زئولیت و کاربرد آن در آبزی پروری

زئولیت و کاربرد آن در آبزی پروری

لاله رومیانی- کارشناس ارشد شیلات

با توجه به نیاز روزافزون جوامع بشری به محصولات پروتئینی با منشاء حیوانی و رشد تصاعدی جمعیت جهان که تقاضا برای این محصولات را افزایش داده است بالا بردن راندمان و بهره دهی واحدهای تولیدی مد نظر قرار گرفته است . برای دستیابی به حداکثر تولید در صنعت طیور و آبزیان و کاهش هزینه های نگهداری ترفند های گوناگونی مورد آزمایش قرار گرفته است مانند : استفاده از آنزیمها ، ویتامینها ، محرکهای رشد و دیگر مواد کمکی که به جیره غذائی طیور اضافه میشوند . از سالها پیش متخصصین پرورش طیور و آبزیان در ایران با نام زئولیتها آشنا هستند و مقالاتی نیز که در این زمینه در دیگر کشور ها منتشر شده در دسترس قرار گرفته است .

زئولیتها جامدات بلورین با منافذ ریزند که روزنه ها ، حفره ها و کانالهائی به ابعاد 3 تا10آنگستروم دارند . واحدهای ساختمانی اولیه زئولیتها را چهاروجهی های و تشکیل میدهند.

این چهاروجهی ها بوسیله اتمهای اکسیژن به یکدیگر متصل شده و واحدهای ساختمانی ثانویه را بوجود می آورند . از اتصال واحدهای ثانویه ، واحدهای کریستال زئولیت تشکیل میشود . اولین زئولیتها توسط
" بارون اکسل فردریک " مینرالوژیست سوئدی در سال 1756 کشف و بدلیل خاصیت عجیب آنها به زبان یونانی " سنگهای جوشان " نامیده شدند .(Mumpton, 1999)

تا کنون بیش از 145 نوع زئولیت طبیعی در دنیا شتاخته شده است و بیش از 100 نوع زئولیت سنتتیک نیز در آزمایشگاهها ساخته شده است .(Evans,1988)

ساختار سه بعدی و بلوری شکل زئولیت

ساختمان بلوری شکل زئولیتها در حرارت بیش از درجه 650 سلسیوس تغییر یافته و از هم می پاشد و زئولیت تبدیل به آلومینیم سیلیکات بی شکل شده و کلیه خواص خود را از دست میدهد . زئولیتهای طبیعی معمولا در ترکیب خود10 تا 20 درصد آب دارند .

خواص زئولیتها

خواص فیزیکی :

1- ظرفیت جابجائی یونی : 170میلی اکی والان گرم در100 گرم ماده ،2- وزن مخصوص: 86/0 گرم در سانتیمتر مکعب ، 3- رنگ ظاهری : متمایل به سفید ،4- ویژگیهای بهداشتی : فاقد مواد مضر برای تغذیه دام ، طیور و آلودگیهای محیطی و عدم ایجاد کوچکترین عوارض سمی ، 5- قابلیت جذب یون برای چند عنصر بترتیب زیر :

Cs> Rb >K> NH4 >Ba> Sr> Na> Ca >Fe> Al >Mg> Li (Cation

Exchange)

اتصال به سموم موجود در خوراک و خاصیت تبادل یونی از ویژگیهای مهم آنزیمیت است که آزادشدن تدریجی آنها در دستگاه گوارش تحت شرا یط خاص موجب اتصال یونهایK,Na,Mg,Ca,NH4 میشود و در نتیجه عملکرد حیوان را افزایش میدهد.

6- دانه بندی : مناسب برای تغذیه دام و طیور 300-70 .mesh

سومائی و بوید در سال1993 نشان دادند که هر چه ذرات زئولیت ریزتر باشد میزان بیشتری از آمونیاک جذب زئولیت میشود و زئولیتهای آرد شده تاثیر بیشتری در کاهش آمونیاک نسبت به نمونه های درشت تر دارد .

 

ادامه نوشته

اوزون و کاربردهای آن در صنایع شیلاتی و آبزی‌پروری

اوزون و کاربردهای آن در صنایع شیلاتی و آبزی‌پروری

مقدمه:

آلودگی‌های مواد غذایی و محصولات شیلاتی در سال‌های اخیر در کشورهای مختلف جهان ، مراجع بهداشتی را به سمت استفاده از روش‌های اطمینان بخش کنترل بهداشت مواد غذایی رهنمون کرده‌است.       

اشرشیا کلی ، سالمونلا اینترتیدیس و لیستریا مونوسایتوژنز عامل بسیاری از بیماری‌های گزارش شده در محصولات غذایی از جمله فرآورده‌های شیلاتی است . بعضی از این آلودگی‌ها منجر به مرگ مصرف کنندگان نیز شده است .از سوی دیگر وجود پس‌ماند بعضی از مواد شیمیایی مصرفی در آبزی‌پروری نظیر مالاشیت گرین، نگرانی های زیادی را در کشورهای مختلف به وجود آورده است . این نگرانی‌ها آنقدر جدی است که سازمان فائو (FAO) به عنوان مرجع امنیت غذا در جهان ، آموزش استفاده از روش های صحیح آبزی‌پروری (GAP) و کاربرد جایگزین های این مواد را در دستور کار خود قرار داده است .در ایالات متحده‌ی آمریکا با تایید استفاده از اوزون در صنایع غذایی و آبزی‌پروری توسط اداره‌ی غذا و داروی این کشور (FDA) کاربرد این ماده را به عنوان عامل ضد میکروبی در فرآورش ، انبارش و نگه داشت مواد غذایی و دریایی و نیز تکثیر و پرورش آبزیان گسترش داده است . استفاده از این ماده در صنایع غذایی و شیلاتی کشورهای ژاپن ، استرالیا، فرانسه و سایر کشورهای پیشرفته در صنعت غذا و آبزی‌پروری نیز مجاز اعلام شده است .

معرفی اوزون:

اوزون به طور طبیعی در اتمسفر تولید می شود . اوزون سه اتمی با نماد O۳ و وزن ملکولی ۴۸ است . این ماده از اثر تابش نور ماورای بنفش (UV) یا بار الکتریکی فشار قوی بر اکسیژن (O۲) به وجود می‌آید . این گاز بی رنگ ، نخستین بار توسط اسکون‌بین (Schonbein) در سال ۱۸۴۰ کشف شد . اوزون در غلظت های کم دارای بوی تند و زننده‌یی است ولی در غلظت‌های بالاتر قابل حس نیست . اوزون بسیار خورنده است و بسیاری از پلاستیک ها را به سرعت از بین می برد . این ماده میکرب‌ها را از طریق اکسایش و نابودی دیواره‌ی سلولی آن ها نابود می‌کند .نابودی میکروارگانیسم های بیماری‌زا نظیر اسپور باکتری‌ها ، کیست‌ها و ویروس‌ها بدون نیاز به زمان طولانی از امتیازهای اوزون است . جدول ۱ فهرست میکروارگانیسم هایی است که اوزون قادر به نابودی آن ها است . مواد آلی مانند یک سپر اوزون را خنثا کرده و از باکتری‌ها حفاظت می‌کند . از این رو برای نابودی میکروارگانیسم‌های احاطه شده با مواد آلی ، نیاز به غلظت‌های بالاتری از اوزون است .اوزون ۵۲ درصد قوی تر از کلر و نیز قوی‌ترین ماده‌ی اکسیدکننده برای نابودی میکروب‌ها است . بر خلاف سایر گندزداها اوزون در سطوح و غذاها پس‌ماندی نداشته و به واسطه‌ی ترکیب با مواد آلی و یا تجزیه‌ی طبیعی به اکسیژن تبدیل می‌شود . نیمه عمر اوزون در مقایسه با دیگر گندزداها پایین است . جدول ۲ قدرت انواع مواد اکسیدکننده را با هم مقایسه کرده است .آب حاوی اوزون (محلول اوزون ) قادر به گندزدایی سطوح ، تجهیزات و مواد خام است . در شکل گازی ، اوزون به عنوان ماده‌ی نگهدارنده می‌تواند عمر ماندگاری محصول را افزایش دهد .

 

ادامه نوشته

اثرات آلودگی نفتی بر محیط زیست دریایی

اثرات آلودگی نفتی بر محیط زیست دریایی

گردآوری و ترجمه :سعید سعدانی پور

سمي بودن نفت

تمامي محصولات و تركيبات نفت خام براي ارگانيزم هاي دريايي سمي مي باشند. براي ارگانيزم هاي بالغ مقدار 1 تا 10 ميلي گرم در ليتر تركيبات نفتي محلول و براي ارگانيزم هاي جوان تر ، مقدار 1/0 تا 1 ميلي گرم در ليتر اين تركيبات اثرات مهلك و كشنده دارد. ( عباسپور 1371 ). ميزان حساسيت جانداران دريايي نسبت به آلودگي ناشي از نفت متفاوت است. كلاً برخي ماهيها مي توانند در صورت آلوده شدن آب ، محل زندگي خود را تغيير دهند. همچنين پستانداران دريايي به علت برخورداري از تحرك زياد و احتمال كم برخورد با آلودگي نفتي كمتر صدمه مي بينند. اما گونه هاي كوچكتر جانداران دريايي دچار مشكلاتي خواهند بود.

اثر آلودگي نفتي بر باكتريهاي دريايي

به هنگام نشت نفت ، ابتدا موجودات و گونه هاي كم مقاومت آسيب مي بينند. تركيبات نفتي عموماً بر رشد باكتري ها اثر مي گذارند. آبهاي نمك دار و شوري كه تحت تأثير هيدروكربنهاي نفتي قرار     مي گيرند با كاهش تعداد ميكروارگانيزم ها مواجه مي شوند. اما در برخي موارد نيز افزايش هيدروكربنها موجب افزايش برخي گونه ها و در نتيجه افزايش جمعيت ميكروارگانيزم ها مي گردد و در هر حال اين امر بر رشد باكتريها اثر مي گذارد. ( عباسپور 1371 ).

افزايش اين باكتري ها باعث تجزيه و تقطير هيدروكربورها مي شوند. همچنين به منظور بررسي اثر باكتريها به روي نمونه نفت خام نوروز و برش هاي مختلف آن و  حاصل از فعاليت حياتي آنها ، نمونه اي از نفت خام نوروز مورد تقطير قرار گرفت. جدول ( 1-2 ) شمارش سلولي ميكروارگانيزمهاي مصرف كننده هيدروكربور ايزوله شده از آب خليج فارس را نشان مي دهد.

اثر آلودگي نفتي بر پلانكتونهاي دريايي

در مرحله اول در نقاطي كه آلودگي به حد متوسط است ، تمايل به افزايش زاد و ولد در پلانكتونهاي گياهي به وجود مي آيد كه علت آن افزايش هيدروكربنهاي معدني با ازت موجود در نفت و كم شدن جمعيت پلانكتونها است. بعد از مرحله اوليه تمركز شديد نفت به ويژه وقتي كه داراي تركيبات معطر با نقطه جوش پايين باشد به شدت براي پلانكتونها سمي است. عقيده بر اين است كه هر چند اجتماع طبيعي پلانكتونهاي گياهي به وجود مي آيد كه علت آن افزايش هيدروكربنهاي معدني با ازت موجود در نفت و كم شدن جمعيت پلانكتونها است. عقيده كلي بر اين است كه هر چند اجتماع طبيعي پلانكتونهاي تحت تاثير عواقب وخيمي بر اثر تماس با نفت قرار مي گيرند ولي به نظر مي رسد كه قدرت بالاي توليد مثل فيتوپلانكتونها باعث جبران و كاهش كوتاه مدت آنها كه توسط آلودگي نفت حاصل شده مي گردد. ( استراهام و آبوت 1970 )

گزارشي كه در مورد آلودگي آب درياي خزر و اثرات آن وجود دارد نشان مي دهد كه آلودگي باعث حذف پلانكتونهاي گياهي از زنجيره غذايي درياها مي شود. در نتيجه باعث كاهش ذخاير پلانكتونهاي حيواني و سرانجام در ذخاير شيلاتي شده است. ( ريمونت 1980 )

نفت با جريانهاي باد جابجا مي شود و در اثر اين جابجايي يك تماس كوتاه بين نفت و ارگانيزم هاي دريايي برقرار مي شود. تماس 5 دقيقه اي بين Dity lumbreght wellii ( از فيتو پلانكتونها ) و آب دريا با آلودگي ml/L 0/1 مازوت ، باعث كاهش رشد و تكثير اين فيتوپلانكتون مي گردد. اثرات آلودگي بر زئوپلانكتونها ، باعث فعاليت كمتر و كم شدن تعداد آنها مي شود. نفت و مشتقات نفتي در غلظت ml/L 10/0 قادر است تمام زئوپلانكتونها را در 24 ساعت نابود نمايد. ( mirnov 1972 )

 

ادامه نوشته

تأ ثیر فاضلاب وپس آبهای صنعتی كارخانجات بر آبزیان

تأ ثیر فاضلاب وپس آبهای صنعتی كارخانجات بر آبزیان

مقدمه :

افزایش روز افزون جمعیت و تو سعه بیش از حد اسكان انسان ها درحاشیه رودخانه ها وسوا حل ابها و منابع آبی منجر به افزایش ایجاد مراكز صنعتی و كارخانجات شده است . كه اینها به نوبه خود ، ضا یعا ت و فضو لات آ لوده كننده به آ بها را افزایش می دهند . بطور ی كه این عوامل آ لوده كننده میتو انند تغیرات غیر قابل قبول وپیش بینی نشده ای را بر روی محیط ومنا بع آ بی ایجاد نما یند. و روند طبیعی زندگی آبزیان را تغیر دهند.
تك تك آلوده كنندها ی صنعتی در آ بها ، به تنها ی آنقد ر مشكل ساز نمی باشند. بلكه عوامل گونا گون ،شامل:

روش عمل ، مقدار رقیق شدن در طول مسیر و..... دست به دست هم داده تا اینكه مشكلات فراوان را در آبها ایجاد می كنند.
بطور مثال: تركیبات سیانور در محیطهای آبی سّمی هستند . ولی وقتی درمجاور كادمیم و روی ، قرار میگیرند . سمّی شدن آنها صدها بار تشدید وكشنده تر می شوند.

هدف :
شناسای برخی ازمنابع ضایعات وپس آبهای صنعتی كارخانجات ومراكز صنعتی كه آ لوده كننده محیط زیست و اكوسیستمهای آبی می باشند و در نهایت منجر به بروز مشكلات فراوان برای آبزیان و انسانها می شوند .

بحث :
بطور كلی ضایعات وپس آبهای صنعتی كارخانجات به صورت: مواد آلی گیاهی وجانوری ( اجسادوبقایای آنها ) _مواد آلی شیمیای( شامل: سموم گیاهی ، پاك كننده ها وهیدروكربنها) _ عناصروتركیبات معدنی _رسوبات _ مواد رادیواكتیو _حرارت _فلزات سنگین وغیره ...می باشند .
اثرات ایجاد شده ناشی از فاضلابهای صنعتی در منابع آبی شور وشیرین تا حدودی یكسان است كه برخی از انها بطور خلا صه به قرار زیر می باشد .
فاضلا بهای صنعتی كا رخانجا ت شستشوی الیاف و پس ما نده های كارخانجات شیمیای كه منشأ الی دارند . به شدت آبها را قلیای كرده ، بی.ا. دی. آب را افزایش می دهند .
كارخانجات گوشت ،لبنیات ،نی شكر، به همراه تقطیر وكنسرو كردن آنها در آ بها به علّت تجزیه باكتریها ، بی.ا.دی. را افزایش واكسژن محلول را كاهش میدهند .
فاضلاب كارخانجات تولید كاغذ كه محتوی تكه های چوپ –پنتا كلروفنل –پنتا كلروفنات سدیم-متیل مركاپتان وسولفات ها ، هستند به شدت خورنده بوده وسمّ مهلكی برای ما هیان ایجاد میكنند . همچنین باكتریهای تولید كننده گاز با استفاده از سولفاتهای حاصله از تولید كاغذ ، محیط آب را آلوده وكم اكسیژن می كنند .
دسته های ماهی وقتی در چنین آب وشرایطی قرار می گیرند ،یا كوچ كرده ویا به كلی نابود می شوند.
نیروگاههای اتمیو هسته ای با ایجاد ضایعات مواد رادیو اكتیوی در كمترین زمان بالا ترین مقدار آلودگی وتغیرات را در آب وماهی ها ایجاد میكنند . این تركیبات با تغیرات ژنتیكی ما هیان منجر به
مشكلات فراوان می شوند.

فاضلاب كار خانجات متالوژی مثل :
كار خانه های ذوب آهن كه از آب برای سا ختن ذغال كك استفاده می كنند ، بسیار اسیدی بوده ومواد سمّی فراوانی مانند : فنل ، سیا نوژن ، سرباره ، كك و جامدات بسیار ریز محلول در خود را وارد منا بع آبی كرده ،باعث تغیرات و مرگ ومیر ماهیان می شوند .
بطور كلی كلّیه فاضلاب های صنعتی كارخانجات كه از طرق فراوان وارد محیطهای آبی می شوند،
در مرحله اول منجر به تغیرات ،در پارا مترهای فیزیكوشیمیا ی آب شده سبب بروز مشكلات عدیدهایمی شوند .



گونه های مختلف آبزیان وماهی ها ،دامنه های محدودی از این تغیرات را می توا نند تحمّل نما یند.
همچنین برای رشد وحفظ سلامتی خود به حد معینی از پارامتر هاِی مانند : پی.اچ - درجه حرارت- اكسیژن – سختی - و..... نیاز دارند .
از بین این عوامل محیطی ، درجه حرارت اب و دامنه تغیرا ت آن مهمترین نقش را در زندگی آبزیا ن داراست . بدلیل آنكه تمام فعالیت های فیز یولوژیكی ماهیان ، اعم از تغذ یه ،رشد، تكثیر ومقاومت در برابر بیماریها متأثر از آن است. بنا بر این درجه حرارت آب از لحاظ كمّی وكیفی ، بایستی در دامنه مطلوب ومورد نیاز آبزیان باشد.
اكثر كارخانجات مانند: كارخانه های تولید انرژی الكتریكی ، از آب برای سرد كردن تأ سیسات خود
استفاده می كنند ،كه فاضلاب این نوع كارخانجات دارای آبهای با درجه حرارت بالا هستند. كه افزایش درجه حرارت خود نوعی آلودگی به حساب میآید . زیرا این گونه فاضلابهای گرم وقتی
وارد منا بع آبی میشوند ،باعث گرم شدن آبهای مسیر و خود آن منبع آبی میشوند.
این گرما باعث كاهش وزن مخصوص و ویسكوزیته آب میگردد، در نتیجه ظرفییت حمل اكسیژنی آن كاهش می یابد . یعنی آب زودتر به حالت اشباع رسیده و اكسیژن كمتری را برای رسیدن به حد اشباع قبول میكند . همچنین نسبت رسوب شدن در این گونه

ادامه نوشته

english fish health

با سلام

برای انتشار مقالات انگلیسی وبلاگ دیگری را در گوگل ایجاد نمودیم. برای مشاهده مقالات انگلیسی به آدرس زیر مراجعه نمایید.

www.iranfishhealth.blogspot.com

کشندسرخ چیست؟

کشندسرخ چیست؟

میدرضا میرزاده : چند وقتی است که در مطبوعات و پایگاه های خبری و علمی، صحبت از پدیده ای به نام «کشندسرخ» به میان آمده است. پدیده ای که مدتی است، در سواحل جزیره قشم و به طول 110 کیلومتر مشاهده شده و باعث تغییر رنگ آب های این محدوده از خلیج فارس به رنگ سرخ شده است.
در واقع پدیده ای که به آن کشندسرخ اطلاق می شود، نوعی شکوفایی گیاهی است و رنگ قرمز آن ناشی از ورود مواد شیمیایی و غیر طبیعی به دریا نیست. منظور از شکوفایی گیاهی، افزایش ناگهانی و شدید پلانکتون های گیاهی (فیتوپلانکتون) در اثر غلطت مواد مغذی در دریاست. البته کشندسرخ که به آن «جزر و مد سرخ» نیز گفته می شود، همیشه به رنگ قرمز نیست. بلکه بسته به نوع گونه ای از پلانکتون شکوفا شده، می تواند به رنگ های زرد، سبز و قهوه ای نیز باشد. دلیل نامگذاری این پدیده به سرخ به اولین گزارش مشاهده آن باز می گردد چرا که اولین بار، پلانکتون های شکوفا شده به رنگ سرخ در آمده بودند و به همین دلیل، این پدیده نیز کشندسرخ نام گرفت.

                                              




ماجرا از کجا آغاز شد؟

به طور کلی، مواد شیمیایی مانند فسفات، نیترات و سیلیسیوم موادی هستند که در کودهای گیاهی وجود دارند. این مواد باعث افزایش رشد و تکثیر گونه های گیاهی می شوند. وجود این مواد، باعث می شود تا گیاهانی که در آب زندگی می کنند (نظیر جلبک ها) رشد و تکثیر زیادی داشته باشند. هرچه غلظت این مواد مغذی بیشتر باشد نیز، رشد و تکثیر گیاهان بیشتر خواهد شد. مثلاً در رودخانه هایی که با معضل ورود فاضلاب های شهری و خانگی روبه رو هستند، معمولاً جلبک ها آن قدر زیاد می شوند که تمام سطح آب رود را می پوشانند و علاوه بر استفاده کردن اکسیژن محلول در آب، اجازه ورود نور خورشید به آب را نیز نمی دهند. پدیده کشندسرخ نیز داستانی نسبتاً مشابه دارد.
حجم عمده فاضلاب های شهری را موادی متشکل از فسفات، نیترات و... تشکیل می دهند. قریب به اتفاق شهرهای ساحلی کشورمان، به دلیل نبود سامانه دفع بهداشتی، فاضلاب شهری خود را به دریا می ریزند. مواد مغذی نیز به همراه فاضلاب به دریا منتقل شده و گیاهان تک سلولی (فیتوپلانکتون ها) با استفاده از این مواد توانایی رشد و تکثیر زیادی می یابند. البته تکثیر فیتوپلانکتون ها به شرایط اقلیمی و جوی نیز بستگی دارد و این اتفاق در فصول مختلف سال به تناسب افزایش درجه حرارت و به ویژه در اوایل بهار و پاییز افزایش می یابد.
با کنار هم قرار گرفتن دو عامل وضعیت جوی و ورود موادمغذی، فیتوپلانکتون ها در شرایط بسیار مساعدی برای رشد و شکوفایی قرار می گیرند. جمعیت آنها به طور غیرطبیعی و ناگهانی افزایش یافته و به اصطلاح «بلوم» یا شکوفا می شوند. در نتیجه این شکوفایی، قسمتی از آب دریا که بیشترین جمعیت این جانداران در آن تکثیر شده اند، تغییر رنگ می دهد. این تغییر رنگ به تناسب نوع فیتوپلانکتون شکوفا شده، به رنگ های قرمز، سبز، زرد و قهوه ای نمایان می شود.
به غیر از تغییر رنگ آب، این شکوفایی تبعات دیگری نیز در پی دارد. اولین اتفاق، کاهش شدید اکسیژن محلول در آب آن قسمت از دریاست چرا که به دلیل افزایش تعداد فیتوپلانکتون ها، میزان مصرف اکسیژن از سوی آنها نیز افزایش پیدا کرده و آبزیان دیگر قادر به تنفس نخواهند بود. همچنین تغییر رنگ باعث کدورت آب دریا و نرسیدن نور کافی به آبزیان می شود.
به غیر از این، معمولاً فیتوپلانکتون های شکوفا شده، مواد سمی از خود ترشح می کنند. این مواد سمی وارد بدن آبزیان دیگر شده و در چرخه غذایی، به بدن دیگر جانداران نفوذ می کند. اگر مقدار وارد شده به بدن جانداران زیاد باشد، باعث مرگ آنها می شود، در غیر این صورت موجب بیماری آنها می شود. در نهایت با صید ماهی های آلوده، این سموم به بدن انسان منتقل می شوند.


مرگ آبزیان خلیج فارس

در حال حاضر کشندسرخ در خلیج فارس موجب مرگ تعداد بسیار زیادی از ماهیان شده است. به طوری که خطی 25 کیلومتری از لاشه ماهی های مرده در ساحل ظاهر شده است. چند روز قبل نیز مدیرکل محیط زیست استان هرمزگان، به خبرگزاری ایسنا گفته بود: «پدیده کشند قرمز موجب تلف شدن آبزیان در آب های ساحلی بندرعباس، شرق جاسک و جزایر قشم و هرمز شده است. بحث تلفات ماهیان در آب های ساحلی قابل پیش بینی بود و تلفات دو روز اخیر هم در همین راستاست.» همچنین مدیرکل پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس نیز کشندسرخ در آب های خلیج فارس را نوعی جدید دانسته و گفته بود: «به طور کلی این نوع پدیده کشند قرمز در کل دنیا شناخته شده و طبیعی است و در 15 سال گذشته در آب های خلیج فارس به خصوص هرمزگان مواردی را شناسایی کرده ایم ولی گونه اخیر جدید و ناشناخته است.» به گفته وی این گونه جدید که به تازگی به آب های خلیج فارس وارد شده است، اکسیژن آب را استفاده کرده و به همین ترتیب باعث کمبود اکسیژن برای آبزیان کف زی می شود. همچنین در برخی موارد به لایه های قهوه ای رنگ و ژله ای تبدیل شده و باعث کاهش اکسیژن و نرسیدن نور به کف دریا می شود. این لایه ژله ای، با قرار گرفتن روی آبشش، برای ماهی ها مشکل تنفسی ایجاد می کند.
کتال محسنی مدیرکل محیط زیست استان هرمزگان نیز درباره این سم گفته بود:« در این پدیده فیتوپلانکتون ها شدیداً کاهش یافته که تاثیر و تلفات ماهیان و سایر آبزیان را به دنبال داشته و در عین حال بعضی از گونه ها به علت سمی بودن، سمومی را به زنجیره غذایی منتقل می کنند که از طریق شبکه غذایی به سایر موجودات از جمله انسان ها می تواند سرایت کند.»


                                                



کشندسرخ؛ هشداردهنده سونامی

علاوه بر تاثیر ورود فاضلاب های شهری و خانگی به آب دریا، گمان دیگری برای علت به وجود آمدن پدیده کشندسرخ در خلیج فارس نیز وجود دارد. یکی از مواد موثر در به وجود آمدن کشندسرخ، ماده ای موسوم به کلروفیل A است. دکتر چگینی رئیس مرکز ملی اقیانوس شناسی درباره چگونگی افزایش کلروفیل A در آب های خلیج فارس به ایسنا می گوید: «برخی محققان از جمله در آژانس فضایی ناسا معتقدند فعالیت های زمین لرزه در افزایش کلروفیل A موثر است که این افزایش باعث شکوفایی جلبک ها یا فیتوپلانکتون ها و افزایش جمعیت آنها و در نهایت ایجاد پدیده کشندسرخ می شود. افزایش کلروفیل A می تواند رابطه معناداری با فرکانس وقوع زمین لرزه در کف دریا داشته باشد.» چگینی همچنین معتقد است با توجه به اینکه در ماه گذشته نیز در استان سیستان و بلوچستان و جزیره قشم شاهد وقوع زمین لرزه بودیم، این علائم می توانند به نوعی هشدار دهنده وقوع سونامی باشند. سونامی یکی از حوادث طبیعی است که با وقوع زمین لرزه در کف دریا اتفاق می افتد و حرکت لایه کف دریا باعث تلاطم شدید آب و وارد آمدن خسارات بعضاً سنگین به مناطق و شهرهای ساحلی می شود.
اینکه آیا وقوع پدیده کشندسرخ به دلیل اتفاقات زمین شناسی یا ورود فاضلاب به دریاست، هنوز مشخص نیست. اما قدر مسلم آن است که تخلیه فاضلاب های شهری و خانگی در آب دریاها به این جریان دامن می زند و بی توجهی به آن جدای از تبعات زیست شناختی و اکولوژیکی، پایه های اقتصاد مناطق ساحلی را نیز متزلزل خواهد کرد.
چرا که بسیاری از ساکنان شهرهای ساحلی از راه صید ماهی امرار معاش می کنند و در صورت تکرار ماجرای کشندسرخ و مرگ ماهی های با ارزش منطقه، این افراد نیز عملاً بیکار خواهند شد که بازخوردهای اجتماعی و روانی جبران ناپذیری در پی خواهد داشت. به علاوه با ورود محصولات شیلاتی آلوده به سموم ناشی از پدیده کشندسرخ به بازار، سلامت جامعه نیز با تهدید روبه رو خواهد شد.
کارشناسان معتقدند که به وجود آمدن کشندسرخ، غیرقابل پیش بینی است و همچنین امکان از بین بردن لکه به وجود آمده نیز وجود ندارد. اما بهترین
راه حل برای جلوگیری از بروز چنین پدیده ای، صرف هزینه برای ساماندهی و احداث شبکه فاضلاب شهرها است زیرا با ادامه این روند، مشاهده کشندسرخ در اوایل بهار و پاییز هر سال امری طبیعی خواهد بود.



منبع : روزنامه سرمایه