کرد .

11. کریپتوبیا ( تریپانوپلاسما ) : انگل بافت خون ، دوکی شکل ، با یک هسته و دو تاژک ، باعث کم خونی ، انسداد رگها و عامل بیماری خواب ( (sleeping dieaseseاست زالو این انگل را منتشر می کند .

12. تریپانوزوما : انگل خونی ، یک تاژک ، باعث رنگ پریدگی آبششها و بی حسی می شوند درمان ندارد و باید از ورود زالو جلوگیری کرد .

13. ایکتیوفتیریوس ( عامل بیماری دانه سفید ) : بدن پوشیده از مژه ، کروی ، هسته کمی خمیده و هلالی ، انگل درون پوستی گرمابی و سردابی ، معادل دریائی این بیماری cryptotation irritans است ، مراحل زندگی شامل : 1 – تروفونتها ( تروفوزوئیتها ) از پوست و آبشش تغذیه می کنند ( شکل عفونی ) 2 – میزبان را ترک می کنند 3 – دیواره ژلاتینی دور خود ایجاد می کنند 4 – ایجاد تومیت 5 – تومیت تبدیل به تروفونت می شود 6 – با ایجاد کیست به بدن ماهی می چسبد

14. چیلودنلا : مژه دار ، سردابی ، آب شیرین ، با مژه غیر یکسان ، بیضوی و با دو هسته ، انگل خارجی ( پوست ) ، معادل دریائی آن blooklynella است .

15. سیکلوپس میزبان واسط لیگولابوتریوسفالوس ، گاماروس میزبان واسط آمفی لینا ، کرم توبیفکس میزبان واسط میکسوسوما سربرالیس ، لاکپشت و قورباغه حامل لرنه آ ، زالو حامل تریپانوزوما و کریپتوبیا می باشد .

16. تریکودینا ( عامل بیماری تریکودینازیس ) : تک یاخته مژه دار با دوهسته کروی نعلی شکل ، درماهی ایجاد لکه سفید ، ریش ریش شدن باله ها می کند ، زیر فلسها پرخون است .

17. Glugea این انگل در لایه زیر مخاطی روده یافت می شوند ، در اسبله و سوف گونه glugta tisae در میگو aymasma penaei و در ماهیان خاویاری گونه coconema sutci موجود است این انگل در میگو و ماهیان خاویاری در داخل تخمها قرار می گیرند و تخمها را شیری رنگ دیده می شوند .

18. Polypodium hydriform : انگل مرجانی شکل ، انگل تخمهای ماهیان خاویاری ، بین غشا و زرده جایگزین می شود ، تخمکهای آلوده بزرگتر و روشنتر دیده می شوند .

19. میکسوبولوس ( عامل بیماری چرخش یا بیماری دم سیاه ) : بیماری مراحل اوله تغذیه ، عفونت شدید در آزاد ماهیان ، بطور مستقیم از راه دهان و از طریق توبیفکس منتقل می شود

20. ژیروداکتیلوس : کرم قلابدار پوست ، بیضی شکل ، در قسمت انتهای بدن بادکش و یک جفت قلاب بزرگ مرکزی و 16 قلاب کوچک در دور ان دارد ، زنده زا و دارای 3 جنین است

21. داکتیلوژیروس : کرم قلابدار آبشش ، تخمگذار، دارای دو جفت چشم در سر ، بیشتر بچه ماهیان را مورد حمله قرار می دهد ، نوزاد انگل در آب و بدون میزبان بعد از 24 ساعت می میرد .

22. دیپلوزون ( diplozoon patadoyum ) : انگل دوقلو ، در آبشش ، 4 جفت بادکش دارد قلابها به صورت گیره

23. دیاکوبوتریوم : 3 جفت بادکش دارد.

24. نیتزشیا ( nitzschia ) : انگل آبشش ماهیان خاویاری

25. کرمهای پهن برگی شکل ( دیژن ) :قلاب ندارند ، 2بادکش دماغی و شکمی دارند ، در نوزادی خطر بیشتری دارند

26. دیپلوستوموم ( عدسی چشم ) ، پوستو دیپلوستوموم (در پوست و به صورت دانه سیاه ) ، نئو دیپلوستوموم (، که از طریق خون وارد روده ، کبد و طحال شده و ایجاد دانه مرواریدی می کند ) .

27. برای پیشگیری از دیپلوستوموم از واکسن ، آپوس و انگل nosema می توان استفاده کرد.

28. سانگونیکولا : بیشتر در رگهای خونی کوچک آبشش و بویژه در بین پیاز آئورتی و آبشش قرار گرفته و همان جا تخمریزی می کنند ، میراسیدیوم ها از رگها خارج و به داخل اب آمده و دنبال حلزون بعنوان میزبان واسط میگردنند .

29. آمفیلونیا : انگل پهن غیر بند بند ، در محوطه شکمی ماهیان خاویاری ، موجدات بنتیک مانند Mysis و بعضی از سخت پوستان به عنوان میزبان واسط عمل می کنند .

30. انگل pseudotracheliastres stlatus شبیه لرنه آ بوده و در تمام انواع ماهیان خاویاری وجود دارد و سر انگل ستاره ای است .

31. کرمهای پهن نواری شکل (cectod ) : بصورت بالغ انگل داخلی مهره داران ، بدن سفید بند بند نواری دارند ، دارای بادکش و چنگک ، میزبان واسط اولیه کرم های کم تار ، میزبان واسط دوم ماهی می باشد ، دستگاه گوارش ندارند .

32. بدن خانواده کاریوفیلیده بون بند می باشد .

33. میزبان اول بوتریوسفالوس سیکلوپس است

34. میزبان اول خاویوز کرم توبیفکس است .

35. سیانوسفالوس : در استخرهای خاکی قزل آلا را آلوده می کنند ،

36. دیفیلوبوتریوم :میزبان اول چند نوع دیاتوموس و سیکلوپس ، میزبان دوم ماهیان آب شیرین و میزبان نهائی انسان و سگ است . دیفیلیوبوتریوم لاتوم در محوطه شکمی قرار می گیرد . سیر زندگی ( لیگولا ، دیفلیوبوتریوم ، شیستوسفالوس ، دی گراما ) : 1 – تخم خارج شده از تخم ( کوری سیدیوم ) 2- وارد بدن سیکلوپس شده و تغییر شکل می دهد ( پروسرکوئید ) 3-ماهی سیکلوپس را می خورد 4 – نوزاد انگل روده را سوراخ کرده و وارد محوطه شکمی می شود ( پلروسرکوئید ) 5 – به عضلات می رود 6 – در صورت ورود به بدن پرنده بالغ می شود .

37. سیر زندگی بوتریوسفالوس مانند فوق است ولی چون دو میزبانه است مرحله پلروسرکوئید ندارد و بلوغ داخل روده ماهی صورت می گیرد .

38. تریپانورهینکا Trypanorhyncha : میزبان واسط اول سخت پوستان ، میزبان دوم ماهیان استخوانی و میزبان نهائی ماهیان غضروفی هستند .

39. آکانتوسفالها یا کرمهای خارسران : انگل داخلی لوله گوارش مهره داران ، نر و ماده از هم جدا ، فاقد دستگاه گوارش و گردش خون ، میزبا ن واسط سخت پوستان ، ایجاد کم خونی ، اگزوفتالمی ، ایجاد مایع زرد در روده می کنند .

40. آرگولوس : انگل خارجی ، بیشتر به زیر باله ها می چسبد ، بر روی گیاهان تخمریزی می کند ،

41. آپوس در محیط اسیدی قادر به زندگی نمی باشد .

42. بیماری آبشش تغذیه ای : کمبود اسید پانتوتنیک

43. کمبود بیوتین : بیماری لعاب آبی که بیشتر آبششها را فرا می گیرد .

44. کمبود ویتامین B12 : ایجاد کم خونی

45. دژنرسانس چربی کبد ( ( lipoidosi: استفاده از اسید چرب اشباع و غذای مانده در فصل سرد در قزل آلا که ایجاد اگزوفتالمی ، مدفوع آبکی ، پوست تیره ، تورم کبد ( بدون خونریزی ) می کند .

46. سیروز کبدی ( هپاتوم ) : استفاده از غذای مانده که بخصوص در آن آرد دانه پنبه و بادام زمینی در آن باشد که سم سم آفلاتوکسین در این امر موثر است .

47. کمبود تریپتوفان : نرمی استخوان ، تغییر شکل عمودی ستون فقرات ( lordose ) و افقی ( scoliose )

48. قارچ ایکتیوفونوس : درون احشائی ، از طریق خوردن وارد خون می شود و ازخون به تمام اندامها می رود ، از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود ،

49. بیماری قارچی برانکیومایکوزیس ( نکروز آبششی ) : بیشتر در کپور ماهیان بخصوص در فصول گرم ، قارچ اجباری ، B.demigranus در آبشش و B.sanguini بیشتر در رگها قرار می گیرند .

50. قارچ فوزاریوم : در میگوها ، ماهیان جوان بالغ ، و قارچ لاژیندیوم در دوران لاروی ایجاد تلفات می کند .

51. : VHS رابدوویروس ( اگتود ) ، از دوران انگشت قدی به بالا رخ می دهد ، در نوزادان و مولدین وجود ندارد ، بوسیله آب ، وسایل تخم کشی ، مولدین و ماهی منجمد منتقل می شود ، ( ازراه مولدین و خوراکی منتقل نمی شود !# در حالت مزمن خونریزی نداریم ، درمان ندارد

52. IPN : بیرنا ویروس ( رئو ویروس ) ، بچه ماهیان بزرگتر ( ماهیان جوان تازه به تغذیه افتاده ) را آلوده می کند ( کیسه زرده باعث مقاومت می شود ) انتقال از طریق آب و تخمها، مایع تخمدانی ، تماس مستقیم ، علائم : تورم شکم ، مخاط سفید در روده که مایع صفراوی ندارد و در روده غذا نیست و مدفوع به صورت رشته ای ، خونریزی در زوائد باب المعده ، کبد و طحال کم خون ،

53. IHN : رابدوویروس ، دوران اولیه زندگی ( کمتر از 2 ماه )، علائم : شبیه IPN ولی شدیدتر اما پیشگیری راحتر است به گرمای بالای 15 درجه حساس است ، انحنای ستون فقرات، اندام رنگ صفرا می گیرد

54. در بیماری ویروس گربه ماهی CCVD اگر آب را سرد کنیم بیماری بروز نمی کند .

55. آلودگی با هرپس ویروس : مخصوص مولدین کم سن ، بیشتر در پائیز

56. PEN : گلبولهای قرمز می میرند ، در ماهین دریائی

57. در PEN گلبولهای قرمز ازبین می رود ولی در IHN بافت خونساز کلیه و طحال دچار مردگی می شوند .

58. نکروز پوستی – قرحه ای ( UDN ) : عامل بیماری نامشخص ، بیشتر در ماهیان آنادروم و کاتادروم ، در آبهای سرد

59. اریدوویروس (ID ) : در 3تا 4ماهگی آزاد ماهیان ، باعث آلودگی ماهی با سیتوفاگها و فلکسی باکتریها می شود ، ایجاد تورم در پرده غشاء مغز ، اسکولیوزیس و لوردوزیس و زخمهای بر روی سر می کند ، توسط مولدین منتقل می شود .

60. اگر بیماری از مولدین منتقل شود ( انتقال عمودی ) و اگر از یک ماهی به ماهی دیگر ( انتقال افقی ) است

61. ویرمی بهاره کپور ( SVC ) : در بهار ، ماهیان انگشت قد ، رابدوویروس کارپیو ، توسط انگلها ، زالو و آرگولوس منتقل می شود ، تجمع در خروجی ، کم خونی ، آب آوردگی شکم ، تیرگی رنگ که نوع حاد درمان ندارد

62. تورم سرخ پوست کپور EC ( شکل مزمن ) : زخمهای جلدی بخصوص نزدیک باله مخرجی ، ادم ، قرمزی گنادها ، مسری .

63. انگلی به نام Sphae rospora بیماری شبیه التهاب کیسه شنا ایجاد می کند .

64. آبله کپور : carp poxهرپس ویروس ، تاولهای سفید یا صورتی در بدن

65. سپتی سمی هموراژیک ویروسی ماهی امور ( GGR ) : در ماهیان قد انگشتی تا یک سالگی ، در تابستان ، خونریزی شدید در بدن

66. بیماری باکتریائی آبشش ( B.G.D ) : بعلت نامساعد بودن عوامل محیطی ( مثل کاهش PH ، افزایش اوره و باکتری سیتوفاگها و فلکسی باکتریها بوجود می آید ، علائم : تورم و پرخونی آبششها ، چسبیده و سیخ شدن فیلامنتها .

67. کولومناریس ( بیماری زخمهای زرد ) : در اثر سیتوفاگا کلومناریس

68. بیماری ساقه دمی (بیماری آبهای سرد ) : در اثر سیتوفاگا پیسگروفیلا در ابهای زیر 10 درجه از راه پوست وارد عضلات و بافت پیوندی می شود که بیماری از بالچه چربی شروع شده و بعد تمام ساقه دمی را در بر می گیرد .

69. پوسیدگی باله : در دوره پرواری بوجود می آید ، در اثر آئروموناس هیدروفیلا در باله شنا ایجاد لکه سفید کرده که بعد تمام باله را فرا گرفته و بین شعاعها را از بین می برد .

70. طاعون اردک ماهیان : دربهارو در دوره تخمریزی در اثر Aeromonas liquefaciens بوجود می آید که ایجاد ادم ، زخم وسیع در بدن می کند .

71. بیماری دهان قرمز قزل آلا ی رنگین کمان : آئروموناس لیکفانسیس اطراف دهان و فک فوقانی و پوست را قرمز و ملتهب می کند ، قسمت انتهائی روده ملتهب و دارای مایع خونی است و مخرج بیرونزدگی دارد .

72. یرسینا روکری در فک پائین ایجاد التهاب می کند ( دهان قرمز روده ای ) ، دارای واکسن است ، افزودن ویتامین c ، تتراسایکلین و کاهش دما در درمان بیماری موثر است .

73. سپتی سمی هموراژیک ویروسی : بیماری ثانویه ، عاملش آئروموناس ( هیدروفیلا و پونکتاتا ) و عامل اصلی رابدوویروس کارپیو است .

74. بیماری قرحه ( Ulcer D. ) : عفونی و جلدی ، مخصوص قزل آلای رنگین کمان ، در اثر هموفیلوس پیسکیوم ( Hemophilus Piscium ) کورکهای در سطح بدن بخصوص در بچه ماهیان ایجاد می کند ، علائم داخلی خاصی ندارد ، فقط روپوست دچار هیپرپلازی می شود .

75. فرونکلوزیس یا کورک آزاد ماهیان : آئروموناس سالمونیده ، عفونت خونی ، حرارت مطلوب زیر 22 درجه ، باکتری گرم منفی

76. میکسوسوما سربرالیس : در مغز میانی قرار گرفته و بر سیستم تولید رنگ اثر می گذارد .

77. انگل تراکلیاسیستیس فقط سیاه ماهی را مورد حمله قرار می دهد .

78. بیماریهائی که علامت خاصی ندارند پاتوگنومیک می گویند .

79. Emeria در زمستان برای کپور ایجاد مشکل می کند .

80. در PH قلیائی اسپور Cnidospora باز شده و می توان آنها را نابود کرد .

81. اندام جفتگیری نماتودها ، اسپیکول نام دارد .

82. Diclybothridae : یک جفت گیره بادکشی ، انگل آبشش ماهیان خاویاری

83. سستودها دارای بدن بند بند اند ، به هر بند پروگلوتید گویند ، به سر Scalex و به بقیه بدن Strobila گویند . لیگولا ( بند غیر واقعی دارد ) در محوطه شکمی کلمه ، Bothrimonus , Eubothrium در ماهیان خاویاری وجود دارد .

84. سستودهااز زنجیره غذائی وارد می شوند و در ماهیان مسن بیشتر دیده می شود

85. دما عامل محدود کننده پراکنش لرنه آ می باشد بر هچ شدن لرنه آ تاثیر ندارد اما با هچ کوپی پودید رابطه مستقیم و با سیکل زندگی آن رابطه معکوس دارد .

86. جنس Tracheliastes ( از خانواده لرنه آ ) در سیاه ماهی و جنس Pseudo tracheliastes در ماهیان خاویاری موجود است .

87. از نماتودهای معروف در ماهیان خاویاری آنیزاکیس است و استروژیلیدکس روی نوزاد گاوماهیان اثرمی گذارد و Cystoopsis acipenseris در ماهیان خاویاری ایجاد کیست می کند .

88. در قزل آلا کمبود لیزین و اسید لینولئیک باعث پوسیدگی باله ، کمبود متیونین و روی باعث کاتاراکت ( کوری ) و کمبود تریپتوفان و ویتامین C باعث انحراف ستون فقرات و کمبود اسید پانتوتنیک باعث هیپرپلازی آبششها و وجود سم آفلاتوکسین سبب هپاتوم کبد می شود .

89. باکتریهای دستگاه گوارش در تابستان بیشتر از زمستان و و در روده بیشتر از زوائد باب المعده است .

90. Vibrio و فلکسی باکتر ماریتیموس ( Fle . maritimus ) مخصوص آب شوراند .

91. Saprophitic pathogen در هنگام و پس از مرگ سبب فساد ماهی می شوند .

92. کلومناریس : عامل آن باکتری فلکسی باکتر کلومناریس است ، وجود آهن و کلسیم و دمای بالای 15 درجه سانتیگراد بیماری را تشدید می کند . سپتی سمی نیز ندارد

93. بیماری ادواردیوزیلا : عامل آن فلاویو باکترها هستند که گربه ماهیان دیده می شود .

94. ویبریوز : باکتری گرم منفی ، سم آندوتوکسین بعد از مرگ باکتری ترشح می شود که باعث تخریب گلبولهای قرمز ( آنمی ) می شود و آهن را نیز از گلبولهای قرمز جذب می کند ، باکتریها با آنزیم پروتئاز خود پروتئینها را حل می کنند ، وجود مس بیماری را تشدید می کند و بیشتر در ماهیان جوان و روی دستگاه گوارش آنها اثر دارد .

95. در سپتی سمی باکتریائی خونریزی در عضله نداریم ولی در سپتی سمی ویروسی خونریزی در همه اندامها مشاهده می شود .

96. سپتی سمی هموراژیک ماهی علفخوار : عامل آن رئو ویروس است و در دمای 25 –20 درجه سانتیگراد فعال است .

97. در IPN روده رنگ صفرا را نمی گیرد ولی در IHN روده رنگ صفرا را به خود می گیرد . در IPN شنای غیر عادی ، مارپیچی و سقوط به کف داریم ولی در IHNنداریم .

98. افزایش سرب : ماهی با علامت تنگی نفس شدید می میرد ، بدن پوشیده از قشر لعابی نازک که + محلول رقیق سولفات آمونیوم سیاهرنگ می شود مقدار مجاز حداکثر ppm 5

99. افزایش روی : اختلالات عصبی ، عدم تعادل و شنای مارپیچی و عوارض تنفسی

100. طاعون سرخ : عامل ان ویبریو انگلاریوم ، در ماهیان آب شور ، از راه زخم ،تماس و خوراکی منتقل می شود . واکسن دارد .

101. بیماری ویروسی آزاد ماهیان اقیانوس ارام : مترادف IHN ، در 6-5 ماهگی و در اواخر بهار رخ می دهد . علائم : روده قرمز ، تورم شکم ، در زیر 13 درجه سانتی گراد محو می شود .

102. UDN ( نکروز پوستی قرحه ای ) : عامل ناشناخته ، در آزاد ماهیان تخمگذار ، در جوانها رخ نمی دهد ، علائم : نکروز مناطق بدون پوست ، ضایعات داخلی ندارد

103. بیماری ویروسی نوزاد اردک ماهی ( PFVD ) : رابدوویروس ،

104. برخلاف تمام بیماریهای ویروسی در بیماری ویروسی گربه ماهی ، آسیب در لوزالمعده دیده نمی شود

105. بیماری ویروسی لنفوسیستیس (جرب ) : ایریدوویریده

106. صفات اختصاصی بسیاری از آلودگیهای گرم منفی : در معده مایع آبکی و در روده مایع زرد رنگ

107. بیماری باکتریائی کلیه ( BKD ) : عامل بیماری کورینه باکتریوم و رنی باکتریوم ، در زیر 10 درجه و کمتر ،

108. سل ماهی ( مایکو باکتریوزیس ) : عامل مایکو باکتریوم باکتریوم ( گرم مثبت و اسید دوست ) ، درمان ندارد

109. آ لودگی با فلاوباکتری ها :عاملش مایکوباکتریوم و گرم منفی ، به دو صورت 1- سپتی سمی با خونریزی کامل 2 – گرانولوماتوز مزمن با جراحاتی شبیه سل

110. آلودگی با پاستورلاها :پاستورلاسیدا، گرم منفی ، سپتی سمی ، 1 – سپتی سمی حاد 2- سپتی سمی مزمن ( شبیه سل در کبد کلیه و طحال )

111. هر زئوسپور ، قارچ ساپرولگنیا دو مژه دارد

اسب دریایی

اسب دریایی یا hippocampus یک نوع ماهی از خانواده syngnathidae است که در آبهای حاده ای و معتدل سرتاسر جهان یافت می شود. طول بدن اسبهای دریایی از 16 میلی متر تا 35 سانتی متر متغییر است. مشخصه ویژه این نوع ماهیها این است که آنها از جمله معدود ماهیانی هستند که در آنها جنس نر حامله می شود. طول مدت حاملگی در اسب دریایی تقریبا حدود 2 تا 3 هفته طول می کشد. تک همسر داری از جمله دیگر خصوصیات غیر عادی اسبهای دریایی می باشد.
این ماهی غیر معمول بلند قد دارای سری به شکل اسب هستند و به سمت بالا شنامی کنند به هر حال بیشتر اوقات اسبهای آبی بدون حرکت باقی می مانند این حالت را به صورت گیر دادن دم چسبیده خود در لابه لای مرجانها و جلبکهای دریایی انجام می دهد و با همین حرکت در مقابل دشمنان ایجاد استتار می کند چشمهای او مستقل از سر به طرفین حرکت می کنند و به این وسیله دائما" مراقبت دشمنان بوده و همچنین غذای خود را جستجو می کند نوع ماده این حیوان تخمهای خود را در کیسه نوع نر می ریزد و در همانجا نوزادان از تخم بیرون می آیند که به شکل اسبهای آبی کوچک می باشند.

تقریبا 35 گونه شناخته شده اسبهای دریایی وجود دارد که شامل گونه های زیر می باشد:
H. abdominalis (اسب دریایی شکم دار) که در فاصله دور از سواحل نیوزلند و استرالیای جنوبی و شرقی یافت می شود.
H. algiricus (اسب دریایی آفریقای غربی)
H. angustus (اسب دریایی شکم باریک)
H. barbouri (اسب دریاییBarbour یا اسب دریایی پوزه راه راه)
H. bargibanti (اسب دریایی کوتوله) که در منطقه نیوکلدوینا دیده می شوند.
H. borboniensis
H. breviceps (اسب دریایی پوزه کوتاه) که در فاصله دور از ساحل استرالیای شرقی و جنوبی یافت می شود.
H. camelopardalis (اسب دریایی زرافه ای)
H. capensis (اسب دریایی Knysna )
H. comes (اسب دریایی دم ببری) که در خاور دور یافت می شود.
H. coronatus (اسب دریایی تاجدار)
H. erectus (اسب دریایی خط دار) که در فاصله دور از ساحل شرقی آمریکا بین نووسکوشیا و اروگوئه دیده می شود.
H. fisheri (اسب دریایی دله ماهی خوار)
H. fuscus (اسب کوچک دریایی) که در اقانوس هند یافت می شود.
H. guttulatus (اسب دریایی خالدار)
H. hippocampus (اسب دریایی اروپایی) که در دریای مدیترانه و دریای آتلانتیک یافت می شود.
H. histrix (اسب دریایی تیغ دار) که در اقیانوس هند، خلیج فارس، دریای سرخ و خاور شرق یافت می شود.
H. ingens (اسب دریایی آرام) که در فاصله دور از ساحل اقیانوس آرام و آمریکای شمالی، جنوبی و مرکزی یافت می شود.
H. jayakari (اسب دریایی Jayakar )
H. kelloggi (اسب دریایی بزرگ)
H. kuda (اسب دریایی خال خالی)
H. lichtensteinii (اسب دریایی Lichtenstein )
H. minotaur (اسب دریایی گردن کوتاه و کلفت)
H. mohnikei (اسب دریایی ژاپنی)
H. procerus (Hippocampus procerus)
H. ridi (اسب دریایی برزیلی) که در سواحل کارائیب در صخره های مرجانی زندگی می کند.
H. sindonis (اسب دریایی shiho )
H. spinosissimus (اسب دریایی خارپشتی)
H. subelongatus (اسب دریایی پوزه پلنگی یا اسب دریایی استرالیای غربی)
H. trimaculatus (اسب دریایی سه خالدار)
H. tubrculatus (اسب دریایی قلمبه)
H. whitei (اسب دریایی سفید) که در فاصله دور از ساحل استرالیای شرقی یافت می شود.
H. zebra (اسب دریایی راه راه)
H. zosterae (اسب دریایی کوتوله) که در خلیج مکزیک و دریای کرائیب دیده می شود.

صید بی رویه در سالهای اخیر جمعیت اسبهای دریایی را به خطر انداخته است. اسبهای دریایی در گیاه شناسی دارویی سنتی چنین مورد استفاده قرار می گیرند. در حدود 20 میلیون اسب دریایی در طول یکسال صید و برای این هدف فروخته می شوند. خویشاوندان نزدیک اسبهای دریایی که همان اژده های دریایی هستند بدن بزرگتر و اندام های ثانوی برگ مانندی دارند که آنها را قادر می سازد که خود را در میان علفهای دریایی یا بسترهای کتانخک پنهان سازند. اژدهای دریایی از ماهیهای لیسه ای و amphipod ها مانند سخت پوستان میگو مانند کوچک بنام mysids (شپش های دریایی) تغذیه می کنند. آنها شکار خود را به طرف دهان کوچک خود می مکند. اکثر amphipad ها از جلبک های قرمز که در سایه جنگل های کتابخک رشد می کنند تغذیه می کنند و این درست همان محلی است که اژده های دریایی زندگی می کنند.

تصاویری از اسبهای آبی در ادامه مطلب

ادامه نوشته

بیماری های ماهیان زینتی

به طور کلی در مقایسه با طبیعت ، محیط آکواریوم از نظر ابتلا به بیماریها دارای مزایا و معایبی به شرح زیر می باشد :

مزایا :

1 کنترل بیماریها به مراتب در آکواریومها آسانتر است .

2 مصرف داروهای شیمیایی عملی و اقتصادی است .

3 شناسایی و قرنطینه ماهی بیمار آسانتر است .

4 چرخه زندگی انگلها محدود است .

معایب :

1 سرعت بیمار شدن ماهی ها و همه گیرِی آنها بیشتر است .

2 ایجاد شرایط نامساعد و در نتیجه آماده شدن ماهی ها برای ابتلاء به بیماری بیشتر است.

3 امکان آلوده شدن ماهی های مقاوم به برخی از بیماریها که در طبیعت معمولا به آن آلوده نمی شوند، بیشتر است .

4 در شرایط نامساعد ، ماهی امکان فرار از محیط ناسالم را ندارد.

خوشبختانه مقدار و انواع بیماریهایی که ماهیهای آکواریومی را تهدید می نمایند ، بمراتب از عوامل بیماریزای موجود در طبیعت کمتر است .علت اصلی آن دور بودن آکواریوم از منابع بیماری زا ، و به خصوص نامساعد بودن شرایط داخلی آن برای رشد ونمو عوامل بیماری زا در مقایسه با محیط طبیعی می باشد .بنابراین اگر کنترل محیط آکواریوم به روش صحیح انجام گیرد ، ماهی های داخل آن ممکن است هرگز بیمار نشوند .

نحوه شناسایِی ماهیهای بیمار :

به طور کلی رفتار و وضع ظاهری ماهی بیمار از ماهی های سالم متمایز است ، بنابراین به آسانی می توان در یک آکواریوم بین تعدادی ماهی ، یک یا چند ماهی بیمار را شناسایی نمود .عوامل ظاهری عمده ای که در تشخیص و شناسایی ماهی بیمار موثر هستند عبارتند از :

1 بی حال شدن ماهی

2 فرار نکردن در اثر تحریک یا ترساندن

3 شنای غیر طبیعی

4 جداشدن از سایر ماهی ها و کناره گیرِی کردن از آنها

5 مالیدن بدن به دیواره ها یا کف

6 ماندن در سطح آب

7 بازنگه داشتن دهان

8 سریع شدن تنفس و افزایش تعداد آن در دقیقه

9 پرِیدن از آب

10 کم رنگ شدن سطح بدن

11 خونریزی جلدی

12 سخت شدن یا پاره شدن باله ها

13 تا خوردن باله ها

14 ظهور لکه های سفیدیا قرمز بر روی بدن

15 پیدا شدن لکه های ابر مانند بر روِی بدن

16 امساک یا غیر طبیعی بودن تغذیه

هر ماهی بیمار ممکن است یک یا چند عامل از عوامل مذکور را نشان دهد .در هر صورت بلافاصله پس از ظهور علائم باید در اسرع وقت نسبت به شناسایی و کنترل عامل بیماری زا اقدام نمود ، در غیر این صورت ممکن است ماهی ها در وضعی قرار گیرند که کنترل یا مداوای آنها امکان پذیر نباشد .

عوامل بیماری زا در ماهیهای آکواریومی

به طور کلی عوامل بیماری زا در ماهی های آکواریومی را می توان به شش دسته تقسیم نمود :

1 بیماری های حاصله از نامساعد بودن عوامل محیط زیست

2 بیماری های حاصل از بدی تغذیه

3 بیماری های وِیروسی و باکتریایی ( میکروبی )

4 بیماری های حاصل از انگلهای خارجی و داخلی

5 بیماری های در اثر ضربه ، خراش و غیره ( مکانیکی )

6 بیماریهای حاصل در اثر عوامل ناشناخته

جلوگیری از آلوده و بیمار شدن ماهیها

در نگهداری ماهی های آکواریومی باید توجه داشت که همواره جلوگیری از آلوده و بیمار شدن ماهی ها بمراتب عملی تر ، آسانترو مهمتر از کنترل و معالجه بیماری ها می باشد .بنابراین حداکثر کوشش باید به عمل آید تا محیطی خوب و مناسب برای ماهی ها ایجاد گردد .براِی این منظور عوامل زیر باید به بهترین وجه مورد توجه قرار گیرند :

1 اکسیژن کافی

2 درجه حرارت مناسب

3 نور کافی

4 پ – هاش مناسب

5 نبودن هر گونه فلز بدون روکش در داخل آکواریوم

6 از بین بردن کلر آب قبل از افزودن به آکواریوم

7 گیاه کافی در آکواریوم

8 تغذیه صحیح از نظر نوع غذا ، نحوه و تعداد تغذیه در روز

خوشبختانه تعداد عوامل بیماریزا در ماهی ها آکواریومی بسیار محدود می باشند اگرچه تشخیص اکثر بیماری ها تخصصی بوده و اکثراً توسط افراد عادی عملی نمی باشد .

بررسی بیماریهای متفرقه و رایج در آكواریم

الف بررسی بیماری سخت شدن شكم ماهی ماده

معمولاً ماهی ماده دارای شكم متورم و بزرگ است. چنانچه با این وجود قادر به تخم ریزی نباشد ماهی احتمالاً مبتلا به چسبندگی تخمها در داخل تخمدان گردیده است و دیگر قادر نیست تخمریزی نماید. علت این مسئله می تواند یا نامساعد بودن شرایط زیستی و یا نداشتن جفت باشد.

اگر غذاهای چرب در رژیم غذایی ماهی وجود داشته و ماهی چاق شده اشت بیماری در اثر بدی تغذیه بصورت حاد در می آید.

چربی اضافی كه در اعضای داخلی بدن ماهی بخصوص در كبد جمع می شود منجر به مختل شدن متابولیسم یا سوخت و ساز بدن ماهی می گردد.

چربی همچنان در اطراف غدد تناسلی بخصوص تخمدان ها باعث اختلال در امر تخمریزی می شود.

تنها درمان و یا پیشگیری از بروز این بیماری این است كه باید حتی الامكان به ماهیها غذاهای بدون چربی داده شود و در صورتیكه غذای ماهیها را خودتان درست می كنید، باید چربیهای موجود در غذاها رابگیرید و در چنین وضعیتی باید از انواع غذاهای زنده برای ماهیها استفاده كنید.

ب سفید شدن تخمها:

سه عامل مهم باعث سفید شدن و خراب شدن تخمها می شوند:

1 كمبود اسپرم

2 آب دارای املاح اضافی است اصطلاحاً سنگین است.

3 حمله قارچها به تخمها

1 كمبود اسپرم – علت كمبود اسپرم ضعیف بودن ماهی نر است. باید ماهی نر از ماهی ماده حداقل یك هفته بصورت جداگانه نگهداری شود و در این مدت با غذاهای مقوی و متنوع تقویت شود و تا زمان آماده شدن كامل برای تخم ریزی تمام نكات بهداشتی رعایت شود و كنترل زنجیره های مراقبتهای ویژه و شرایط لازم آكواریم بصورت ایده آل باشد. كه در آنصورت باید ماهیهای نر شاداب و سرحال باشند تا بتوانند در موقع تخم ریزی اسپرم كافی برای بارور ساختن تخمها رها سازند.

2 آب دارای املاح اضافی است و اصطلاحاً آب سنگین است آب دارای املاح متعددی است كه مهمترین آنها نمكهای كلسیم و منیزیم می باشند. مقدار این نمكها در هر آب و در هر منطقه كشورمان متفاوت است و اصطلاحاً مقدار املاح موجود در آب را سختی آب یا میزان سنگینی آب یا DH آب می گویند. اندازه درجه DH آب را با دستگاهی بنام سختی سنج اندازه گیری می نمایند. ازطرفی هر گونه و هر نوع از ماهیها با شرایط خاصی می توانند تخمریزی كنند و تخم هر كدام از آنها احتیاج به درجه سختی آب معینی دارد.

حالا چنانچه درجه سختی آب متناسب با آن نوع تخم نباشد وجود املاح اضافی در آب باعث سفید یا خراب شدن تخمها می گردد.

آبی كه میزان نمكهای كلسیم و منیزم محلول آن زیاد باشد آب سنگین است كه برای تخمها مناسب نیست. بهترین آب برای تخمها آب باران و آب برف است. زیرا دارای كمترین درجه سختی است. آب چشمه هایی كه از مناطق كوهستانی جاری می شود، سبك و بسیار مناسب است. آب جوشیده كه املاح آن به دیواره ظرف چسبیده باشد دارای املاح كمتری است و برای تخمها مناسب است. بهترین روش و آسانترین راه سبك كردن آب از طریق استفاده از ماده شیمیایی رزین است. آب پس از عبور از این ماده شیمیایی املاح اضافی خود را از دست می دهد باعث سبك شدن آب خواهد شد. با داشتن دستگاه DH سنج آب مورد نیاز هر خانواده ماهیها را تهیه و اندازه گیری نمائید. و در نتیجه زمانیكه تخمها در آب با شرایط مناسب قرار بگیرند كه دارای درجه سختی اندازه نیاز تخمها باشد. هیچگونه صدمه ای به تخمها وارد نمی شود. در غیر اینصورت اگر درجه سختی آب تخمها مناسب نباشد تخمها خراب خواهد شد.

3 حمله قارچها به تخمها چون تخمها در یك مكان ثابت و بدون حركت هستند. حمله قارچها به تخمها شروع می شود، كه در ابتدا به تخمهای سفید و خراب شده حمله ور می شوند. این عمل كه حمله قارچها به تخمها خواهد بود، باعث سفید شدن و خراب شدن بقیه تخمها خواهدشد. قارچها با صدمه وارد كردن به تخمها منجر به نابودی آنها می شوند و روی تخمها یك غشای ابری سفید رنگ ظاهر می شود كه این غشای سفید رنگ همان قارچها هستند.

راههای كنترل و جلوگیری از رشد قارچها عبارتند از :

الف تخمها در جای تاریك قرار گیرند.

ب درجه حرارت آب تخمها 27 تا 29 درجه سانتیگراد باشد.

ج به تخمها داروی ضد قارچ اضافه كنید. برای كنترل و جلوگیری از رشد قارچها بهترین دارو متیلن بلو بصورت حمام دائم است.

د حدالامكان تخمهای فاسد شده را از آكواریم خارج كنید.

ج بررسی تلفات لاروها و علل بیماری آب آوردگی كیسه زرده نوزادان

نوزادانی كه تازه از تخم در می آیند، دراطراف كیسه زرده آنها مقدار غیر طبیعی مایع جمع می شود. رنگ نوازدان از بقیه روشنتر می شود . نسبت به نوزادان سالم كمتر فعالیت دارند و از كمر حالت خمیدگی پیدا می كنند و به نظر می رسد كه كیسه زرده آنها جذب بدنشان نمی شود و هیچ تغییری حاصل نمی شود. در واقع سه عامل مهم در بوجود آمدن چنین حالاتی نقش مهم دارند كه عبارتند است:

1 مسمومیت شیمیایی مثلاً با نوعی فلز مثل زنگ آهن و غیره .

2 آب دارای املاح زیادی است كه اصطلاحاً گفته می شود آب سنگین است.

3 انواع باكتریها یا میكروبها باعث این حالت در نوزادان می شوند.

ادامه نوشته

Cryptobia iubilansin Cichlids

Ruth Francis Floyd and Roy Yanong

What is Cryptobia?

Cryptobia is a flagellated protozoan, closely related to Hexamita and Spironucleus, but not nearly as well understood. Like Hexamita and Spironucleus, Cryptobia is a very tiny (single-celled) organism and, consequently, can be difficult to identify and study. There have been 52 species of Cryptobia identified in fish; however, because of its small size and difficult taxonomy, these may not all be separate species. Of the 52 species that have been identified, five are classified as ectoparasites that infect the gills and skin; seven are classified as enteric parasites that infect the gastrointestinal system; and 40 are classified as hemoflagellates which are found in the bloodstream. It has recently been proposed that the hemoflagellates be assigned to a subgenus called Trypanoplasma. The hemoflagellates have an indirect life cycle and are transmitted by leeches, whereas the gastrointestinal and ectoparasitic forms have direct life cycles.

Cryptobia iubilans and Cichlids

Cryptobia iubilans was first recognized in cichlids some 20 years ago. The organism is typically associated with granulomas (a tissue reaction) in the stomach, but systemic infections that involve the organism in blood and organ systems (including liver, gall bladder, kidney, ovary, brain, and eye) have been reported. It is not known how the organism is able to spread from the intestinal tract to other organs, or what causes the internal spread. Mortalities associated with the systemic form may exceed 50% of the infected population.

The gastrointestinal form of Cryptobia has been reported in East African and Central American cichlids, including: Herichththys cyanoguttatus, Cichlasoma meeki, Cichlasoma nigrofasciatum, and Cichlasoma octofasciatum. Our laboratories have found it in some additional species, but most of the work has been done with Pseudotropheus zebra (Department of Fisheries and Aquatic Sciences, Gainesville, FL) and Symphysodon spp. (Tropical Aquaculture Laboratory, Ruskin, FL).

In the summer of 1995, there was an outbreak of the systemic form of Cryptobia iubilans in cichlids at the Chicago Shedd Aquarium. The outbreak resulted in loss of 50% of the collection of East African cichlids including Cyphotilapia frontosa, Dimidiochromis compressiceps, and Aulonocara stuartgranti. The outbreak seemed to originate with the Aulonocara that had been purchased from a midwest wholesaler. While the fish were in quarantine, the infection spread to Cichlasoma meeki and C. nicaraguense housed in the same tank. From there it spread to the C. frontosa and D. compressiceps that were housed in separate tanks but shared the same water due to a common filtration system. The sick fish went off feed for one to two days, becoming progressively more listless and withdrawing from contact with other fish. Just prior to death, they would move to the surface of the water and their respiration rate would increase dramatically, suggesting that they were hypoxic (suffering from low dissolved oxygen). Closer examination of fish at this stage of the disease revealed severe anemia, with packed cell volumes around 5% (normal should be greater than 30%). Death usually occurred within 24 hours of the development of severe anemia.

Veterinarians at Shedd aquarium wanted to see how many species in their collection carried the parasite so they sacrificed 60 apparently healthy fish, and found evidence of Cryptobia iubilans in all but one (98% prevalence). These fish had granulomatous gastritis (the tissue reaction in the stomach) but no evidence of the systemic disease. The affected species included Haplochromis macula, Cichlasoma nicaraguense, Labeotropheus fuelleborni, Cichlasoma aureus, Pseudotropheus zebra and P. elongatus. Since the 1995 epizootic (disease outbreak), Shedd Aquarium has instituted a new quarantine protocol for all cichlids. All incoming cichlids are subjected to a minimum 60-day mandatory quarantine. A number of animals are screened for the presence of Cryptobia; any infected cichlid is culled.

Comparing Cryptobia and Spironucleus infections

Clinical Disease:

Both Cryptobia and Spironucleus can result in similar disease scenarios on cichlid farms. Both parasites become more serious under conditions of crowding, poor sanitation, high organic load, and handling stress. Diet also may play a role in the development of the disease. It has been demonstrated in laboratory mice that changes in the intestinal bacterial flora, caused by changes in diet, can affect the presence of intestinal flagellates, suggesting greater potential for clinical disease.

Enteric disease from either parasite may result in low level chronic mortality, "wasting" or poor growth. The effect of Spironucleus is more serious in fry and very young fish. It is not known if this is also true for Cryptobia, but there is some evidence that supports this belief. The impact of either disease on reproduction is not well understood; however, we believe that breeders heavily infected with Spironucleus produce poor quality eggs and weak fry.

ادامه نوشته

ماهی درمانی؛ معالجه در استخر پُر از ماهی! / تردید درباره "دکتر ماهی"

خبرگزاری مهر - گروه فناوریهای نوین: ممکن است ایمیلهایی را در خصوص شیوه خاصی از درمان به نام "ماهی درمانی" دریافت کرده باشید که به شرح فواید درمان در آب محتوی گونه ای ماهی پرداخته است. در این راستا در گزارشی با ارائه توضیحاتی در خصوص ماهی درمانی به بررسی غیرعلمی بودن این درمان پرداخته ایم.

به گزارش خبرگزاری مهر، "ماهی درمانی" (Fish Therapy) نوعی روش درمانی است که در سالهای اخیر برای درمان برخی بیماریها از جمله برخی آسیبهای پوستی و یا کاهش استرس از آن استفاده می شود. در این روش درمانی که هم اکنون در بعضی از موسسات دنیا ارائه می شود، فرد داخل حوضچه ای قرار می گیرد که در آن گونه های خاصی از ماهیها وجود دارند و در اثر تماس ماهی با بدن بیمار، آسیب درمان می شود.

دکتر ماهی

در ماهی درمانی از ماهیهای کوچکی از نژاد "گارا روفا" (cyprinion macrostomus) که به "دکتر ماهی" معروف هستند استفاده می شود. خاستگاه طبیعی این گونه ماهی در خاورمیانه به خصوص در ترکیه، سوریه، عراق، ایران و جنوب هند است.

این ماهی به طور طبیعی در حوضچه های گرم آب شیرین زندگی می کند. آب گرم در یک محیط طبیعی از تکثیر جلبکها و دیگر اشکال حیات تک سلولی جلوگیری می کند و به این ترتیب، ماهیها به سوی منابع غذایی دیگری گرایش پیدا می کنند. یکی از این منابع غذایی برای مثال می تواند پوست مرده بدن انسان باشد. بنابراین در روش ماهی درمانی، ماهیها با نزدیک شدن به بدن انسان، پوستهای مرده را می خورند و به درمان برخی آسیبهای پوستی کمک می کنند.

در این روش درمانی، فرد داخل یک وان آب گرم می نشیند که در آن تعداد زیادی از این ماهیها وجود دارند. ماهی گارا روفا تمام پوستهای مرده و خشک بدن را می خورد. این ماهیها دندان ندارند اما پوستهای آسیب دیده را با مکش جذب می کنند.

در زمانی که ماهیها مشغول خوردن پوست هستند احساسی خوشایند و دلپذیر به بیمار دست می دهد و به همین دلیل از این روش در درمان برخی بیماریهای روحی مثل استرس و اضطراب نیز استفاده می شود.

ادامه نوشته

بررسی اهمیت نقش پروبیوتیک ها در آبزی پروری: نیازها، اصول فرایند فعالیت و مکانیسم های عملکردی

مقاله	بررسی اهمیت نقش پروبیوتیک ها در آبزی پروری: نیازها، اصول فرایند فعالیت و مکانیسم های عملکردی
نام نویسنده	سعید شفیعی ثابت
پست الکترونیکی
حجم فایل	241 کیلو بایت
دریافت مقاله

کلمات کلیدی مقاله :

: پروبیوتیک ها، آبزی پروری، نرم تنان، فرایند فعالیت آزمایشی

چکیده مقاله :

در پژوهش حاضر به شناسايي انواع پروبيوتيك هاي مهم و عمده در فعاليت هاي آبزي پروري پراخته شده است. بطور كلي در حدود 40% از کل تولید محصولات آبزی نتیجه مجموعه فعالیت های آبزی پروری می باشد که دارای ارزشی برابر 78 بیلیون دلار برآورد گردیده است. میزان کل محصولات نرم تنان پرورشی 21% از تولیدات آبزی پروری را به تنهایی شامل می شود. یکسری از عوامل محدود کننده بارز و مشخص در صنعت پرورش این گونه های تجاری باعث ایجاد خسارت و ضرر بعلت بروز آلودگی های سویه های باکتریایی می باشد. روش ها و شیوه های تجاری و کاربردی مبارزه و جلوگیری از این بیماری ها با استفاده از آنتی بیوتیک ها هنوز مورد سوال بوده و بطور کامل اثرات شان مشخص و بارز نگردیده است. استفاده و کاربرد سویه های پروبیوتیکی به خوبی قابل شناسایی و بررسی مطالعاتی بوده و در حال حاضر جهت حل مشکلات آبزی پروری از این دسته استفاده شده است. اهمیت امر آبزی پروری و افزایش روز افزون فعالیت های مازاد صیادی در کل دنیا و افزایش تقاضا فراورد های غذایی دریایی نیز باعث اهمیت بیشتر این بررسی گردیده است. مهم ترین بیماری های حاصل از سویه های باکتریایی ویبریو و آئروموناس بطور عمده ومعمول بیشترین تلفات را ایجاد می کنند. در این پژوهش مطالعه خلاصه ای از انواع گروه های پروبیوتیکی مورد استفاده در آبزی پروری بویژه با تاکید بر پرورش و تولید نرمتنان مطالعه شده است.
منبع: همکلاسی

فیشنای من 2 ساله شد

منتظر خبرهایی خوب از فیشنا باشید

بهداشت و بیماری های آبزیان

نخستین سایت جامع بهداشت و بیماریهای آبزیان در ایران

گفتگوی اختصاصی حکیم مهر با دکتر عیسی شریف‌پور...

ماهیان خاویاری به نکروز عصبی مبتلا نیستند

فهرست کارگاههای آموزشی کنگره مدیریت بهداشتی و بیماریهای آبزیان

هفتمین همایش سراسری و دومین کنفرانس منطقه‌ای انگل شناسی ایران

آشنایی با اصول بهداشتی مزارع پرورش ماهی

عکس : مرگ دلفین در ساحل بندرعباس!

کارگاه تدوین مقالات علمی در حاشیه کنگره مدیریت بهداشتی و بیماریهای آبزیان برگزار می‎شود

لکه سفید میگو تأثیری در تولید نداشت!

بهمن ماه : کارگاه تولید فرآورده‎های نوین آبزیان

عوامل انگلی بر روی آبشش کپور ماهیان

پودر ماهی

پرورش ماهی گرمابی

افزایش مقاومت ماهی قزل آلا در برابر بیماری

استفاده از پروبيوتيكها در آبزيان

رعايت نکات بهداشتي در ماهيان مولد

خلاصه اما مفید!

اسب دریایی

اسب دریایی

بیماری های ماهی های آکواریومی

Cryptobia iubilans in Cichlids

Cryptobia iubilansin Cichlids

What is Cryptobia?

Cryptobia iubilans and Cichlids

Comparing Cryptobia and Spironucleus infections

Clinical Disease:

ماهی درمانی؛ معالجه در استخر پُر از ماهی! / تردید درباره "دکتر ماهی"

بررسی اهمیت نقش پروبیوتیک ها در آبزی پروری: نیازها...

فیشنا 2 ساله شد

نوشته‌های پیشین

آرشیو موضوعی

پیوندها