بهداشت و بیماری های آبزیان

* به شخصی که موقتاً از ماهی ها مراقبت می کند شماره موبایل خود و نزدیکترین پت شاپ را بدهید تا در مواقع اضطراری با شما یا پت شاپ تماس بگیرد.

خب حالا دیگه وقت اینه که از سفر لذت ببرید!

نام عمومی: پرت فیش
English Names: Blood Parrot Fish ~ Bloody Parrot ~ Jellybeen Parrot
پرت فیش ماهی بسیار زیبا و منحصربه فردی است که توانسته جایگاه خاصی در جهان پیدا کند. این روزها اگر تقریبا به تمام مغازه های فروش ماهی سری بزنید می توانید همه جا این ماهی را ببینید و این نشانه بازار پسندی ، فروش خوب و جذابیت نگهداری از این ماهی برای آکواریومیست هاست. پرت فیش هیبرید است و هرگز تولد آن در طبیعت اتفاق نمی افتد.

به طور معمول پرت فیش به 2 طریق زیر تولید می شود:
1_ زادآوری میان 2 سیچلاید آمریکایی ، یکی Midus Cichlid با نام علمی Cichlasoma citrinellum و دیگری Red Headed Cichlid با نام علمی Cichlasoma synspilum
2_ زادآوری میان گونه های زیر:
Red Devil با نام علمی
Cichlasoma labiatum و Banded Cichlid ( Turgoise or Green Severum) با نام علمی Heros Severus
پرت فیشی که به 2 روش فوق تولید می گردد صلح طلب و خجالتی است که این شاخصه سورم های آمریکای جنوبی است. سه سیچلاید دیگر که منشا آنها آمریکای مرکزی است کاملا مهاجم اند.
نوعی دیگر از پرت فیش با نام Convict Parrot Fish هم وجود دارد که در واقع این ماهی 2 بار هیبرید شده است و از طریق زیر تولید می شود:
• زادآوری میان هیبرید پرت فیش خونی و Convict Cichlid صورتی رنگ نر با نام علمی Archocentus ( Cichlasoma ) nigrofasciatus
برخی از پرت فیش ها دارای رنگ های زیبایی هستند و تحت عناوین زیر خوانده می شوند:
Bubble Gum Parrot or Jellybeen Parrot
گزارش شده که پرت فیش خونی از زادآوری گونه های دیگری از سیچلاید مانند Severum Heros severus و Texas Cichlid با نام علمی Herichthys cyanoguttatus هم ایجاد می گردد.
پرت فیش ممکن است از زادآوری سیچلایدهای دیگر هم به وجود آید.
پرت فیش خونی نباید با ماهی دیگری با نام علمی Hoplarchus psittacus که یک سیچلاید آب شیرین است و به آن نیز پرت فیش می گویند اشتباه گرفته شود. همچنین هیچ ارتباطی بین این ماهی و پرت فیش دیگری با نام علمی Callydon fasciatus که در آب شور زندگی می کند وجود ندارد.

گستردگی:
پرت فیش خونی که از آن با اسامی دیگری چون Bloody Parrot و Jellybeen Parrot یاد می شود به طور مصنوعی ایجاد شده اند. از آنجایی که آنها هیبرید هستند تنها در آکواریوم ها یافت می شوند. گفته می شود که این ماهی در تایوان تکثیر یافته و والدین آن سیچلایدهای آمریکای جنوبی و مرکزی هستند. هیچ جمعیتی از این ماهیان در طبیعت وجود ندارد.

نکروز بافت خون ساز عفونی ( IHN )

یک بیماری هموراژیک ( خون ریزی دهنده ) حاد آزاد ماهیان است . این بیماری در لارو ها و بچه ماهیان اتفاق می افتد و تحت عناوین بیماری ویروسی آزاد ماهی سیاه ( چینوک ) رودخانه سانترامنتو و بیماری ویروسی آزاد ماهی سوکای نیز نامیده شده است .

عامل و همه گیر شناسی بیماری

عامل این بیماری یک رابدو ویروس است که در سیتوپلاسم سلول های مبتلا تکثیر می یابد . در دمای شصت درجه سانتی کراد  در مدت پانزده  دقیقه غیر فعال می شود .

بهترین دمای تکثیر ویروس 18 – 3 درجه سانتی گراد است . این بیماری ابتدا از آمریکای شمالی گزارش گردید ولی در سال های اخیر بیماری های مشابهی از ژاپن ، کره ، چین و اروپا گزارش شده است .

سن ابتلا بیشتر بین هفت  تا پانزده روزگی است ولی تا یک سالگی نیز ممکن است بیماری در ماهیان اتفاق بیافتد . بیشترین مرگ و میر در دمای 12درجه سانتی گراد  اتفاق می افتد و در شرایط طبیعی بالای 15درجه سانتی گراد  تلفات قطع شود .

بیشترین میزان شیوع بیماری IHN در آمریکا در آزاد ماهی سیاه ، آزاد ماهی صورتی ، آزاد ماهی سوکای ، قزل آلای  رنگین کمان و و قزل آلای خال قرمز بوده است .

در ژاپن آلودگی تجربی در آزاد ماهی چوم و آماگو بررسی شده است و این ماهی ها نیز حساسیت بالایی داشته اند .در بین آزاد ماهیان اقیانوس آرام ، ماده ها بیشتر از نر ها حامل ویروس بودند .

آزمایشات روی فراورده های تولید مثلی نشان داد که سی و چهار در صد ماده ها و پنج در صد نر ها حامل ویروس بوده اند و ماهیان آلوده ای که زنده باقی مانده اند ، حاملین مخفی ویروس محسوب می شوند .

وقتی این حاملین تحت شرایط استرس های محیطی و فیزیولوژیکی قرار می گیرند به علت ضعف سیستم ایمنی دوباره بیماری را بروز می دهند .

انتقال بیماری از طریق آب آلوده ( انتقال افقی ) و یا از طریق والدین ( عمودی ) صورت می گیرد . دوره نهفته سازی بسته به دمای آب فرق می کند . در دمای ده درجه سانتی گراد  این دوره 7 – 4 روز طول می گشد . درصد تلفات ممکن است به 100 در صد نیز برسد .

علائم بالینی و ضایعات

ماهیان نورس آلوده معمولا بی حال و سست بوده و در کناره های استخر ها ( به خاطر کندی جریان آب ) حرکت می کنند . ماهیان مبتلا به آرامی شنا می کنند و گاهی حرکات چرخشی یا شنای عمودی و حرکات ناگهانی دارند .

در صورت تحریک ماهیان ممکن است حالت تشنجی در ماهیان دیده شود ولی مجددا آرام می شوند پوست تیره رنگ شده ، بیرون زدگی چشم ، آسیت یا آب آوردگی شکم در آن ها قابل مشاهده است .

آب شش ها رنگ پریده بوده ، در قاعده باله ها خون ریزی دیده می شود ، گاهی خون ریزی سر سوزنی ( پتشی ) در نقاط مختلف پوست اتفاق می افتد . هم چنین قالب های مدفوعی سفید رنگی از مخرج ماهیان آویزان است . انحراف ستون فقرات در یک در صد تا پنج در صد  ماهیان زنده مانده ممکن است دیده شود .

در بررسی کالبد گشایی ، اندام های داخلی ( مخصوصا کلیه و کبد ) دچار کم خونی بوده و روده ها خالی از غذاست . در معده و روده ها مایعی شبیه موکوس سفید رنگ متمایل به زرد وجود دارد .

حفره بطنی حاوی مایع آسیتی با رنگ روشن و خون ریزی های نقطه ای در چربی احشایی ، مزانتر ، صفاق ، پانکراس ، کیسه ، شنا ، مننژ و پریکارد دیده می شود . کبد ، کلیه ها و طحال معمولا رنگ پریده هستند و روده خلفی ممکن است دچار خون ریزی شود .

در بررسی آسیب شناسی در ماهیان کمتر از شش ماه تغییرات وسیع پاتولوژی در کلیه ها ، طحال ، کبد ، پانکراس و در سلول های گرانولر دستگاه گوارش دیده می شود . بافت خون ساز کلیه کانون اولیه عفونت است و به طورشدیدی دچار نکروز می شود .

توبول ها و گرومرول های کلیه کمتر درگیر می شوند . اما بافت خون ساز طحال به شدت نکروز می شود . هم چنین تغییرات نکروتیک موضعی را در کبد می توان مشاهده کرد . نکروز سلول های دانه دار در لایه های مختلف مخاط روده یک علامت تشخیصی پاتلوژیکی در ماهیان 4 – 3 ماهه است .

در بافت های مبتلا تعداد زیادی لنفوسیت و گلبول های سفید چند هسته ای تجمع پیدا می کنند و پر خونی مشهود است . گلبول های قرمز در بافت های عضلانی تجمع پیدا می کنند ولی نکروز سلول های مخطط دیده نمی شود .

در ماهیان 14 – 7 ماهه آسیب سلول های بدن شدید نیست ولی در ناحیه قدامی کلیه و طحال می توان تغییرات نکروتیک را مشاهده کرد . در ماهیان مبتلا اغلب گنجیدگی داخل سیتوپلاسمی و داخل هسته ای در سلول های پانکراس و کلیه ها دیده می شوند .

تغییراتی نیز در پارامتر های خونی ماهیان آلوده IHN ایجاد می شود . در ماهیان آلوده میزان گلبول های سفید کاهش یافته ، لکوسیت ها و ترومبوسیت ها تخریب شده و تعداد زیادی بقایای سلول دیده می شود .

در نمونه رنگ آمیزی شده کلیه های قدامی مقدار بیشتری از بقایای سلولی را نشان می دهند و نیز حضور ماکروفاژ ها با سیتوپلاسم واکوئله مشهود است .

تعداد اریتروسیت های نا بالغ در خون محیطی زیاد می باشد . کاهش در میزان هماتوکریت ها ، هموگلوبین ، بی کربنات ، بیلی روبین ، کلسیم ، کلرید ها و فسفر دیده می شود . میزان گلوکز و پرتئین کل پلاسما تغییری را نشان نمی دهند .

تشخیص

تشخیص احتمالی بیماری بر اساس علائم بالینی ، سن ، گونه ماهی ، موقعیت جغرافیایی ، تاریخچه و وضعیت سلامتی کل ماهیان صورت می گیرد و تشخیص قطعی بر اساس جداسازی ویروس از کشت سلولی و شناسایی آن با استفاده از میکروسکوپ الکترونی و روش های سرولوژی می باشد .

ویروس این بیماری در ماهیان مسن تر ( بالای یک سال ) ایجاد علائم بالینی نمی کنند و تشخیص آن با روش PCR صورت می گیرد جدا سازی ویروس در این ماهیان معمولا بی نتیجه است .

در هنگام تخم ریزی ممکن است بتوان ویروس را از ماهیان مولد جدا کرد . ویروس به ندرت از تخم ها و لارو های دارای کیسه زرده که بیماری حاد را نشان نمی دادند قابل جدا کردن است .

در ماهی های مبتلا به فرم حاد بیماری بهترین محل نمونه گیری برای جدا کردن ویروس ، آب شش ها ، مایع تخمدانی ، ناحیه تحتانی روده ، طحال و زوائد پیلوریک است .

ویروس از مغز و خون کمتر جدا شده است . هم چنین ویروس را می توان از موکوس های تجمع یافته در سطح بدن جدا کرد .

به دلیل وجود میزان بالای ویروس در مایع تخمدانی و هم چنین سهولت حمل و نقل آن نمونه انتخابی برای آزمایش جهت تشخیص ویروس ، مایع تخمدانی است . در نر ها بافت کلیه ، طحال و فراورده های جنسی جهت نمونه گیری ارجحیت دارد .

تیره های سلولی FHM , RTG – 2 , CHES – 214 و EPC برای تکثیر و کشت ویروس IHN مورد استفاده قرار می گیرند . دمای مطلوب برای رشد این بیمای15 - 10 درجه سانتی کراد   است ، ولی در دمای 20 – 5 درجه سانتی گراد  نیز رشد می کند .

در بررسی با میکروسکوپ الکترونی طول رابدو ویروس های این بیماری 190 – 150 نانومتر تخمین زده شده است و قطر ویروس نیز حدود 90 نانومتر می باشد .

پیشگیری ، کنترل و درمان

بهترین و اقتصادی ترین روش ، ممانعت از تماس بین ویروس و میزبان می باشد . حذف بچه ماهیان آلوده و ضد عفونی کردن تخم ها با یدوفور ها تا حدی موثر است .

اما ممکن است بیماری با تمام تمهیدات مدیریتی در مراکز پرورشی اتفاق بیافتد . تهیه بچه ماهیان باید از مراکز معتبر بوده ، عدم وجود ویروس IHN در آن ها تائید شده باشد .

بهتر است سیستم آب رسانی به روش موثری ضد عفونی شود ( ازون یا اشعه UV ) ضد عفونی کردن تخم ها با محلول یدوفور به مدت پانزده دقیقه در PH 6به میزان 100PPM در از بین بردن ویروس تا حدودی موثر می باشد .

مطالعات اولیه نشان می دهد که اگر بچه ماهیان نورس را در دمای بالای پانزده درجه سانتی گراد نگهداری کنیم ، تلفات ناشی از IHN کاهش پیدا می کند ولی ماهیان زنده می توانند حاملین ویروس باشند .

نوزاد های ناشی از هیبرید قزل آلای رنگین کمان تریپلوئید با ماهی آزاد کوهرند نسبت به این بیمار ویروسی مقاوم تر می باشند . دارو های مختلف ضد ویروسی از رشد ویروس عامل IHN در کشت سلولی ممانعت می کند .

درمان ماهیان توسط 6 – تیونیوزین با D – B – 1 ریبوفورانازول 5 – هیدروکسی یوراسیل میزان بقای ماهیان را افزایش می دهد . در صورت تزریق داخل صفاقی ویروس های کاهش حدت یافته و یا غیر فعال به ماهیان فوق ، ایمنی نسبت به ویروس ایجاد می شود .

منبع

بیماری ویروسی ماهی گلدن شاینر( GSV )

بیماری ویروسی مزمن ماهیان گلدن شاینر است که دارای تلفات کمی بوده وفقط در آمریکا مشاهده شده است .

عامل وهمه گیر شناسی

این بیماری یک آلودگی رئوویروسی است وبه طور کلی شدت کمی داشته در دمای بالا درفصل تابستان اتفاق می افتد . این بیماری ویروسی فقط از آمریکا گزارش شده است ، ویروس GSV در طی یک کار تشخیصی در چندین گروه از ماهیان گلدن شاینر که دارای تلفات مزمن کمی بوده اند ، جدا شده است .

هرچند که انتقال عمودی وجود ندارد اما انتقال از یک ماهی به ماهی دیگر برای آلودگی های طبیعی بیشترین احتمال وجود دارد . تزریق داخل صفاقی ویروس ، ماهیان را آلوده می کند . میزان کم تلفات بیان گر این است که ویروس یبماری زایی کمی دارد .

در استخرهای پرورشی تمام گروه های سنی به عفونت حساس می باشند ، ولی تعداد تلفات در گلدن شاینر بالغ (5 تا 6 ماهه ) بیش از همه است .عموما تلفات کمتر از 5% کل جمعیت است . دمای بالای آب ( 32 – 27 درجه ) وتراکم بالای ماهیان ، باعث بالا رفتن میزان شیوع بیماری می گردد .

علائم بالینی وضایعات

ماهیان مبتلا بی حال وبی اشتها می باشند ودر صورتی که تحریک نشوند در نزدیکی سطح آب شنا می کنند . ماهیان مبتلا گاهی به صورت مارپیچی شنا می کنند . هنگامی که از بالا نگاه می کنیم بسیاری از مبتلایان خونریزی قابل ملاحظه ای روی سطح پشتی دارند . همچنین خونریزی نقطه ای در چشم ها ، روی سطح زیرین بدن در چربی های احشایی وموکوس روده ای مشاهده می شود . تغیرات آسیب شناسی در این بیماری ویروسی تا به حال گزارش نشده است .

تشخیص

تشخیص احتمالی بیماری ویروسی GSV بر پایه علائم بالینی می باشد . برای تشخیص قطعی نیاز به جدا سازی ویروس در کشت سلولی وشناسایی ویروس به وسیله روش خنثی سازی عفونت می باشد . ویروس را می توان از هموژن های کلیه ، کبد وتمام احشاء جدا کرد . نمونه ها را به تیره های سلولی FHM تلقیح کرده ودر دمای 30 – 25 درجه نگهداری می کنیم . سنستیوم واکوئله کانونی با هسته های سالم چند تایی در مدت 24 – 12 ساعت پس از تلقیح در کشت سلولی رشد می کنند . سلول های آلوده تجمع پیدا کرده ، به هم متصل شده وتوده های کوچکی را تشکیل می دهند . ویروس در دمای 35 و 15 درجه تکثیر نمی کند ، دمای مناسب برای تکثیر ویروس 30 – 25 درجه است .

درمان وکنترل

 هیچ درمان عملی برای بیماری GSV ذکر نشده است . تلاش های اندکی در جهت کنترل وانتشار ماهیان آلوده صورت گرفته است . مدیریت مناسب شامل اجتناب کردن از ماهیان مشکوک ، کنترل آب وضد عفونی کردن وسایل وتجهیزات وتخم ماهیان در کنترل بیماری موثر می باشد .

منبع

مهمترین مطالب فیشنا در ذیل جهت مشاهده شما بزرگواران قرار می گیرد. این لیست به تدریج تکمیل می گردد. لطفاً نظرات خود را در ارتباط با مطالب این سایت بیان نمایید

سال نو رو به همه شما عزیزان تبریک میگم و امیدوارم سال خوبی داشته باشید

شاید با دیدن پوسته ی وبلاگ کمی متعجب بشید! امروز متوجه شدم که بلاگفا پوسته ی قبلی رو حذف کرده منم این پوسته رو موقتاً قرار دادم و سر فرصت یه پوسته ی زیبا و در خور شان بازدیدکنندگان محترم وبلاگ میزارم

ممنون

محمد رسولی نژاد